ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2019/HC-A/164
ސާޖިދު ޒަކަރިއްޔާ ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް، 2019/HC-A/164
Saajidhu Zakariyaa v. Prosecutor General 2019/HC-A/164 (2019/HC-A/164, High Court of the Maldives, 20 July 2020)
ސާޖިދު ޒަކަރިއްޔާ ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
މާފުށީ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ކުށް އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއްނެތި ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައަޅައި 10 އަހަރު ޖަލަށްލުމަށް ޙުކުމްކުރި.
7 އަހަރުގެ ކުއްޖަކާމެދު 2016 ޑިސެމްބަރުގައި ތިން ފަހަރެއްގެ މަތިން ޖިންސީ ޢަމަލު ހިންގިކަމަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ މައްޗަށް ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 ގެ 3 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ދަޢުވާކުރި. ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ދަޢުވާއަށް އިންކާރުކުރި.
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 47 ވަނަ މާއްދާގައިވާ މަދުވެގެން ފަސް ބާވަތުގެ ހެކި ހަމަނުވެ، އިތުރު ހެކިވެސް ނެތި، ހައިކޯޓުގެ ސަވާބިޤާ ޚިލާފަށް ކުށް ސާބިތުކުރި ކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ކުޑަކުއްޖަކާއެކު ޖިންސީ ޢަމަލު ހިންގުމުގެ ކުށް (ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 ގެ 3 ވަނަ މާއްދާ) ސާބިތުކުރުމަށް ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 47 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ފަސް ބާވަތުގެ ހެކި ހަމަވާން ޖެހޭތޯއާއި، ކުއްޖާގެ ކިޔައިދިނުމާއި އެ ކިޔައިދިނުން ކޮރޮބޮރޭޓްކުރާ ހެކިތަކުން ކުށް އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއްނެތި ސާބިތުވިތޯ.
ނިންމި ގޮތް
އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް (އަޣްލަބިއްޔަތުން)
އަޣްލަބިއްޔަތުން ބުނީ ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 47 ވަނަ މާއްދާގެ ފަސް ބާވަތުގެ ހެކި ލިބިފައިވާއިރު، ކުއްޖާގެ ކިޔައިދިނުން މެޑިކޯ-ލީގަލް ރިޕޯޓާއި ތަޅުލި ކޮޓަރީގައި ތިއްބާ ފެނުނުކަމުން ކޮރޮބޮރޭޓްވާތީ ކުށް ސާބިތުވާ ކަމަށެވެ. ޚިލާފު ރައުޔުގައި ބުނީ ކުއްޖާގެ ބަސް އެތެރެފުށުން އެއްގޮތް ނުވުމާއި ޑޮކްޓަރީ ހޯދުންތަކާ ތަފާތުވުމުން އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއް އުފެދޭ ކަމަށެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2019/SC-A/77 ގައިވާ ގޮތުން، ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 ގެ ދަށުން ކުށް ސާބިތުކުރުމުގެ ހެކީގެ އުޞޫލަކީ ކުއްޖާ ކިޔައިދޭ ކިޔައިދިނުން މައިގަނޑު އަސާސަކަށް ބަލައިގެން ވަޒަންކުރުމެވެ؛ ކުއްޖާގެ ހެކިބަހަކީ އާދަޔާ ޚިލާފަށް ތެދުކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވޭ ހެކިބަހެއްނަމަ އެކަނިވެސް ކުށް ސާބިތުކުރެވިދާނެއެވެ؛ 47 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ބާވަތްތަކަކީ ކުއްޖާގެ ހެކިބަސް ކޮރޮބޮރޭޓްކުރުމުގެ ވަސީލަތްތަކެވެ. (3.2)
- 47 ވަނަ މާއްދާގެ (ޅ)، (ކ) އަދި (ދ) ގައިވާ ހެކިތަކަކީ ފަސް ބާވަތް ހަމަކުރުމުގައި ވަކިވަކި ބާވަތްތަކެއްގެ ގޮތުގައި ނުބެލެވޭނެކަމަށް ހައިކޯޓުގެ 2014/HC-DM/01 ގައި ކުރި މާނަކުރުމަކީ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2019/SC-A/77 ގެ ފަހުން ކޯޓުތަކުން ޢަމަލުކުރުން ރަނގަޅު މާނަކުރުމެއް ނޫނެވެ. (3.2، އަޣްލަބިއްޔަތު)
- 47 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ބާވަތްތަކުން ފަސް ބާވަތުގެ ހެކި ހަމަނުވިޔަސް، ޝަރީޢަތާއި ޤާނޫނު ހުއްދަކުރާ އެހެން ހެކިތަކާއި ޤަރީނާއަށް ބަލައި ކުށް ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 (އ) ގެ މިންގަނޑަށް ސާބިތުވާނަމަ ކުށް ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައެޅުމަށް އެ މާއްދާ ހުރަހެއް ނާޅައެވެ. (3.4–3.5، އަޣްލަބިއްޔަތު)
- ހެކިވެރިއެއް ތަޙްޤީޤަށް ދިން ބަޔާނާއި ޝަރީޢަތުގައި ދިން ބަޔާނާ ތަޢާރުޒުވާނަމަ، އޭނާގެ ހެކިބަސް މުޅިން ދޫކޮށްލުމާއި ނުވަތަ މުޅި މައްސަލައަށް ބަލައި ތެދުކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވޭ ބައިތަކަށް ރިޢާޔަތްކުރުމުގެ އިޚްތިޔާރު ފަނޑިޔާރަށް ލިބިގެންވެއެވެ؛ ހާދިސާއާ ކައިރިން ދިން ބަޔާނަކީ ފަހުން ދޭ ބަޔާނަށްވުރެ ޙަޤީޤަތާ އެއްގޮތްވުމުގެ ފުރުޞަތު ބޮޑު ބަޔާނެކެވެ؛ އަދި 47 (ނ) ގެ 'ލޮލަށް ފެނުނު މީހުންގެ ހެކި' ގެ ތެރޭގައި ތަޙްޤީޤަށް ދިން ބަޔާން ވެސް ހިމެނެއެވެ. (3.3.4، އަޣްލަބިއްޔަތު)
- ކުއްޖާ ހާދިސާއާ ކައިރިން މަންމައަށާއި ޑޮކްޓަރަށާއި ފުލުހުންނަށް ދިން ކިޔައިދިނުމާއި، ރިކޯޑުކުރި އިންޓަވިއު، ޖިސްމާނީ ގެއްލުން ދައްކާ މެޑިކޯ-ލީގަލް ރިޕޯޓު، އަދި ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތާއި ކުއްޖާ ތަޅުލި ކޮޓަރިއެއްގައި ތިއްބާ ފެނުނުކަމަކީ 47 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ)، (ޅ)، (ކ)، (އ) އަދި (ވ) ގެ ހެކިތަކެވެ؛ އެ ހެކިތަކާއި ގުޅޭ ހަރުދަނާ ޤަރީނާއިން ކުށް އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއްނެތި ސާބިތުވެއެވެ. (3.5–3.6، އަޣްލަބިއްޔަތު)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 3 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ށ) އަދި (ނ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 47 ވަނަ މާއްދާ
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ)
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2019/SC-A/77
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2018/SC-A/24
- ހައިކޯޓުގެ 2014/HC-DM/01
- ހައިކޯޓުގެ 2012/HC-A/129
- ހައިކޯޓުގެ 2012/HC-A/14
- ހައިކޯޓުގެ 2015/HC-A/142
- ބެންޗު
- ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް، ޢަލީ ސަމީރު، މުޙައްމަދު ނިޔާޒް
- ޚިލާފު ރައުޔު
- އެބައޮތް