ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2019/HC-A/548
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. މުޙައްމަދު މުމްތާޒް، 2019/HC-A/548
Prosecutor General v. Mohamed Mumthaaz 2019/HC-A/548 (2019/HC-A/548, High Court of the Maldives, 15 November 2021)
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. މުޙައްމަދު މުމްތާޒް
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް އިންކާރުކުރުމާއެކު، ޢާއިލާގެ ހެކިން ކުއްޖާ ކިޔައިދިން ވާހަކައަށް ބިނާވާތީ ވަކި ހެކި ކަމުގައި ނުބެލޭނެ ކަމަށާއި، ޑޮކްޓަރީ ހެކިން ގެއްލުމަކީ ޖިންސީ ގޯނާގެ ސަބަބުން ލިބުނު ގެއްލުމެއްކަން ނޭނގޭ ކަމަށާއި، ކުއްޖާގެ އިންޓަވިއު ސީޑީ ކޯޓަށް ނުލިބޭ ކަމަށް ބުނެ ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ދަޢުވާ ސާބިތުނުވާކަމަށް ނިންމިއެވެ.
ކުޑަކުއްޖެއްގެ ދޮންބައްޕަގެ މައްޗަށް އެކި ދުވަސްތަކުގައި އެ ކުއްޖާއާމެދު ޖިންސީ ޢަމަލު ހިންގިކަމަށް ދަޢުވާ ކުރެވުނެވެ. ކުއްޖާ ޑޮކްޓަރަށް ދެއްކުމުން ޖިންސީ ގޯނާގެ ޝައްކު ކުރެވުނެވެ.
ޕްރޮސިކިއުޝަނުން ބުނީ ދަށު ކޯޓުން ޢާއިލާގެ ހެކިންނާއި، އިޖްތިމާޢީ، ސައިކޮލޮޖިކަލް އަދި މެޑިކޯ ލީގަލް ރިޕޯޓުތަކާއި ކުއްޖާގެ އިންޓަވިއުއަށް ރިޢާޔަތްކޮށްފައިވާ ގޮތް ރަނގަޅު ނޫން ކަމަށާއި، ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 47 ވަނަ މާއްދާއާއި ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފަށް ނިންމާފައިވާ ކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
އިތުބާރުކުރެވޭ މަޤާމެއްގައި ހުރެ ކުޑަކުއްޖަކާމެދު ޖިންސީ ޢަމަލު ހިންގުމުގެ ދަޢުވާ ސާބިތުނުވާކަމަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ނިންމީ، ޤާނޫނު ނަންބަރު 2009/12 ގެ 47 ވަނަ މާއްދާއާއި ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާއާއި މަތީ ކޯޓުތަކުގެ ނިންމުންތަކަށް ރިޢާޔަތްނުކޮށް، ހެކި ގޯސްކޮށް ވަޒަންކޮށްގެންތޯ؛ އަދި ކުޑަކުއްޖާގެ ބަހަށް ބުރަދަން ދޭންވާނީ ކިހާ މިންވަރަކަށްތޯ.
ނިންމި ގޮތް
އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ޤާއިމް
ހައިކޯޓުން ކުއްޖާގެ އިންޓަވިއު ރެކޯޑިންގ ހޯދައި ބެލުމުން ކުއްޖާގެ ބަހުގައި ތަފްޞީލު ނެތި، އެކިފަހަރު އެކިގޮތަށް ބުނެފައިވާތީ އެތެރެފުށުން އެއްގޮތް ނުވާ ކަމަށާއި، މަންމަގެ ހެކިބަހުގައި ބޮޑެތި ފުށުއެރުން ހުރެ ބޭރުފުށުން އެއްގޮތް ނުވާ ކަމަށާއި، ޝަކުވާ ހުށަހެޅުމުގައި ނުރަނގަޅު ނިޔަތުގެ ޝައްކު އޮތް ކަމަށާއި، ޑޮކްޓަރީ ހެކިން ޖިންސީ ގޯނާ ޔަޤީންނުވާތީ، ކުށް އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއްނެތް މިންވަރަށް ސާބިތުނުވާކަމަށް ކަނޑައެޅިއެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މައްސަލަތަކުގައި ހެކީގެ މައިގަނޑު އަސާސަކީ ކުއްޖާ ކިޔައިދޭ ކިޔައިދިނުމެވެ. ކުއްޖާގެ ހެކިބަހަކީ އާދަޔާ ޚިލާފަށް ތެދުކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވޭ ހެކިބަހެއްނަމަ ހަމައެކަނި އެ ބަހުގެ މައްޗަށް ކުށް ސާބިތުކުރެވިދާނެއެވެ. 47 ވަނަ މާއްދާގައިވާ 12 ބާވަތުގެ ހެކިތަކަކީ ކުއްޖާގެ ހެކިބަސް ކޮރޮބޮރޭޓްކުރުމަށް ފަނޑިޔާރަށް ބޭނުންކުރެވޭ ވަސީލަތްތަކެވެ. (2019/SC-A/77)
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2019/SC-A/77 ގެ ޙުކުމަކީ މި މައްސަލަ ދަށު ކޯޓުން ނިންމުމަށް ފަހު ކުރެވުނު ޙުކުމަކަށްވާތީ، ދަށު ކޯޓަށް އެ އުޞޫލަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ފުރުޞަތެއް ނެތެވެ. ނަމަވެސް ސުޕްރީމް ކޯޓުން 47 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ފަސް ބާވަތުގެ ހެކި ހަމަކުރުމުގެ އުޞޫލު ކަނޑައެޅުމާ ގުޅިގެން، (ޅ)، (ކ) އަދި (ދ) ގައިވާ ހެކި ވަކިވަކި ބާވަތެއްގެ ގޮތުގައި ނުބެލޭނެކަމަށް 2014/HC-DM/01 ގައި ހައިކޯޓުން ކަނޑައެޅި އުޞޫލަށް މިހާރު ޢަމަލު ނުކުރެވޭނެއެވެ.
- ކުއްޖާގެ ހެކިބަސް އެތެރެފުށުން އެއްގޮތް ކަމަށް ބެލެވޭނީ ތެދުބަހުން ވާހަކަ ކިޔައިދޭ މީހަކު ކިޔައިދޭނެ ފަދަ ތަފްޞީލު (ވަގުތާއި ތަނާއި ހިނގި ގޮތް) ހުރެ، އިންޓަވިއު ކުރިއަށް ދާއިރު ވާހަކަ ބަދަލު ނުވާނަމައެވެ. ބޭރުފުށުން އެއްގޮތް ކަމަށް ބެލެވޭނީ ފުރަތަމަ ކިޔައިދިނުމާއި ފަހުން އެކިފަރާތްތަކަށް ކިޔައިދިނުމުގައި މައިގަނޑު ގޮތުން އެއްގޮތްވެ ސީރިއަސް ފުށުއެރުން ނެތްނަމައެވެ. އަދި ތުހުމަތުކުރުމުގައި ނުރަނގަޅު ނިޔަތެއް އޮތްތޯ ބަލަންވާނެއެވެ.
- ހުށަހެޅިކަމަށް ލިޔުންތަކުގައިވާ ހެއްކެއް (މާއްދީ ހެކި) ކޯޓަށް ނުލިބިއްޖެނަމަ އެ ހެކި ހުށަހެޅުމަށް އެންގުމުގެ ބާރު ފަނޑިޔާރަށް ލިބިގެންވެއެވެ. މިބާވަތުގެ މައްސަލަތަކުގައި އެންމެ މުހިއްމު ހެކި ކަމުގައިވާ ކުއްޖާގެ އިންޓަވިއު ރެކޯޑިންގ ހުށަހެޅުމަށް ނާންގައި އޭގެ މައްޗަށް ނުބަލައި މައްސަލަ ނިންމުމަކީ އެކަށީގެންވާ ރަނގަޅު ސަބަބެއްގެ މައްޗަށް ކުރި ނިންމުމެއް ނޫނެވެ.
- 47 (ޅ) ގައިވާ 'ދާދި އަވަހަށް ނުވަތަ ގިނަ ދުވަސްތަކެއް ނުވަނީސް' ކިޔައިދިނުމަކީ ވަކި ގަޑިއެއް ނުވަތަ ދުވަހެއް ކަނޑައަޅައިގެން ވަޒަންކުރާ ކަމެއް ނޫނެވެ. އެއީ އެ މާއްދާގައިވާ ފަރާތަކަށް ކިޔައިދިނުމަށް ކުއްޖާއަށް އެކަށީގެންވާ ގޮތުން ލިބޭ ފުރަތަމަ ފުރުޞަތުގައި، ނުވަތަ އެކަށީގެންވާ އަވަސް މުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައި ކިޔައިދިނުމެވެ.
- ކޯޓުން ހެކިބަސް ނުދެވޭނެކަމަށް ކަނޑައަޅާފައިނުވާ ކޮންމެ މީހަކީ ހެކިބަސް ދެވިދާނެ މީހެކެވެ. އެކަން ކަނޑައެޅުމަކީ ސުވާލުތައް ފަހުމްވެ އެކަށީގެންވާ ޖަވާބު ދިނުމުގެ ޤާބިލުކަމަށް ބަލައި ފަނޑިޔާރަށް ލިބިގެންވާ ތަޤްދީރީ ބާރެކެވެ. ޢުމުރުން ހަގު ކުއްޖަކު ކިޔައިދޭ ވާހަކަ ތެދުކަމަށް ބެލެވޭ މިންވަރު ބޮޑެވެ.
- ހުވައިކޮށްގެން ދޭ ބަޔާން ހެކިބަހުގެ (ޝަހާދާ) ދަރަޖައިގައި ބަލައިގަނެވޭއިރު، ހުވައިނުކޮށް ދޭ ބަޔާނަށް ބުރަދަން ދެވޭނީ ޤަރީނާގެ ދަރަޖައިގައެވެ. ތަޙްޤީޤުގައި ރެކޯޑުކުރެވޭ ކުއްޖާގެ އިންޓަވިއު ބަޔާނަކީ މިފަދަ ބަޔާނަކަށްވާތީ، އެކަނި އޭގެ މައްޗަށް ޖިނާއީ ކުށެއް ސާބިތުނުވާނެ ނަމަވެސް، އެ ހެކި ކަށަވަރުކޮށްދޭ އިތުރު ހެކި ހުރެއްޖެނަމަ ކުށް ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައެޅިދާނެއެވެ.
- 47 (ޅ) ގައިވާ ފަރާތްތަކަށް ކުއްޖާ ކިޔައިދިންކަމަށް ބުނާ ހެކިބަހަކީ ކުއްޖާގެ ބަހުގެ މައްޗަށް ބިނާވާ (ހިޔަރސޭ) ހެކިބަހެއް ކަމުން، އެއީ ކުއްޖާގެ ބަހަށް ބާރުދޭ ޤަރީނާއެއް ނަމަވެސް ޙާދިޘާ ސާބިތުކުރާ މުސްތަޤިއްލު ހެއްކެއް ނޫނެވެ. ކޮރޮބޮރޭޓްކުރާ ހެއްކަކީ ކުއްޖާ ނޫން އެހެން ޒަރީޢާއަކުން ލިބޭ މުސްތަޤިއްލު ހެއްކަކަށް ވާންޖެހޭތީ، އެފަދަ ހެކި ނެތި ހަމައެކަނި އެ ފަރާތްތަކުގެ ބަހުގެ މައްޗަށް ކުށް ސާބިތުކުރެވޭނެކަމަށް ޤަބޫލެއް ނުކުރެވެއެވެ. (R v Baskerville)
- ދަޢުވާގައި ހިމެނޭ މުއްދަތުން ބޭރުގައި ހިނގިކަމަށް ބުނާ ޙާދިޘާތަކާ ބެހޭ ހެކިބަހަށް ދަޢުވާ ސާބިތުކުރުމުގައި ރިޢާޔަތް ނުކުރެވޭނެއެވެ. އަދި ޝަކުވާކުރި ފަރާތާއި ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތާ ދެމެދު ރުޅިވެރިކަމާއި ދެބަސްވުން އޮތް ޙާލަތެއްގައި ޝަކުވާ ހުށަހެޅުނުކަން ހެކިބަހުގެ ޢަދާލަތަށް އަސަރުކުރެއެވެ.
- 47 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން މަދުވެގެން ފަސް ބާވަތެއްގެ ހެކި ހުރެއްޖެނަމަ އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއްނެތް މިންވަރަށް ސާބިތުވާކަމަށް ބެލެވޭއިރު، އެއަށްވުރެ މަދުން ހެކި ހުރިނަމަވެސް ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ މިންގަނޑު ފުރިހަމަވާނަމަ ކުށް ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައެޅިދާނެއެވެ (2012/HC-A/129). ނަމަވެސް ކުއްޖާގެ ބަސް އިތުބާރުކުރެވޭ ބަހެއް ނޫން ޙާލަތުގައި، ޔަޤީންކަމާއެކު ޖިންސީ ގޯނާއާ ގުޅުވާލެވެން ނެތް ޑޮކްޓަރީ ހެކިއާއި ޢާއިލާގެ މަޢުލޫމާތަށް ބިނާކުރި ސައިކޮލޮޖިކަލް/އިޖްތިމާޢީ ރިޕޯޓުތަކަކީ އެ މިންގަނޑަށް ކުށް ސާބިތުކުރާ ހެކި ނޫނެވެ.
3މިއީ ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 431/Cr-C/2018 ޤަޟިއްޔާ ނިންމާފައިވަނީ ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތަކާ ޚިލާފުކަމަށް ބުނެ އެ ޤަޟިއްޔާ އިސްތިއުނާފު ކުރުމަށް، ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ ފަރާތނު ދިވެހިރާއްޖޭ ގެ ހައިކޯޓަށް ހުށަހެޅުމުން ބަލާފައިވާ ޤަޟިއްޔާ އެކެވެ. މި ޤަޟިއްޔާގައި އިސްތިއުނާފރައްދުވު ފަރާ ތކަ އއ.ހިމަންދޫ/ޖަވާހިރުވާދީ، މުޙައްމަދު މުމްތާޒް އެވެ.
2މި މައްސަލައިގައި އަނިޔާލިބުނު ކުޑަކުއްޖާ 51 (ހަތަރު) އަހަރއާމުދު ޖިންސީ ޢަމަލު ހިންގާފައިވާ ކަމަށް ތުހުމަތު ކުރެވިގެން 22 އޮގަސްޓް 2533 ގައި އީވް ކްލިނިކުގެ ޑޮކްޓަރަށް އެކުއްޖާ ދެއްކިއެވެ. ޑޮކްޓަރަށް ދެއްކުމަށް އެކުއްޖާ ގޮވައިގެން އެކލިނިކަށް ދިޔައީ އެކުއްޖާގެ މަންމަ ފަރާތުގެ މާމަ (ނަމާއި އެޑްރެސް އުނިކުރެވިފައި) އެވެ. އެކުއްޖާއާބެހޭ ގޮތުން ޑޮކްޓަރަށް ދިން މައުލމާތުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް އެ ކުއްޖާއާމެދު ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިންގާފައިވާ ކަމަށް ތުމަތުކުރެވޭތީ އެކަން އިތުރަށް ބެލުމަށް އެކުއްޖާ އައި. ޖީ. އެމް. އެޗަށް ދެއްކުމަށް ޑޮކްޓަރ ލަފާދިނވެ. ނަމަވެސް ޑޮކްޓަރ ލަފާދިން ގޮތގެމަތިނު އެކުއްޖާ އައި.ޖީ.އެމް.އެޗަށް ދައްކާފައެއް ނުވެއެވެ.
3އައި. ޖީ. އެމް. އެޗަށް ކުއްޖާ ދައްކާފައިވަނީ 53 ސެޕްޓެންބަރު 2533 ގައެވެ. ޑޮކްޓަރ އެކުއްޖާ ބެލުމަށްފަހު، ތައްޔާރުކޮށްފައިވާ މެޑިކޯ ލީގަލް ރިޕޯޓުގައި އެކުއްޖާގެ ކުރިމަތިފަރާތުން މަށައިގެން ޝަރީޢަތް ނިމުނުގޮތުގެ އަސްލުގައި ކުއްޖާގެ މާމަ ގެ ނަން ހިމަނާފައިވީނަމަވެސް، ވެބްސައިޓްގައި ޝާއިއުކުރުމަށްޓަކައި މިވަނީ އުނިކުރެވިފައެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓް، އާބުރުޒު ހިނގުން، ތީމުގޭ 3 ނަންބަރު ދޮރާށީ، މާލެ، ދިވެހިރާއްޖެ، ފޯން: 3205233، ފެކްސް: 3336133 ގޮސްފައިހީރިކަނުފާހަގަ ކުރެވޭ ކަމަށާއި،އެއްއެކުއްޖާއަށް ޖިންސްޢަމަލެއް ހިންގުމުގެ ސަބަބުނ ލިބިފައިވާ ގެއްލުމެއަކަމުގައި ކަނޑައެޅީ ގެން ނުބުނެވޭނެ ކަމަށާއި، އެގޮތަށް ކަނޑައެޅެން ނެތަ އެފަދަ ގެއްލުންތައް ސާފުތާހިރުކަން ކުޑަވުމުގެ ސަބަބުން ނުވަތާ ޖިންސީގުނަވުން ކީޅުމުގެ ސަބަބުނ ލިބިދާނެތކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައިވއެވެ.
1. ކުޑަކުއްޖާ ގެ ދޮންބައްޕަ، އއ.ހިމަންދޫ/ޖަވާހިރުވާދީ، މުޙައްމަދު މުމްތާޒް، އެކުއްޖާއާމެދު ޖިންސީ ޢަމަލު ހިންގާފައިވާ ކަމަށް ތުހުމަތުކޮށް އެ މައްސަލަ ބަލައިދިނުމަށްއެދި މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްއަށް ހުށަހެޅުމުން އެސަރވިސްއިން އެމައްސަލަ ތަޙްޤީޤުކޮށް، މުޙައްމަދު މުމްތާޒުގެ މައްޗަށް ދަޢުވާކޮށް ދިނުމަށް އެދި ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހަށް ފޮނުވުމުން ޤާނޫނު ނަންބަރު 2553/32 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްސަ އުޞ ލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނނ) ގެ 3 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާ ޙަވާލާދީ، އެމާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން އިތުބާރުކުރެވޭ މަޤާމެއްގައި ހުރެ ކުޑަކުއްޖަކާމެދު ޖިންސީ ޢަމަލު ހިންގުމުގެ ކުށުގެ ދަޢުވާ ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ ފަރާތުން މުޙައްމަދު މުމްތާޒުގެ މައްޗަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓަށް ހުށަހެޅިއެވެ. އެދަޢުވ ކުރި ސަބަބެއްކަމުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވަނީ،މުޙައްމަދު މުމްތާޒް، 3253 އަހަރު ތަފާތު އެކިދުވަސްމަތިން އޭނާގެ ދޮންދަރިއެއް ކަމުގައިވާ (ކުޑަކުއްޖާ) 51 (ހަތަރު) އަހަރު އާމެދު ޖިންސީ ނިޔަތަކާއެކު ގަސްދުގައި އެކުއްޖާގެ ކުރިމަތިފަރާތުގައި އަތްލާ ޖިންސީ ޢަމަލު ހިންގާފައިވާތީ އެވެ.
0. އެ މައްސަލަ ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 431/Cr-C/2018 ޤަޟިއްޔާގައި ބަލައި ނިންމާފައިވަނީ ދައުލަތުން މުޙައްމަދު މުމްތާޒުގެ މައްޗަށް ހުށަހެޅި ދަޢުވާއަށް އޭނާ ޝަރީޢަތުގެ މަޖްލީހުގައި އިންކާރުކޮށްފައިވާތީއާއި، ދަޢުވާ ސާބިތުކުރުމަށް ދައުލަތުން ހުށަހެޅި ހެކި ޤަރީނާއިން ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހ ރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 03 ވަނަމާއްދާގެ (އ) ގައި ބަޔާންކުރާ އެކަށީގެންވާ މިންވަރުގެ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓް، އާބުރުޒު ހިނގުން، ތީމުގޭ 3 ނަންބަރު ދޮރާށީ، މާލެ، ދިވެހިރާއްޖެ، ފޯން: 3205233، ފެކްސް: 3336133 ޝައްކެއްނެތްމިންވަރަށް މުޙައްމަދު މުމްތާޒް މިޢަމަލު ހިންގާފައިވާކަން ޝަރީޢަތަށް ސާބިތުކޮށް ދެވިފައިނުވާތ، މުޙައްމަދު މުމްތާޒުގެ މައްޗަށް އިތުބާރުކުރެވޭ މަޤާމެއްގައި ހުރެ ކުޑަކުއްޖަކާމެދު ޖިންސީ ޢަމަލު ހިންގުމުގެ ކުށުގެ ދަޢުވާ ސާބިތުނުވާ ކަމަށެވެ. ދަޢުވާ ސާބިތުކުރުމަށް ހުށަހެޅި ހެކިތަކަށް ދަށު ކޯޓުން ރިޢާޔަތްކުރިގޮތް:
6މި މައްސަލަ ސާބިތުކުރުމަށް ދައުލަތުގެ ފަރާތުން ކްރިމިނަލް ކޯޓަށް ހުށަހެޅި ހެކިތަކަށް އެކޯޓުން ރިޢާޔަތްކޮށްފައިވަނީ އަންނަނިވި ގޮތުގެމަތިންކަން އެޤަޟިއްޔާގެ ޝަރީޢަތް ނިމުނު ގޮތުގެ ރިޕޯޓުން
6.3މި މައްސަލައިގައި ހެކިންގެ ގޮތުގައި ހުށަހެޅި (ކުއްޖާގެ މަންމަ) އާއި (ކުއްޖާގެ މަންމަގެ ދެބެންގެ 4 3 ދެދަރި ބޭބެ) އާއި (ކުއްޖާގެ ބޮޑުދައިތަ) އާއި ކުއްޖާގެ އިޖްތިމާޢީ ހާލަތު ވޒަ ންކުރިގޮތުގަ ރިޕޯޓު ތައްޔާރުކުރި ފަރާތްކަމުގައިވާ ސަލްދާ ޤާސިމްގެ ހެކިބަސް ބިނާވެފައިވަނީ އެކުއްޖާގެ ފަރާތުން ކިޔައިދިން ދިނުންތަކެއްގެ މައްޗަށް ކަމުގައިވާއިރު، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2014/HC-DM/01 (ޢަލީ ޝާޙް ވ. ދައުލަތު ) ޤަޟިއްޔާގައި ކަނޑައަޅާގައިވާ އުޞޫލަށް ރިޢާތްކޮށް އެހެކިންގެ ހެކބަސި ވަކިވަކި ހެކިތަކެއް ކަމުގައި ނުބެލެވުން؛
6.2(ކުއްޖާގެ ބޮޑު ދައިތަ) ގާތުގައި "ހޯހޯ ކަންތައް " ކުރިކަމަށް ކުއްޖާ ބުނނަމަވެސި އެއީ ކޮން މީހަކު ކުރިކަމެއްކަން ކަނޑައެޅިގެން ބުނެފައިނުވުން؛ -ޝަރީޢަތް ނިމުނުގޮތުގެ އަސްލުގައި ކުއްޖާގެ މަންމަގެ ނަން ހިމަނާފައިވީނަމަވެސް، ވެބްސައިޓްގައި ޝާއިއުކުރުމަށްޓަކައި މިވަނީ އުނިކުރެވިފައެވެ. -ޝަރީޢަތް ނިމުނުގޮތުގެ އަސްލުގައި ކުއްޖާގެ މަންމަގެ ދެބެންގެ ދެދަރި ބޭބެ ގެ ނަން ހިމަނާފައިވީނަމަވެސް، ވެބްސައިޓްގައި ޝާއިއުކުރުމަށްޓަކައި މިވަނީ އުނިކުރެވިފައެވެ. - ޝަރީޢަތް ނިމުނުގޮތުގެ އަސްލުގައިކުއްޖާގްބޮޑުދައިތަގެ ނނުހިމަނާފައިވީނަމަވެސް، ވެބްސައިޓްގައި ޝާއިއުކުރމަށްޓަކައި މިވަނީ އުނިކުރެވިފައެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓް، އާބުރުޒު ހިނގުން، ތީމުގޭ 3 ނަންބަރު ދޮރާށީ، މާލެ، ދިވެހިރާއްޖެ، ފޯން: 3205233، ފެކްސް: 3336133
6.3އިންދރާގާންދި މެމޯރިއަލް ހޮސްޕިޓަލްގެ މެޑިކޯ ލީގަލް ރިޕޯޓް ތައްޔާރުކުރި ޑރ.ޝިރްމީން މުޙައްމަދުގެ ހެކިބަހުން ކުއްޖާއަށް ލިބިފައިވާ ގެއްލުމަކީ ޖިންސީ ގޯނާއެއްގެ ސަބަބުން ލިބިފައިވާ ގެއްލުމެއްކަން އެނގެން ނެތުމާއި އަދި ކުއްޖާގެ ކުރިމަތިފަރާތުން ޑިސްޗާޖްއައިސް ރަތްވެފައިވަނީ ޖިންސީ ގޯނާގެ ސަބަބުންކަން ބުނެދެވިފައި ނުވުން؛
6.1ކުއްޖާއަށް ނަފްސާނީ ގޮތުން އެއްވެސް ގެއްލުމެއް ލިބިފައިވާކަން އެނގެން ނެތްކަމަށް ސައިކޮލޮޖިކަލް ރިޕޯޓުން އެނގެން އޮތުމާއި، ސައިކޮލޮޖިކަލް ޓެސްޓް ހެދިއިރު ކުއްޖާގެ ބައްޕަ އަތްލީ ދެން އެތަނަށް ތަދުވޭ ރޮވޭ އަދި ބޭބެ އަތްލާތީ މިތަނަށް ތަދުވީ (ފުރަގަސްފަރާތް ދައްކަމުން) ބައްޕަ އެއީ ކުއްޖާގެ ނަން (އުނިކުރެވިފައި)" މިގޮތަށް ބުނެފައިވީނމަވެސަ އެއްވެސް އިރެއްގައި ކުއްޖާ އެގޮތަށް ބައްޕަގެ ނަމުން މުޚާތަބުކޮށްފައިވަނީ މުޙައްމަދު މުމްތާޒަށްކަން ނުވަތަ އެހެން މ ހަކަށްކަން މަރްޔަމް ޝަހުނާގެ ހެކިބަހުން އެނގެން ނެތުން؛
6.0ކުއްޖާ ބައްޕަގެ ނަމުން މުޚާތަބުކުރާ ދެމީހަކު ހުރިކަން، ކުއްޖާގެ މަންމަގެ ހެކިބަހުން އެނގެން އޮތުން؛
6.6އީވް ކްލިނިކަށް ކުއްޖާ ދެއްކުމުން ލިޔެދީފައިވާ ޕްރި ސްކުރިޕްޝަންގައި ކުއްޖާއާމެދު ޖިންސީ ޢަމަލުހިންގާފައިވާ ކަމަށް ހުރި މަޢުލޫމާތަކީ ކުއްޖާގެ މާމަ ކިޔައިދިންދިނުމުގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައިހުރި މަޢުލމާތުކަމާއި އެމައުލމާތު މާމައަށް ކިޔައިދީފައިވަނީ އެކުއްޖާކަން މާމަގެ ތަޙްޤީޤު ބަޔާނަށް ބެލުމުނަ އެނގެން އޮތުން.
3. ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 431/Cr-C/2018 ޤަޟިއް ޔާ ނިންމާފައިވަނީ ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތަކާ ޚިލާފަށްކަމަށް ބުނެ އެޤަޟިއްޔާ އިސްތިއުނާފުކުރުމަށް ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ ފަރާތުން ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓް، އާބުރުޒު ހިނގުން، ތީމުގޭ 3 ނަންބަރު ދޮރާށީ، މާލެ، ދިވެހިރާއްޖެ، ފޯން: 3205233، ފެކްސް: 3336133 ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓަށް ހުށަހަޅާފައި ވެއެވެ. މިއީ އެމައްސަލަ މިކޯޓުގައި ބަލައި ނިންމި ގޮތުގެ ޤަޟިއްޔާއެވެ. އިސްތިއުނާފކުރު ނުކުތާ:
2. ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 431/Cr-C/2018 ޤަޟިއްޔާ އިސްތިއުނާފުކުރުމަށް ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހުގެ ފަރާތުން ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓަށް ހުށަހެޅި ނުކުތާއަކީ، މި މައްސަލަ ސާބިތުވާ މިންވަރަށް ދައުލަތުން ހެކި ހުށަހަޅާފައި ވަނިކޮށް، ޤާނޫނު ނަންބަރ 12/2009 (ކުޑަ ކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާ މެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 13 ވަނަ މާއްދާއާއި ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހ ރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 03 ވަނަމާއްދާގެ (އ) އާއި 313 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) އަށް ރިއާޔަތް ނުކުރައްވައި މައްސަލަ ނ ންމަވާފައިވުން، މިނުކުތާއެވެ. ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީގޯނާ ކުރާ މައްސަލަތަކާ ގުޅޭ ހެކި:
3. ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ޝަރީޢަތަށް ހުށަހެޅޭ މައްސަލަތަކުގައި ކޯޓުތަކުން ބަލައިގަންނާނެ ހެކީގެ ނިސްބަތް އެޤާނޫނުގް 13 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވަނީ، "އެހެން ޤާނޫނެއްގައި، ޖިނާއީ ކުށް ސާބިތުކުރުމަށް ބޭނުންވާ ހެކީގެ މިންގަނޑުކަމަށް ނުވަތަ ޝަރީޢަތަށް ޤަބ ލުކުރާ ހެކީގެ ބާވަތްކަމަށް އެހެން ގޮތަކަށް ބަޔާންކޮށްފައި ވީނަމަވެސް،އެޤާނޫނުގެ ބޭނުމަށްޓަކައި ނުވަތަ އެޤާނޫނުގެ ދަށުން އުފުލޭ ދަޢުވާއެއްގައި މީހަކު، ކުޑަކުއްޖަކާއެކު ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިންގައިފިކަން ސާބިތު ކުރުމަށްޓަކައި، ނުވަތަ އެޤާނޫނުގައިވާ ކުށެއް ސާބިތު ކުރުމަށްޓަކައި، އަންނަނިވި ބާވަތުގެ ހެކީގެ ތެރެއިން މަދުވެގެން ފަސް ބާވަތެއްގެ ހެކި ހުރެއްޖެކަމށަ ވާނަމަ، އެ ހެއްކަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 03 ވަނަމާއްދާގެ (އ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ފަދައިން، މީހަކު ކުށެއް ކޮށްފިކަން އެކަށީގެންވާ މިންވަރެއްގެ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓް، އާބުރުޒު ހިނގުން، ތީމުގޭ 3 ނަންބަރު ދޮރާށީ، މާލެ، ދިވެހިރާއްޖެ، ފޯން: 3205233، ފެކްސް: 3336133 ޝައްކެއް ނެތި ޝަރީޢަތަށް ސާބިތުކުރުމަށް ބޭނުންވާ މިންވަރަށް ލިބިފައިވާ ހެކިކަމުގައި ބެލެވޭނެއެވެ". މިފަދައިންނެވެ. އެ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ހެކިތަކަކީ: -
(ހ) ޖިންސީ ޢަމަލު ކުޑަކުއްޖަކާއެކު ހިންގައިފިކަން ސާބިތުކޮށްދޭ ރަސްމީ ލިޔުމެއް؛
(ށ) ސައިންޓިފިކް ތަޙްލީލުތަކުން ދައްކާ ނަތީޖާ؛
(ނ) ލޮލަށް ފެނުނު މީހުންގެ ހެކީގެ ބަޔާން؛
(ރ) ފޮރެންސިކް ނިޝާންތަކުންނާއި ތަޙްލީލުތަކުން ލިބޭ ހެކި؛
(ބ) ވީޑިއޯ ރެކޯޑުތަކުން ލިބޭ ހެކި؛
(ޅ) އެކަމެއް ހިނގުމުން ދާދި އަވަހަށް ނުވަތަ އެކަމެއް ހިންގުމާ ދެމެދު ގިނަ ދުވަސްތަކެއް ނުވަނީސް ކުއްޖާގެ މައިންބަފައިންނަށް، ނުވަތަ ގާތްތިމާގެ މީހަކަށް، ނުވަތަ ރަޙްމަތްތެރިއަކަށް، ނުވަތަ ޑޮކްޓަރަކަށް، ނުވަތަ ޞިއްޙީ އެހީތެރިއަކަށް، ނުވަތަ ސައިކޮލޮޖިސްޓަކަށް، ނުވަތަ ސައިކިއޭޓްރިސްޓަކަށް، ނުވަތަ މައްސަލަ ތަޙްޤީޤުކުރާ ފުލުހަކަށް ނުވަތަ ކުޑަކުދިން ރައްކާތެރި ކުރުމުގެ ޚިދުމަތުގައި މަސައްކަތްކުރާ މީހަކަށް ކުޑަކުއްޖާ ދީފައިވާ ބަޔާން؛
(ކ) އޭނާއާމެދު ކަންވީގޮތް ކަމަށް ނުވަތަ އެކަން ހިނގާދިޔަގޮތް ކަމަށް ކުޑަކުއްޖާ ކިޔައިދީފައިވާ ބަޔާން؛
(އ) މީހަކާ ބެހޭ ގޮތުން ޙަޤީޤަތެއްނެތް ވާހަކަތަކެއް ހަދައިގެން، ނުވަތަ އަލަށް އުފައްދައިގެން ކިޔައިދިނުންކަމަށް ބެލެވޭ ސަބަބެއްނެތި ނުވަތަ ހާދިސާ ހިނގި ވަގުތާއި އެވާހަކަ ކިޔައިދިން ވަގުތާ ދމެދެ މާދިގު މުއްދަތެއް ފާއިތުނުވަނީސް، ކުޑަކުއްޖާ ކިޔައިދީފައިވާ ކިޔައި ދިނުމެއް؛
(ވ) ކުޑަކުއްޖާ ކިޔައިދޭ އެއްޗަކާ އެކުއްޖާއަށް ޖިސްމާނީ ގޮތުން ލިބިފައިވާ ގެއްލުންކަމަށް ޑޮކްޓަރީ ގޮތުން ފާހަގަވާން ހުރި ކަންކަމާއި ފޮރެންސިކް ތަޙްލީލުތަކުން ފާހަގަވާން ހުރި ކަންކަން ދިމާވުން؛
(މ) އެކުއްޖާއާއެކު ޖިންސީ ޢަމަލު ހިންގި މީހަކީ ކުރިން ޖިންސީ ޢަމަލު ހިންގި މީހެއްކަން ސާބިތުވެފައިވުން؛
(ފ) މާއްދީ ހެކި؛
(ދ) މައްސަލަ ބަލާ ފަރާތުން ކުއްޖާއާ އިންޓަރވިއު ކުރުމުން ކުއްޖާ ކިޔައިދީފައިވާ ވާހަކަ؛" މިފަދައިންކަން ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓް، އާބުރުޒު ހިނގުން، ތީމުގޭ 3 ނަންބަރު ދޮރާށީ، މާލެ، ދިވެހިރާއްޖެ، ފޯން: 3205233، ފެކްސް: 3336133
35.ޤާނޫނުއަސާސީގެ 03 ވަނަ މާއްދާގެ (އ) ގައި، ޖިނާއީ ކުށެއް މީހެއްގެ މައްޗަށް ސާބިތު ކުރެވޭނެ މިންގަނޑކަމަށު ބަޔާންކޮށްފައިވަނީ، އެމީހަކު ކުށްކޮށްފިކަން އެކަށީގެންވާ މިންވަރުގެ ޝައްކެއްނެތި ޝަރީޢަތަށް ސާބިތުވުމެވެ. މި މިންގަނޑުން މީހެއްގެ މައްޗަށް ކުށެއް ސާބިތު ވެއްޖެކަމަށް ބެލޭނީ، އެކަން ސާބިތު ކުރުމަށް ކަނޑައެޅިފައިވާ ހަމަތަކުގެ މަތިން އެކަމެއް ހިނގާފައިވާކަމަށް ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހަށް ޤަބ ލ ކުރެވުމެވެ. ޤާނޫނުއަސާސީގެ 313 ވަނަމާއްދާގެ (ރ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވަނީ، މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ނިންމާ ނިންމުންތަކަށް އެއަށްވުރެ ދަށު މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ތަބާވާންވާނެ ކަމަށެވެ.
33.މި މައްސަލައިގައި މުޙައްމަދު މުމްތާޒުގެ މައްޗަށް ދައުލަތުން ކޮށްފައިވާ އިތުބާރުކުރެވޭ މަޤާމެއްގައި ހުރެ ކުޑަކުއްޖަކާމެދު ޖިންސީ ޢަމަލު ހިންގުމުގެ ކުށުގެ ދަޢުވާއަށް މުޙައްމަދު މުމްތާޒް އިންކާރުކުރުމުން އެދަޢުވާ ސާބިތުކުރުމަށް ދައުލަތުގެ ފަރާތުން ހުށަހެޅި ހެކިތަކަކީ: -
(ހ) އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާގެ އިންޓަރވިއު ވީޑިއޯ ރެކޯޑިންގ އާއި،
(ށ) އެކުއްޖާގެ މަންމަ(ނަމާއި އެޑްރެސް އުނިކުރެވިފައި) އާއި،
(ނ) އެ ކުއްޖާގެ މާމަ(ނަމާއި އެޑްރެސް އުނިކުރެވިފައި)އާއި،
(ރ) (ކުއްޖާގެ ބޮޑުދައިތ) އާއި،
(ބ) (ކުއްޖާގެ ބޮޑުބޭބ) އާއި،
(ޅ) (ކުއްޖާގިމަންމަގެ ދެބެންގެ ދެދަރި ބޭބެ) އާއި،
(ކ) ކުއްޖާގެ ސައިކޮލޮޖިކަލް އެސެސްމެނިޓް ރިޕޯޓއ، އެރިޕޯޓް ތައްޔާރު ކުރި ސައިކޮލޮޖިސްޓް މަރިޔަމް ޝަހުނާ އާއި، - ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރ 2018/SC-A/24 (މ ސ ރަޝީދު ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް) ޤަޟިއްޔާގެ 20 ވަނަ ޕެރެގްރާފް. - ޝަރީޢަތް ނިމުނުގޮތުގެ އަސްލުގައި ކުއްޖާގެ ބޮޑުބޭބްގ ނަނުހިމަނާފައިވީނަމަވެސް، ވެބްސައިޓްގައި ޝާއިއުކުރމަށްޓަކައި މިވަނީ އުނިކުރެވިފައެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓް، އާބުރުޒު ހިނގުން، ތީމުގޭ 3 ނަންބަރު ދޮރާށީ، މާލެ، ދިވެހިރާއްޖެ، ފޯން: 3205233، ފެކްސް: 3336133
(އ) މިނިސްޓްރީ އޮފް ޖެންޑާ އެންޑް ފެމިލީ ޕްރޮޓެކްޝަން ސަރވިސް އިން ތައްޔާރުކޮށްފައިވާ ކުއްޖާގެ "އިޖްތިމާޢީ ހާލަތު ވަޒަނު ކުރުމުގެ ރިޕޯޓް" އާއި، އެރިޕޯޓިތައްޔާރ ކުރަފަރާތް ކަމުގައިވާ ސީނިއަރ ސޯޝިލް ސަރވިސް ވާކަރ ސަލްދ ޤާސިމް އާއި،
(ވ) ކުއްޖާގެ މެޑިކޯ ލީގަލް ރިޕޯޓާއި އެރިޕޯޓި ތައްޔާރަކުރި ޑރ.ޝިރްމީން އަދި އީވް ކްލާ ނިކްށް ކުއްޖާ ދެއްކިކަމުގެ ލިޔުންތައް، މިހެކިތަކެވެ.
32.މި މައްސަލަ އިސްތިއުނާފުކުރުމަށް ދައުލަތުގެ ފަރާތުން ހުށަހެޅި މައިގަނޑު ސަބަބަކީ،މި މައްސަލަ ސާބިތު ކުރުމަށް ދައުލަތުގެ ފަރާތުން ދަށު ކޯޓަށް ހުށަހެޅި ހެކިތަށް އެކޯޓުން ރިޢާޔަތްކޮށްފައިވާ ގޮތް ރަނގަޅު ނުވުންކަން އެނގެއެވެ. އެގޮތުން މި މައްސަލައިގައި ހެކިންގެ ގޮތުގައި ދައުލަތުގެ ފަރާތުން ހުށަހޅެ ކުއްޖާގެ މަންމަގެ ބަޔާނާއި، (ކުއްޖާގެ މަންމަގެ ދެބެންގެ ދެދަރި ބޭބެ) ގެ ހެކިބަހަށާއި، ކުއްޖާގެ ބޮޑުދައިތަ ގެ ހެކިބަހަށާއި، ކުއްޖާގެ އިޖްތިމާއީ ޙާލަތުގެ ރިޕޯޓަށާއި މެޑިކޯ ލީގަލް ރިޕޯޓަށާއި ސައިކޮލޖިކަލޮ އެސެސްމެންޓް ރިޕޯޓަށާއި،ކުއްޖާގެ އިންޓަރވިއު ރެކޯޑިންގއަށް ދަށު ކޯޓުން ރިޢާޔަތްކޮށްފައިވާ ގޮތް ރަނގަޅުނޫން ކަމަށް ދައުލަތުގެ ފަރާތުން ބުނެފައު ވެއެވެ.
33.ދައުލަތުގެ ފަރާތުން ހުށަހެޅި ހެކިންގެ ތެރެއިން (ކުއްޖާގެ މާމަ)، މި މައްސަލައިގެ ހެކިބަސް ނެގމުގު ކުރިން ނިޔާވެފައިވާތީއާއި،އަދި (ކުއްޖާގެ ބޮޑުބޭބެ) ހާޒިރު ކުރެވިފައިނުވާތީ އެ ދެމީހުންގެ ހެކިބަސް ނެގިފައިނުވާ ކަމަށް ޝަރީޢަތް ނިމުނު ގޮތުގެ ރިޕޯޓުގެ ފާހަގަ ކުރެވުނު ނުކުތާތަކުގެ 33 ވަނަ ނަންބަރުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ. އަދި ކުއްޖާގެ އިންޓަރވިއު އޯޑިއޯ ވީޑިއޯ ސީޑީ ހެއްކެއްގެ ގޮތުގައި ހުށަހެޅި ނަމަވެސް،އެސީޑީ ކޯޓަށް ފޮނުވާފައިނުވާތީ، އެކުއްޖާގެ ބަހަށް މި މައްސަލަ ނިންމުމުގައި ރިޢާޔަތްކޮށްފައިނުވ ކަމަށް ވެސް ޝަރީޢަތް ނިމުނު ގޮތުގެ ރިޕޯޓުގެ ފާހަގަ ކުރެވުނު ނުކުތާތަކުގެ 25 ވަނަ ނަންބަރުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓް، އާބުރުޒު ހިނގުން، ތީމުގޭ 3 ނަންބަރު ދޮރާށީ، މާލެ، ދިވެހިރާއްޖެ، ފޯން: 3205233، ފެކްސް: 3336133
31.މި މައްސަލަ އިސްތިއުނާފުކުރުމަށް ހުށަހެޅި ނުކުތާތައް ތަފްސީލްކޮށްދީފައި ވާއިރު، ކުޑަ ކުއްޖާގެ މާމަ (ނަން އުނިކުރެވިފައި) ގެ ހެކިބަހާ ގުޅޭ ގޮތުންނާއި، ދައުލަތުން ހެއްކެއްގެ ގޮތުގައި ހުށަހެޅި (ކުއްޖާގެ ބޮޑުބޭބެ) ގެ ހެކިބަސް ނުނގެ މަށް ދަށު ކޯޓުން ނިންމިނިންމުން ރަނގަޅުނޫން ކަމަށް ބުނެ ވާހަކަ ދައްކާފައިނުވާކަން ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ. ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީގޯނާކުރާ މައްސަލަތައް ބެލުމުގައި ތަބާވާންޖެހޭ އުޞޫލުތައް:
30.ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞ ލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 13 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ، ހެކީގެ އުސ ލަކީ ކުއްޖާ ކިޔައިދޭކިޔައިދިނުން މައިގަނޑު އަސާސަކަށް ބަލައިގެން މައްސަލަ ސާބިތުވޭތޯ ނުވަތަ ނޫންތޯ ވަޒަންކުރުން ކަމާއި،އެކުއްޖާގެ ހެކިބަހަކީ އާދަޔާ ޚިލާފަށް އެއީ ތެދު ކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވޭ ހެކިތަކަކަށް ވާނަމަ، ހަމައެކަނި ކުއްޖާ ކިޔައިދޭ ބަހުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށްގެން ކުޑަކުދީންނާމެދު ހިންގާ ޖިނާއީ ކުށްތައް ސާބިތު ކުރެވިދާނެ ކަމާއި، އެޤާނޫނުގެ 13 ވަނަމާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ 32 (ބާރު) ބާވަތުގެ ހެކި ވަކިވަކިން ލިސްޓްކޮށްފައވަނި، ބެހެވުނު ކުއްޖާގެ ހެކިބަހަކީ އާދަޔާ ޚިލާފަށް ތެދުކަން ޤަބޫލުކުރެވޭ ހެކިބަހެއްތޯ ނުވަތަ ނޫންތޯ ކަށަވަރު ކުރުމުގެ ގޮތުން ފަނޑިޔާރުންނަށް ބޭނުންކުރެވިދާ ނ ވަސީލަތެއްގެ ގޮތުގައި ކަމާއި އަދި ކުއްޖާގެ ހެކިބަސް ކޮރޮބޮރޭޓް ކުރުމުގެ ވަސީލަތެއްގެ ގޮތުގައި ކަމާއި، އެ މާއްދާއިން ޤާއިމްކޮށްފައިވާ ހެކިބަހުގެ އުސ ލ (ކުއްޖާ ކިޔައިދޭ ކިޔައިދިނުން މައިގަނޑު އަސާސް) އަށް ބަލައިގެން، އެމާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ވަސީލަތްތަކުގެ އެހީގައި ކުޑަކުއްޖާ ކިޔއިދަ ކިޔައިދިނުން ކޮރޮބޮރޭޓްވާ ނަމަ، ކޯޓުތަކުން މައްސަލަ ސާބިތުވާކަމަށް ޙުކުމް - ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2019/SC-A/77 ޤަޟިއްޔާގެ ފާހަގަކުރެވުނު ނުކުތާތަކުގެ 32. ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓް، އާބުރުޒު ހިނގުން، ތީމުގޭ 3 ނަންބަރު ދޮރާށީ، މާލެ، ދިވެހިރާއްޖެ، ފޯން: 3205233، ފެކްސް: 3336133 ކުރުމަށް އެޤާނޫނު ހުއްދަކުރާ ކަމަށ ދިވެހިރާއްޖޭގ ސޕްރީމު ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2019/SC-A/77 (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. އަޙްމަދު މުޚްތާރު) ޤަޟިއްޔާގައި ކަނޑައަޅުއްވާފައި ވެއެވެ.
36.އިސްވެ ބުނެވުނު ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ޤަޟިއްޔާއަކީ، 53 މާރިޗް 2525 ގައި ސުޕްރީމް ކޯޓުން ނިންމާފައވި މައްސަލައެކެވެ.މި މައްސަލައަކީ އެ މައްސަލަ ނިންމެވުމުގެ ކުރިން 35 ސެޕްޓެންބަރު 2533 ގައި ނިންމާފައިވާ މައްސަލައެކެވެ. އެހެންކަމުން އެޤަޟިއްޔާގައި ޤާއިމްކޮށްފައި ވާ އުޞޫލު މި މައްސަލަ ދަށު ކޯޓުން ބެލުމުގައި ޢަމަލުކުރުމުގެ ފުރުޞަތެއްނެތެވެ. އެޤަޟިއްޔާ ސުޕްރީމް ކޯޓުން ނިންމެވުމުގެ ކުރިން މިބާވަތުގެ މައްސަލަތަކުގައި ޢަމަލުކުރެވެމުން ދިޔައީ މިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2014/HC-DM/01 (ޢަލީ ޝާޙް ވ. ދައުލަތް) ޤަޟިއްޔާގައި، ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 13 ވަނަ މާއްދާ ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ހެއްކާގުޅޭ ގޮތުން ކަނޑައަޅާފައިވާ އުޞޫލަށެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. އަޙްމަދު މުޚްތާރު ޤަޟިއްޔާގައި، އެމާއްދގާ (ޅ)އާއި(ކ)އާއި(ދ)ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ހެކިތަކަކީ 0 (ފަހެއް) ބާވަތުގެ ހެކި ހަމަ ކުރުމުގައި ވަކިވަކި ބާވަތެއްގެ ގޮތުގައި ބެލިދާނެ ހެކިތަކެއްނން ކަމަށް މިކޯޓުގެ އިސްވެ ބުނެވުނު ޤަޟިއްޔާގައި ކަނޑައަޅާފައި އޮތްއޮތުމަކީ، އެޤާނޫނުގައި ކުށް ސާބިތކުރުމުގު މިންގަނޑު ލުއި ކުރުމަށް އެ ޤާނޫނުގައި އެކުލަވާލާފައިވާ ހެކީގެ އުސޫލު ރޅިގެންދާ ކަމެއް ކަމަށާއި (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުންނާއި ދަށު ކޯޓުތަކުން ނިންމާފައިވާ ނިންމުންތަކަށް ރިއާޔަތްކުރައްވައި ) އެމާއްދާގެ އަކުރުތައް ހައިކޯޓުގެ ޤަޟިއްޔާގައި މާނަ ކޮށފައިވް ގޮތަށް މާނަ ކުރުމަކީ ކުއްޖާގެ ހެކިބަސް ކޮރޮބޮރޭޓްކުރުމަށް އެ ޤާނޫނުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ ވަސީލަތްތަކުގެ ބޭނުން ހިފަން ހުރަސްއެޅިފައި އޮތުމުން ކުށް ސާބިތުކުރުމުގެ - އެޤާޟިއްޔާގެ ފާހަގަކުރެވުނު ނުކުތާތަކުގެ 33. - އެޤަޟިއްޔާގެ ފާހަގަކުރެވުނު ނުކުތާތަކުގެ 32. 2014/HC-DM/01 - ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓް، އާބުރުޒު ހިނގުން، ތީމުގޭ 3 ނަންބަރު ދޮރާށީ، މާލެ، ދިވެހިރާއްޖެ، ފޯން: 3205233، ފެކްސް: 3336133 ވަސީލަތްތައް ހަނިވެފައިވާ ކަމަށް ކަނޑައަޅުއްވާފައިވެއވެ . އެހެންކަމުން، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުން، ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞ ލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 13 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން 0 (ފަހެއް) ހެކި ހަމަކުރުމުގައި ޢަމަލުކުރަންޖެހޭ އުޞ ލ އެކަށައޅުއްވުމެ ގުޅިގެން، ކުރިން މިކޯޓުން ޤާއިމްކޮށްފައިވާ އުޞޫލަށް ޢަމަލު ނުކުރެވޭނެކަން ފާހަގެ ކުރެވެއެވެ.
33.ކުޑަކުދިންނާމެދު ޖިންސީގޯނާ ކުރާ މައްސަލަތަކުގައި ހުށަހެޅޭ ހެކި ބިނާވަނީ އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާ ކިޔައިދޭ ކިޔައިދިނުމުގެ މއްޗަށަ ކަމުގައި ވާއިރު، ކުއްޖާ ދޭ ހެކިބަހަކީ އާދަޔާޚިލާފަށް ޤަބ ލުކުރެވޭ މިންވަރުގެ ހެކިބަހެއްތޯ ބެލުމަށްޓަކައި އެހެކިބަހުގެ އެތެރެ ފުށުންނާއި، ބޭރު ފުށުން އެއްގޮތްތޯ ބެލުމާއި، ކުއްޖާގެ ތދުވެރިކަމާއެ ކުއްޖާ މުއްތަހަމާ ބެހޭ ގޮތުން ޝަކުވާ ކުރުމުގައި އެއްވެސް ނުރަނގަޅު ނިޔަތެއް އޮތްތޯ ބަލަންވާނެ އެވެ. ކުޑަކުއްޖާގެހެކިބަސޯއެތެރެފުށުނެއެއްގޮތްވޭތް ބލުނ:
32.ކުޑަ ކުއްޖާގެ ހެކިބަސް އެތެރެ ފުށުން އެއްގޮތް ކަމަށް ބެލެވޭނީ "ޝަކުވާކުރާ ކުއްޖާ ކިޔައިދޭ ވާހަކަތަކުގައި، ތެދުބަހުން ވާހަކަ އެއް ކިޔައިދޭ މީހަކު ކިޔައިދޭނޭފަދަ ތަފްޞީލުތައް ހުރުމެވެ." މިގޮތުން، (ކުޑަކުއްޖާ) ކިޔައިދިން ކިޔައިދިނުމަކީ ހަމަޖެހޭ ވާހަކަތކެއަތއޯއި އެހާދިޘާގެ ވަގުތުތައް ބަޔާންކޮށް ދިނުމާއި، ޙާދިޘާ ހިނގިކަމަށް ބުނާ ތަން ބަޔާން ކޮށްދިނުމާއި، އަދި އެނޫންވެސް ބަޔާންކޮށް ދޭ ކަންކަން ހަމަޖެހޭތޯ ނުވަތަ އިންޓަވިއު ކުރިއަށް ދާވަރަކުން އެކަންކަން ބަދަލުވޭތޯ؟ ނުވަތަ ކުއްޖާ ގާތުގައި އެބުރިގޮސް އަލުން އައުމަށް ބުނުމުން، ތަފާތު ގޮތަކަށް އެޙާދިޘާ ބަޔާން ކޮށްދތޯ؟ މިކަންކަމަށް ބެލިދާނެއެވެ. މި މައްސަލައިގައި ކުޑަކުއްޖާގެ އިންޓަރވިއު ވީޑިއޯ ރިކޯޑިންގ (ސީޑީ) ހެއްކެއްގެ ގޮތުގައި - އެޤަޟިއްޔާގެ ފާހަގަކުރެވުނު ނުކުތާތަކުގެ 13. ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު:2019/SC-A/77 ޤަޟިއްޔާ. ޞ.11ގައި. ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓް، އާބުރުޒު ހިނގުން، ތީމުގޭ 3 ނަންބަރު ދޮރާށީ، މާލެ، ދިވެހިރާއްޖެ، ފޯން: 3205233، ފެކްސް: 3336133 ދަށު ކޯޓަށް ހުށަހެޅިކަމުގައްވީނަމަވެސް، ކްރިމިނަލް ކޯޓަށީ ކުއްޖާގެ ބަޔާން ރިކޯޑި ކޮށްފައިވާ ސީޑީ ލިބުފައް ނުވާތީ ކުއްޖާގެ އިންޓަރވިއު (ބަޔާން ) އަށް މި މައްސަލަ ނިންމުމުގައް ކްރިމިނަލް ކޯޓުނ ބަލާފައިނުވެއެވެ. މައްސަލައެއް ސާބިތުކުރުމަށިނުވަތަ ދިފާޢުވުމަށީ ކޯޓަށް ހުށަހެޅ ކަމަށް ބުނާ ހެއްކަކީ (މާއްދީ ހެކި) ކޯޓަށް ލިބިފައިނުވާ ހެއްކެއްނެމަ،އެހުކެހުށަހެޅުމަށް އެންގުމުގެ ބާރްއާ މައްސަލައެއް ބަލާ ފަނޑިޔާރަކަށް ލިބިގެންވެއެވެ. މ ބާވަތުގަ މައްސަލި ތަކުގ އާއަނިޔާލިބުނީކުއްޖ ކިޔައިދޭ ކިޔައިދިނުމަކީ (އިންޓަރވިއު ރިކޯޑިންގ) އެންމެ މުހިއްމު އެއް ހެކި ކަމުގައިވާއިރު، އަދި އެހެކި ހުށަހެޅިކަމަށް ލިޔުންތަކުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާއިރު، އެހެކީގެ ރިކޯޑިނަ (ސީޑީ) ނުވަތަ ޓްރާންސްކްރިޕްޓް (އިންޓަރވިއާ) ކޯޓަށް ލިބިފައިނުވްކަނ ސާފުކޮށް ފެންނަނި އޮތްއިރު،އެހެކަކޯޓަށް ލިބިފައިނުވާކަން ހާމެ ކޮށުކުއްޖާގ އިންޓަރވިއު ރިކޯޑްކޮށްފައިވާ ސީޑީ ނުވަތަ އިންޓަރވިއުގްޓްރާންސްކްރިޕްޓް (ބަޔާން) ހެށަހެޅުމަށ ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހަށް ނާންގައި، ކުއްޖާގް އެއިންޓަރވިއު ރިކޯޑިންގ (ކުޑަކުއްޖާގެ ބަޔާން) އަށް ނުބަލަނި ކްރިމިނަލް ކޯޓުނާ މި މައްސަލައިގައ ނިންމާފައިވަނީ އެކަށީގެންވް ރަނގަޅު ސަބަބެއްގެ މައްޗަށ ކަމަކަށް ންފެނެއެވެ. މިބާވަތުގެ މައްސަލަތައް ސާބިތުކުރުމަށި ޢާންމު ގޮތެއްގައަ ހުށަހެޅޭ ހެކި ބިނާވެފައި ހުންނެ ނ ކުޑަކުއްޖާ ކިޔައިދޭކިޔައްދިނުމުގެ މައްޗަށް ކަމުގައިވާތީއާއި ކުއްޖާގެ ބަޔާނަކީ އެންމެ މުޙިއްމު އެއަހެކި ކަމުގައިވާއިރު، މިބާވަތުގެ މައްސެލަތަކުގައިކުއްޖާގް ބަހަށް ނުބަލައް ގޮތެއް ކަނޑައެޅުމަކީ އިންޞާފުވެރި ގޮތެއި ކަމަކަށް ނުފެނެއެވެ. އެހެންކަމުން،މި މައްސަލައިގައް ކޑާ ކުއޖ ދީފައިވާ ބަޔާން (އިންޓަރވިއު) ރިކޯޑޯ ކޮށްފައިވްވީޑިއުސީޑީ މިކޯޓަށް ގެނެސި ބެލެ މަށް ނިންމުނެވެ. އަދ ކުއްޖާގާއިންޓަރވިއު ވީޑިއްބަޔނަށިބެލިއިރު، އަންނަނިވ ކަންތައްތައް ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ. ........................... އިންޓަވިއުކުރާ ފަރާތް: (ކުޑަކުއްޖާގެ ނަން) ގެ ޓަޗް ކޮށްގެން ނުވާ ތަންތަނުގައި އެއްވެސް ކުއްޖެއް ޓަޗް ކުރިތަ؟ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓް، އާބުރުޒު ހިނގުން، ތީމުގޭ 3 ނަންބަރު ދޮރާށީ، މާލެ، ދިވެހިރާއްޖެ، ފޯން: 3205233، ފެކްސް: 3336133 އިންޓަވިއުކުރާ ފަރާތް: އެ ކޮން ކުއްޖެއް ޓަ ޗް ކުރީ؟ ކުޑަކުއްޖާ: (ކުޑަކުއްޖާގެ ނަން) ގެ މުތްސް(ބުނާ އެއްޗެއް ސާފެއްނުވޭ) ޓަޗްކުރީ އިންޓަވިއުކުރާ ފަރާތް: މުތްސް އެކާކު؟ ކުޑަކުއްޖާ: (ކުޑަކުއްޖާގެ ނަން) ގެ އިންޓަވިއުކުރާ ފަރާތް: (ކުޑަކުއްޖާގެ ނަން) ގެ ކާކު އެއީ؟ ކާކު ޓަޗް ކުރީ (ކުޑަކުއްޖާގެ ނަން) ގެ މިތަންތަނުގަ ކުޑަކުއްޖާ: ކުއްޖެއް ........................ އިންޓަވިއުކުރާ ފަރާތް: ޅ އިނގިލިތަކެއް ދ. (ކުޑަކުއްޖާގެ ނަން) ބުނީމެއްނު ކުޑަކުއްޖާގެ ނަން) ގެ އެހެން ކުދިން އަތްލަން ނުވާ ތަންތަނުގަ އެހެން ކުއްޖެއް ޓަޗް ކުރި ވާހަކަދޯ؟ ކުޑަކުއްޖާ: (ބުނާ އެއްޗެއް ސާފެއްނ ން) އިންޓަވިއުކުރާ ފަރާތް: ކޮން ކުއްޖެއްތަ މި އަތްލީ (ކުޑަކުއްޖާގެ ނަން) ގެ އެތަންތަނުގަ؟ ކުޑަކުއްޖާ: އެތަނުގަ؟ މ ކަރު އިންޓަވިއުކުރާ ފަރާތް: ހމމ ޓަޗް ކުރި ކުއްޖާގެ ނަން ބުނެލަދީބަ، (ކުޑަކުއްޖާގެ ނަން) އަށް އިނގޭތަ އެކުއްޖާގެ ނަން؟ އިންޓަވިއުކުރާ ފަރާތް: ބުނެލަދީބަ އެކޮންކުއްޖެއްކަން. ކުޑަކުއްޖާ: (ކުޑަކުއްޖާގެ ނަން) މ އިންޓަވިއުކުރާ ފަރާތް: އުހުނ. (ކުޑަކުއްޖާގެ ނަން) ގެ މިތަނުގައި ޓަޗް ކުރި ކުއްޖާގެ ނަން ބުނެލަދޭންވީ. ކުޑަކުއްޖާ: އަތްލައިގެން ނުވާނެ. .......................................... އިންޓަވިއުކުރާ ފަރާތް: ކޮބާ، މިއޮތީ ކުއްޖެއް. މިހާރު މިކުއްޖާ މިއޮތީ ހަޑިވެފަދޯ، (ކުޑަކުއްޖާގެ ނަން) ކުރަހާފަ. (ކުޑަކުއްޖާގެ ނަން) ބުނީ އެހެން ކުދިން ޓަޗްކޮށްގެން ނުވާނީ، މި ޕާޓުގައާއި، (ކުޑަކުއްޖާގެ ނަން) ބުނި ތަންތަންކޮޅުގައި ދައްތި ބޮޅު އަޅާލާނަން އިނގޭ. މި ޕާޓުގައާއި މިޕާޓުގައާ މިޕާޓުގައާއި ދ ؟ އިންޓަވިއުކުރާ ފަރާތް: ދެން މީންތަނެއްގައި އެއްވެސް މީހެއް އަތްލިތަ؟ އިންޓަވިއުކުރާ ފަރާތް: ކޮން ކުއްޖެއް އަތްލީ؟ ކުޑަކުއްޖާ: ދީބަ ............... އިންޓަވިއުކުރާ ފަރާތް: ކޮންނަމެއް ކިޔަނީ އެކުއްޖާއަށް؟ އަތްލި ކުއްޖާއަށް؟ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓް، އާބުރުޒު ހިނގުން، ތީމުގޭ 3 ނަންބަރު ދޮރާށީ، މާލެ، ދިވެހިރާއްޖެ، ފޯން: 3205233، ފެކްސް: 3336133 އިންޓަވިއުކުރާ ފަރާތް: (ކުޑަކުއްޖާގެ ނަން) މ އެއްނު. ކުޑަކުއްޖާ: މި (ކުޑަކުއްޖާގެ ނަން) .................................. އިންޓަވިއުކުރާ ފަރާތް: މިހާރު (ކުޑަކުއްޖާގެ ނަން) މިވާހަކަ ދައްތަމެންނަށް ކިޔައިދީބަލަ. މީނދީ އަނގަލެވިފަ ދ؟ ހެޕީ ވެފައި އޭނދީ އެކުއްޖާ ދ. (ކުޑަކުއްޖާގެ ނަން) ގެ މިތަނުގައި އެއްވެސް ކުއްޖެއް ޓަޗްކުރިތަ؟ ކުޑަކުއްޖާ: ހމމ. ފައެއް ލާބަލަ، ބ ޓެއް ލާބަލަ. ...................... އިންޓަވިއުކުރާ ފަރާތް: އަޅެ ލިޔެލަދީބަ ޓަޗްކުރި ކުއްޖާގެ ނޭމް، މިތާ ލިޔެލަދީބަ. ޓަޗް ކުރި ކުއްޖާގެ ނޭމް އިނގޭތަ ބުނެލަދޭން (ކުޑަކުއްޖާގެ ނަން) އަށް. ކުޑަކުއްޖާ: (ބޯ ޖަހާލާފަ) ލައްބަ. އިންޓަވިއުކުރާ ފަރާތް: ބުނެލަދީބަ ނަން އިންޓަވިއުކުރާ ފަރާތް: މިތާ ޓަޗްކުރީ ގަރލް ކުއްޖެއްތަ؟ ކުޑަކުއްޖާ: (ބޯ ޖަހާލާފަ) ލައްބަ އިންޓަވިއުކުރާ ފަރާތް: ބޯއި ކުއްޖެއްތަ؟ ކުޑަކުއްޖާ: (ބޯ ޖަހާލާފަ) އމމމ އިންޓަވިއުކުރާ ފަރާތް: (ކުޑަކުއްޖާގެ ނަން)ގެ މިތާ ޓަޗްކުރިތަ އެއްވެސް ކުއްޖެއް؟ ކުޑަކުއްޖާ: (ބޯ ޖަހާލާފަ) ލައްބަ އިންޓަވިއުކުރާ ފަރާތް: ކާކު ޓަޗްކުރީ؟ ކުޑަކުއްޖާ: މުންތާޒް އިންޓަވިއުކުރާ ފަރާތް: މުންތާޒް؟ ކުޑަކުއްޖާ: ހާން އިންޓަވިއުކުރާ ފަރާތް: އެހެންތަ، މުމްތާޒް އެއީ (ކުޑަކުއްޖާގެ ނަން) ގޭގައި އުޅޭ ކުއްޖެއްތަ؟ ..................................................... އިންޓަވިއުކުރާ ފަރާތް: ހމމ، މުމްތާޒް ރަނގަޅުތަ (ކުޑަކުއްޖާގެ ނަން) އަށް؟ އިންޓަވިއުކުރާ ފަރާތް: މުމްތާޒް (ކުޑަކުއްޖާގެ ނަން) ގެ މިތަނަށް ކީއްކުރީ؟ ކުޑަކުއްޖާ: މީތި ހެދުން ލައްވަދީބލަ. އިންޓަވިއުކުރާ ފަރާތް: އާނ. ހެދުން ލައްވާނަން. ވާހަކަ ދައްކާ ނިންމާލާފަ ދ. މުމްތާޒް ކީއްކުރީ (ކުޑަކުއްޖާގެ ނަން) ގެ މިތަނަށް؟ ކުޑަކުއްޖާ: ކޮބާ (ކުޑަކުއްޖާގެ ނަން) ގެ ގަލަމެއް؟ (ސާފެއް ނޫން) ...................................... ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓް، އާބުރުޒު ހިނގުން، ތީމުގޭ 3 ނަންބަރު ދޮރާށީ، މާލެ، ދިވެހިރާއްޖެ، ފޯން: 3205233، ފެކްސް: 3336133 އިންޓަވިއުކުރާ ފަރާތް: (ކުޑަކުއްޖާގެ ނަން) ތިބުނީ މުމްތާޒް މިތާ އަތްލިޔޭ ދ؟ މުމްތާޒް އަތްލަނީ ކިހިނެއް މިތާނގައި؟ ކުޑަކުއްޖާ: މީނދީ އިންޓަވިއުކުރާ ފަރާތް: އަޅެ ތެދުވެލާފައި ދައްކާލަބަލަ ދައްތިމެންނަށް، ތިހެން އިނީމަ ނުއެއް ފެންނާނެއެއްނު. ކިހިނެއް އަތްލަނީ މުމްތާޒް؟ އަތލަން ކިހިނެއް ހަދަން؟ ކުޑަކުއްޖާ: (ކޮޅަށް ތެދުވެ ހުރެ) ނޭނގެ. އިންޓަވިއުކުރާ ފަރާތް: ނޭނގެ؟ (ކުޑަކުއްޖާގެ ނަން) ގެ މިހެން ޑްރެސް މަތިންތަ އަތްލަނީ މުމްތާޒް؟ އިންޓަވިއުކުރާ ފަރާތް: ނ ނ ޑްރެސްގެ ތެރޭންތަ؟ ކުޑަކުއްޖާ: ނ ..................................... އިންޓަވިއުކުރާ ފަރާތް: ހމމ، އާނ މިތާ އިއްތާލާ. ދެން ވާހަކަ ދައްކާ ނިންމާލާފަ ދާނީ. (ކުޑަކުއްޖާގެ ނަން)، (ކުޑަކުއްޖާގެ ނަން) ގެ މިތާނގަ މުމްތާޒް ޓަޗްކުރީމަ (ކުޑަކުއްޖާގެ ނަން) އަށް ތަދުވިތަ؟ އިންޓަވިއުކުރާ ފަރާތް: މި (ކުޑަކުއްޖާގެ ނަން) ކީއްކުރަން ބޭނުންކުރާ ތަނެއް؟ ކުޑަކުއްޖާ: (ކުޅޭ އެއްޗެއް (ކުޑަކުއްޖާގެ ނަން) އަތުން ވެއްޓުމުން) ދީބަލަ އިންޓަވިއުކުރާ ފަރާތް: އާނ. މި (ކުޑަކުއްޖާގެ ނަން) ކީއްކުރަން ބޭނުންކުރާ ތަނެއް؟ ކުޑަކުއްޖާ: ދީބަލަ އިންޓަވިއުކުރާ ފަރާތް: އާނ، ހުރިހާ އެއްޗެއް ލާފަ އާދެބަ. ކުޑަކުއްޖާ: މީތި ލާންވީދޯ. ............................................ އިންޓަވިއުކުރާ ފަރާތް: (ކުޑަކުއްޖާ އިށީނުމުން) ހމމ، މުމްތާޒް ނ ން އިތުރު ކުއްޖެއް ޓަޗްކުރިތަ (ކުޑަކުއްޖާގެ ނަން) ގެ މިތަނުގަ؟ ކުޑަކުއްޖާ: ލައްބަ، މީނދީ ބްލެކް. ހެދުން ލައްވަދީ (ކުރެހުމަށް އިޝާރާތްކުރަމުން) އިންޓަވިއުކުރާ ފަރާތް: ހެދުން ލައްވާނަން. އާނ ދެން މިތާ ކޮންކުއްޖެއް ޓަޗްކުރީ؟ ކުޑަކުއްޖާ: އެއީ، މުމްތާޒް އިންޓަވިއުކުރާ ފަރާތް: މުމްތާޒް ދ؟ ކުޑަކުއްޖާ: މުމްތާޒް ބައްޕަ އެއް އުޅޭ. އިންޓަވިއކުރާ ފަރާތް: މުމްތާޒް ބައްޕައެއީ ދ؟ (ކުޑަކުއްޖާގެ ނަން) ބުނިންތަ އެއްވެސް ކުއްޖެއް ކައިރީގައި (ކުޑަކުއްޖާގެ ނަން) ގެ މިތަނުގައި މުމްތާޒް އަތްލި ވާހަކަ؟ އިންޓަވިއުކުރާ ފަރާތް: ކޮން ކުއްޖެއް ކައިރީ ބުނީ؟ ކުޑަކުއްޖާ: އެއީ ކުއްޖެއް އިނޓަވިއުކުރާ ފަރާތް: އަޅެ އެކުއްޖާގެ ނަން ކިޔާލަދީބަ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓް، އާބުރުޒު ހިނގުން، ތީމުގޭ 3 ނަންބަރު ދޮރާށީ، މާލެ، ދިވެހިރާއްޖެ، ފޯން: 3205233، ފެކްސް: 3336133 އިންޓަވިއުކުރާ ފަރާތް: ކާކުކައިރީ (ކުޑަކުއްޖާގެ ނަން) ބުނީ؟ ކުޑަކުއްޖާ: ކޮބާތަ ގަލަމެއް؟ އިންޓަވިއުކުރާ ފަރާތް: މިއޮތީނު ގަލަން. (ކުޑަކުއްޖާގެ ނަން) މިތާ އަތްލި ވާހަކަ (ކުޑަކުއްޖާގެ ނަން) ކާކު ކައިރި ބުނީ؟ އިންޓަވިއުކުރާ ފަރާތް: ކޮންމީހެއް ކައިރީގައި ބުނީ؟ އެއްވެސް މީހެއް ކައިރީގައި ބުނިންތެ؟ ކުޑަކުއްޖާ: އެހެން ކުއްޖެއް އިންޓަވިއުކުރާ ފަރާތް: އެހެން ކުއްޖެއް؟ ........................................... އިންޓަވިއުކުރާ ފަރާތް: އަޅެ، (ކުޑަކުއްޖާގެ ނަން) ދައްތަމެންބަށް ބުނެލަދީބަ މި (ކުޑަކުއްޖާގެ ނަން) ކީއްކުރަން ބޭނުންކުރާ ޕާޓެއްތަ މ؟ (ކުޑަކުއްޖާގެ ނަން) މިތަން ބޭނުންކުރަނީ ކީއްކުރަން؟ ކުޑަކުއްޖާ: އާއިޝަތު، (ގަލަމުގައި ހިފަމުން) ދީބަލަ. މި ހެދުން ލައްވަނީ، ދީބަ ޕިންކް ކުލަ. ...................................... އިންޓަވިއުކުރާ ފަރާތް: ކޮން ނަމެއް (ކުޑަކުއްޖާގެ ނަން) ކިޔަނީ އެތަނަށް؟ އިންޓަވިއުކުރާ ފަރާތް: ނޭނގެ ދ. (ކުޑަކުއްޖާގެ ނަން) ކީއކުރަން މިތް ން ބޭނުންކުރަނީ؟ އިންޓަވިއުކުރާ ފަރާތް: (ކުޑަކުއްޖާގެ ނަން) ޕުއްޕު ލާންތަ ބޭނުންކުރަނީ އެތަން؟ ކުޑަކުއްޖާ: ނ އިންޓަވިއުކުރާ ފަރާތް: (ކުޑަކުއްޖާގެ ނަން) ހީސްލާންތަ ބޭނުންކުރަނީ؟ ކުޑަކުއްޖާ: (ބޯ ޖަހާލާ) އިންޓަވިއުކުރާ ފަރާތް: ޕުއްޕު ލާންތަ ހީސްލާންތަ ކޮންކަމެއްގަ؟ ކުޑަކުއްޖާ: ... ހީސްލާން އިންޓަވިއުކުރާ ފަރާތް: ހީސްލާން ދ؟ އެހެންތަ؟ (ކުޑަކުއްޖާގެ ނަން) ހީސްލާ ގަޑީގައި ތަދުވޭތަ؟ އިންޓަވިއުކުރާ ފަރާތް: ކޮންތާކަށް ތަދުވަނީ ހީސްލާ ގަޑީގައި ކުޑަކުއްޖާ: (ކުޑަކުއްޖާގެ ނަން) އަށް ހީސްލީމަ ތަދުވަނީ އިންޓަވިއުކުރާ ފަރާތް: ދެން ކިހިނެއް ހަދަނީ ތަދުވީމަ ކުޑަކުއްޖާ: ކަމެއް ކުރަނީ އިންޓަވިއުކުރާ ފަރާތް: ކޮންކަމެއް ކުރަނީ؟ ކުޑަކުއްޖާ: މިހެން ހެދީމަ ތަދުވާތީ އުޅެނީ އިންޓަވިއުކުރާ ފަރާތް: ތަދުވާތީ އުޅެނީ ދ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓް، އާބުރުޒު ހިނގުން، ތީމުގޭ 3 ނަންބަރު ދޮރާށީ، މާލެ، ދިވެހިރާއްޖެ، ފޯން: 3205233، ފެކްސް: 3336133 ކުޑަކުއްޖާ: ލއްބަ އިންޓަވިއުކުރާ ފަރާތް: ދެން (ކުޑަކުއްޖާގެ ނަން) ތަދުވީމަ ކިހިނެއް ހަދަނީ، ކާކު ކައިރީގައި ބުނަނީ؟ ކުޑަކުއްޖާ: ލައްބަ. (ދެން ބުނާ އެއްޗެއް ސާފެއް ނުވޭ) އިންޓަވިއުކުރާ ފަރާތް: ސިއްރެއް؟ (ކުޑަކުއްޖާގެ ނަން) ހީސްލާތީ ތަދުވާތީ އެއްވެސް ކުއްޖެއް ކައިރީ ބ ނިންތަ؟ ތަދުވާ ވާހަކަ؟ އިންޓަވިއުކުރާ ފަރާތް: ކާކު ކައިރީ ބުނީ؟ ކުޑަކުއްޖާ: މީތި ކުލަޖައްސަނީ އިންޓަވިއުކުރާ ފަރާތް: ކުލަޖައްސަނީ ދ؟ (ކުޑަކުއްޖާގެ ނަން) މާމަ ކައިރީ ބުނިންތަ ތަދުވާ ވާހަކަ ހީސްލާތަނަށް؟ ކުޑަކުއްޖާ: ދީބަ، ޔެލޯ ކުލަ ދީބަ. އިންޓަވިއުކުރާ ފަރާތް: (ކުޑަކުއްޖާގެ ނަން) ހީސްލާތަނަށް ތަދުވާ ވާހަކަ މާމަ ކައިރީގައި ބުނިންތަ؟ ކުޑަކުއްޖާ: އާނ. އިންޓަވިއުކުރާ ފަރާތް: ކީކޯ މާމަ ބުނީ؟ (ކުޑަކުއްޖާގެ ނަން) ތަދުވާ ވާހަކަ ބުނީމަ މާމަ ކީކޯ ބުނީ؟ ކުޑަކުއްޖާ: އެހެންކަމަށް އިންޓަވިއުކުރާ ފަރާތް: އެހެންކަމަށް ބުނީ؟ އިންޓަވިއުކުރާ ފަރާތް: ދެން މާމަ ޑޮކްޓަރަށް ގެންދިޔަތަ (ކުޑަކުއްޖާގެ ނަން) ....................................... އިންޓަވިއުކުރާ ފަރާތް: އޭގެ ތެރޭގަ ނެތް ޔެލޯ ކުލައެއް. މ ޕެންސިލްއެކޭ އޮތީ ޔެލޯ ކުލައިގެ، ޕެންސިލް އެއްނު އެއީ ދ. ޑޮކްޓަރު ކީކޯތަ ބުނީ؟ އާދެބަ، ޑޮކްޓަރު ކީކޯތަ ބުނީ (ކުޑަކުއްޖާގެ ނަން) ޑޮކްޓަރު ކައިރިއަށް ދިޔައީމަ؟ އިންޓަވިއުކުރާ ފަރާތް: ކޮންކުއްޖަކާއެއްކޮށް ޑޮކްޓަރު ކައިރިއަށް (ކުޑަކުއްޖާގެ ނަން) ދިޔައީ. ކުޑަކުއްޖާ: (ކުލައެއް ނަގަމުން) މީނީ ޔެލޯ ކުލަ އިންޓަވިއުކުރާ ފަރާތް: ހމމ ކާކާ އެއްކޮށްތަ (ކުޑަކުއްޖާގެ ނަން) މިދިޔައީ ޑޮކްޓަރު ކައިރިއަށް؟ ކުޑަކުއްޖާ: (ކުޑަކުއްޖާގެ ނަން) ދަން ޑޮކްޓަރު ކައިރިއަށް އިންޓަވިއުކުރާ ފަރާތް: އެހެންތަ؟ ޑޮކްޓަރު ކައިރިއަށް (ކުޑަކުއްޖާގެ ނަން) ދިޔައިންތަ މާމައާއެއްކޮށް؟ އިންޓަވިއުކުރާ ފަރާތް: ދެން ކީކޯ ޑޮކްޓަރު ބުނީ ދިޔައިމަ؟ (ކުޑަކުއްޖާގެ ނަން) އަށް އައްދޮ ވެފައޭ ބުނިތަ ހުރީ؟ ކުޑަކުއްޖާ: މީނީ ކުލައެއް މިތާ. މ ކުލައެއްތަ؟ ............................................ އިންޓަވިއުކުރާ ފަރާތް: (ކުޑަކުއްޖާގެ ނަން) މަންމި ކައިރީ ބުނިންތަ ސީކްރެޓެއް؟ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓް، އާބުރުޒު ހިނގުން، ތީމުގޭ 3 ނަންބަރު ދޮރާށީ، މާލެ، ދިވެހިރާއްޖެ، ފޯން: 3205233، ފެކްސް: 3336133 އިންޓަވިއުކުރާ ފަރާތް: ކީކޯ (ކުޑަކުއްޖާގެ ނަން) ބުނީ މަންމި ކައިރީ؟ ކުޑަކުއްޖާ: (ކުޑަކުއްޖާގެ ނަން) މަންމި ކައިރީ ވަރަށް ސިއްރުން ބުނީ (ކުޑަކުއްޖާގެ ނަން) އިންޓަވިއުކުރާ ފަރާތް: ހމމ.. (ކުޑަކުއްޖާގެ ނަން) ބުނިންތަ މުމްތާޒްގެ އެއްވެސް ވާހަކައެއް މަންމި ކައިރީ ......................... އިންޓަވިއުކުރާ ފަރާތް: ހމ (ކުޑަކުއްޖާގެ ނަން) ކީކޭ ބުނީ މަންމި ކައިރީގަ؟ ކުޑަކުއްޖާ: މިއޮތީ މީތި ................................ އިންޓަވިއުކުރާ ފަރާތް: މ މްތާޒްގެ ކޮން ވާހަކައެއް (ކުޑަކުއްޖާގެ ނަން) ބުނީ މަންމި ކައިރީ؟ ކުޑަކުއްޖާ: އެހެން ވާހަކައެއް. ....................... އިންޓަވިއުކުރާ ފަރާތް: މަންމި ބުނިތަ (ކުޑަކުއްޖާގެ ނަން) ކައިރީ އެއްވެސް ވާހަކައެއް؟ ޕޮލިސްއަށް ދާ ވާހަކަ ބުނެފަ؟ އިންޓަވިއުކުރާ ފަރާތް: ކީކޯ މަންމި ބުނީ؟ ކުޑަކުއްޖާ: އެހެން ވާހަކައެއް
33.ކ ޑަކުއްޖާގެ ފުރިހަމަ ނަން ބުނަން އެނގޭކަމާއި ނަމަވެސް، އޭނާ ދިރިއުޅޭ ގޭގެ ނަމާއި، އޭނާގެ އުމުރާއި،ކިޔަވަންދާ ސުކލުގެ ނަމާއި، ސުކލުގައި ކުރާ ކަންތައްތަކާއި، އޭނާގެ ގައިގައި އެހެން މީހުން އަތްލުން މަނާ ތަންތަނަކީ ކޮބައިކަން ސާފުކޮށް ބުނަން ނޭނގކަމާއި، ކުއްޖާގެ ގއިގައަ އެހެން މީހުން އަތްލުން މަނާ ތަންތަން ކަމަށް ކުއްޖާ ބުނެފައިވާ ތަންތަން ފާހަގަ ކޮށްފައިވަނީ ކުއްޖާއާއި އިންޓަރވއި ކުރި ފަރާތުން ކަމާއި، ކުޑކުއްޖާގަ ގައިގައި އެހެން މީހުން އަތްލައިގެން ނުވާނެ، ތަނެއްގައި މުމްތާޒު އަތްލިކަމަށް ބުނިނަމަވެސް، މުމްތާޒު އަތްލީ ކޮން ތަނެއްގައި ކަމާއި ކުއްޖާއާމެދު ޖިންސީ ޢަމަލު ހިންގީ ކޮންގޮތަކަށްކަން ބުނެފައިނުވާކަމާއި، އިންޓަރވިއު ކުރެވމުނެ ދިޔައިރު، ބައެއް ފހަރަ މމްތާޒު އަތްނުލާކަމަށް ކުއްޖާގެ ބަހުން ދޭހަވާކަމާއި، މުމްތާޒު ނޫން އެހެން މީހަކު އަތްލިތޯ ސުވާލު ކުރުމުން ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓް، އާބުރުޒު ހިނގުން، ތީމުގޭ 3 ނަންބަރު ދޮރާށީ، މާލެ، ދިވެހިރާއްޖެ، ފޯން: 3205233، ފެކްސް: 3336133 "ލައްބަ" މިގޮތަށް ބުނެ ޖަވާބު ދީ ފައިވާކަން ފާހަގަކުރެވާ އެވެ.ކުއްޖިގަ ގައިގައި މުމްތާޒް އަތްލެ ވާހަކަ އެކުއްޖާގ މާމަ، މަންމަ އަދި އެނޫން އެހެން މީހެއްގެ ގާތުގައި ބުނކިމަކަށް ކުއްޖާ ބުނެފައިނުވެއެވެ. ނަމަވެސް،އިންޓަރވިއކުރު ފަރާތުން ކުއްޖާގެ މާމަ އެވާހަކަ ބުނިތޯ އެހުމުން ލައްބަ މިގޮތަށް ޖަވާބު ދިންކަމާއި އަދި މަންމަގެ ގާތުގައި ސިއްރެއް ބުނިތޯ އެހުމުން ލައްބަ މިގޮތަށް ޖަވާބު ދިންކަމާއި ނަމަވެސާ އެކުއްޖާގެ މާމައާއި އަދި މަންމަގެ ގާތުގައި ބުނީ ކޮން ވާހަކައެއް ކަމެއް ކިޔައިދީފައިނުވާކަން އެނގޭކަމާއި، ކުއްޖާއާ ކުރާ ސުވާލުތަކަށް ސަމާލުކަމެއް ނުދީ އެކުއްޖާ ބޭނުންވާ ކަންކަމުގައި އުޅެމުން ދިޔަކމާއަ އަދި އެކުއްޖާގެ ޢަމަލުތައް ހުރި ގޮތުގެ މައްޗަށް ބަލާއިރު، އިންޓަރވިއުގައި ކުއްޖާއާ ކުރެވުނު ސުވާލުތައް އެކުއްޖާއަށް ރަނގަޅަށް ދޭހަވާކަމަށް ނުބެލެވެއެވެ. އެހެންކަމުން، މި މައްސަލައިގެ ތަޙްޤީޤުގައި ކުއްޖާއަށް ޖިންސީ ޢަމަލު ހިންގި ގޮތުގެ ތަފްސީލް ކިޔައިދެވިފައި ނުވުމާއި، އެހާދިސާ ހިނގި ދުވހަ އާ، ތަނާއި،ވަގުތު ބުނެދެވިފައި ނުވުމާއި،އެކިފަހަރު އެކިގޮތަށް ބުނެފައިވާތީ، އެކުއްޖާއާމެދު މުޙައްމަދު މމްތާޒު ޖިންސީ ޢަމަލު ހިންގި ހާދިސާގެ ވާހަކަ އިތުބރާކުރެވޭފަދަ ގޮތަކަށް ކިޔައިދީފައނުވާތި، ކުއްޖާގެ ހެކިބަސް އެތެރެ ފުށުން އެއްގޮތްކަމަކަށް ނުފެނެއެވެ. ކުއްޖާގެ ހެކިބަސް ބޭރުފުށުން އެއްގޮތްތޯ ބެލުން:
25.ކުއްޖާގެ ހެކިބަސް ބޭރުފުށުން އެއްގޮތްތޯ ބެލުމުގައި އެކުއްޖާ ކުރިން ކިޔައިދިން ކިޔައިދިނުން، ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުސލުތަ ކަށް ޢަމަލު ކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 13 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ވަސީލަތަކުން ނުވަތަ ވަސީލަތްތަކުން ބާރު ލިބޭނަމަ، އެހެކިބަސް ބަލައިގަންނަން ވާނެކަމަށް ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2019/SC-A/77 ޤަޟިއްޔާ (60 ވަނަ ނަންބަރު )ގައި ކަނޑައަޅުއްވާފައިވެއެވެ. މިގޮތުން ކުޑަކުއްޖާގެ ހެކިބަސް ބޭރުފުށުން އެއްގޮތްތޯ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓް، އާބުރުޒު ހިނގުން، ތީމުގޭ 3 ނަންބަރު ދޮރާށީ، މާލެ، ދިވެހިރާއްޖެ، ފޯން: 3205233، ފެކްސް: 3336133 ބެލުމުގައި، ކުޑަ ކުއްޖާ ފުރަތަމަ ކިޔައިދޭ ކިޔައިދިނުމާއި ދެން އެއަށްފަހު އެކުއްޖާ އެކިއެކި ފަރާތްތަކަށް އެހާދިސާ ކިޔައިދޭ ކިޔައިދިނުމުގައި މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި އެއްގޮތްވެފައި، ސީރިއަސް ފުށުއެރުންތަކއެ ނެތްނަމަ،އެއީ ކުއްޖާގެ ބަސް ބޭރުފުށުން އެއްގޮތްކަން ދެނެގަނެވޭނަ ކަމެކެވެ.
23.މި މައްސަލައިގައި ކުޑަކުއްޖާއާމެދު މުޙައްމަދު މުމްތާޒް ޖިންސީ ޢަމަލު ހިންގި ވާހަކަ އެއްވެސް މީހަކަށާ ކިޔައިދީފައިވާކަން އެނގޭކަށް ނެތެވެ. ނަމަވެސް، އެ ކުއްޖާއާމެދު މުޙައްމަދު މުމްތާޒު ޖިންސީ ޢަމަލު ހިންގިކަމަށް އެކުއްޖާގެ މާމައަށާއި، ކުއްޖާގެ މަންމައަށާއި، ކުއްޖާގެ ބޭބެ (ކުއްޖގާ މަނމަގް ދެބެންގެ ދެދަރި ބޭބެ)އަށް ކިޔައިދިންކަމަށް އެމީހުން ބުނެފައިވެއެވެ. އެހެކިންގެ ތެރެއިން މި މައްސަލައިގައި ކްރިމިނަލް ކޯޓުގައި ހިންގުނު ޝަރީޢަތުގައި ހެކިބަސް ނެގުމުގެ ކުރިން ކުއްޖާގެ މާމަ ނިޔާވެފައިވާތީ، ކުއްޖާގެ މާމަގެ ހެކިބަސް ނެގިފައިނުވާ ކަމާއި، އަދި އެޙާލަތުގައި، މި މައްސަލައިގެ ތަޙްޤީޤަށް ކއްޖާގު މާމަ ދީފައިވާ ބަޔާނަކީ ޝަރީޢަތަށް ހުށަހެޅިދާނެ ހެއްކެއް ކަމުގައި ވީނަމަވެސް، ކުއްޖާގެ މާމަ ތަޙްޤީޤަށް ދީފައިވާ ބަޔާން ހެއްކެއްގެ ގޮތުގައި ދައުލަތުގެ ފަރާތުން ހުށަހަޅާފައިނުވާތީ، ކުއްޖާގެ މާމަގެ ތަޙްޤީޤު ބަޔާނަށް މި މައްސަލަ ޝަރީޢަތުން ބެލުމުގައި ރިޢާޔަތް ކޮށްފައިނުވާނެއެވެ.
23.3 ކުޑަ ކުއްޖާއާމެދު މުޙައްމަދު މުމްތާޒު ޖިންސީ ޢަމަލު ހިންގި ވާހަކަ ކުއްޖާގެ މަންމަ (ހާދިސާ ހިނގިކަމަށް ބުނާ ތާރީޚުގައި މުޙައްމަދު މުމްތާޒުގެ އަނބިމީހާ) ގެ ގާތުގައި ބުނިކަމަށް އެކުއްޖާގެ މަންމަ ބުނެފައިވެއެވެ. މިގޮތުން ކުއްޖާގެ މަންމަގެ ބަހަށް ބަލާއިރު، ކުއްޖާއާމެދު މުޙައްމަދު މުމްތާޒު ޖިންސީ ޢަމަލު ހިންގި ވާހަކަ ތަފާތު 2 (ދޭއް) ފަހަރަކު ކިޔައިދިންކަމަށް ބުނެފައިވަ އެވެ. ކުއްޖާގެ މަންމަ މިމައްސަލައިގެ ތޙްޤީޤަށަ ދީފައިވާ ބަޔާނަށް ބަލާއިރު، ކުއްޖާ ބެލުމުގެ އެންމެހައި ކަންތައްތައް ކުރަނީ އެކުއްޖާ ގެ މާމަ ކަމަށާއި އެކުއްޖާ ގިނަ ވަގުތު ހޭދަކރަނު ވެސް ކުއްޖާގެ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓް، އާބުރުޒު ހިނގުން، ތީމުގޭ 3 ނަންބަރު ދޮރާށީ، މާލެ، ދިވެހިރާއްޖެ، ފޯން: 3205233، ފެކްސް: 3336133 މާމައާ އކގައި ކަމަށާއި، 2536 ވ ނއަހަރުގެ ފަހުކޮޅު އއ.ހިމަންދއަށެއެކުއްޖާ، […] މަންމައާއާމުޙައްމަދު މުމްތާޒާއެކު ކުރި ދަތުރުގައާއި އަދި އެދަތުރު ގޮސެ އައިފަހުން ކުއްޖު ގ ކުރިމަތި ފަރާތަށް ތަދުވާތީއާއި އަދި ކުޑަކަމުގޮސް ދޮއްވުމަށް ނުދައްކާތީ އެކުއްޖާއާމެދާޖިންސ ޢަމަލު ހިންގާފައިވކަމަށް ތުހުމަތުކޮށް، އެވާހަކަ ކުއްޖާގެ މަންމަގެ ގާތުގައި ކުއްޖާގެ މާމަ (ކުއްޖާގެ މަންމަގެ މަންމަ) ބުނެފައިވާ ކަމަށާއި، އެގޮތަށާ ބުނުމުން އެއީ އއ.ހިމަންދއަށް ގޮސް އުޅުނުއިރު ބޮޑެތި މީހުން ބޭނުންކުރާ ޝަވަރޖެލް (ދިޔައި ސޯޕް) ބޭނުން ކުރުމުން، އެލާޖިކްވުމުގެ ސަބަބުން ދިމާވި ކަމއްކަމެ ށ ކުއްޖާގެ މާމަގެ ގާތުގައި ބުނެ އެކަހަލަ ވާހަކަ ނުދެއްކުމަށް ކުއްޖާގެ މާމައަށް އެންގިކަމަށް ކުއްޖާ ގެ މަންމަ ބުނެފައިވެއެވެ. މި މައްސަލައިގެ ހާދިސާ ހިނގިގޮތް ކިޔައިދެމުން ކުއްޖާގެ މަންމަ ބުނެފައިވަނީ، 22 އޮގަސްޓް 2533 ދުވަހު (ޢީދު އަންނަން ދެދުވަހަށްވެފައިވަނިކޮށް) ޢީދު ހެދުން ގަންނަން ބައްޕިއާއެކު ދިއުމަށް ކުއްޖާގެ ގާތުގައި ބުނުމުން، އެކުއްޖާ ސިޓިންގ ރުމަށް ދިޔަތާ 0 (ފަހެއް) މިނެޓް ފަހުން އެނބުރި އައިސް "މަންމިއޯ ބައްޕި ހޯހޯ ކަންތައް ކުރަނީއޭ" މިގޮތަށް ކުއްޖާ ބުނިކަމަށާއި އެއިރު އެކުއްޖާއަށް ރަނގަޅަށް ވާހަކަ ނުދެއްކޭ ކަމަށާއި، އެގޮތަށް ބުނީ އަތުގެ އިޝާރާތުންނާ އެއްކޮށް ކަމަށާއި، ބައްޕި ކުރީ ކޮން ކަމެއްތޯ ކުއްޖާގެ ގާތުގައި އެހުމުން،"މަންމިއޯ ބައްޕި (ކުއްޖާގެ ނަން ބުނެފައި) މިހިން އަތުން ބުނަނީ މިހިން ހަރުވާޅު ބާލާފައި، ދެން އެމަންޖެ އުޅުނީ ހަރުވާޅު ބާލާފައި މިހިން ހަދާ ތަދުކޮށްލަނީއޯ (ކުޑަކުއްޖާގެ ނަން)އަށް ވާހަކަވެސް ނުދެއްކޭ." މިގޮތަށް ބުނިކަމަށާއި، ދައުލަތުގެ ވަކީލް ކޮން ތަނަކަށްތޯ ތަދުކޮށްލީ އެހުމުން،"މިހިން ހަދާފަހަމަ ބުނީ" މިގޮތަށް ބުނިކަމަށާއި، - މި މައްސަލައިގައި ދަޢުވާކޮށްފައިވަނީ 2533ވަނަ އަހަރުގެ އެކި ދުވަސްމަތިން ކުޑަކުއްޖާއާމެދު ޖިންސީ ޢަމަލު ހިންގާފައިވާތީކަން ދަޢުވާގެ ޞީޣާއަށް ބެލުމުން އެނގެން އޮތުމުން އއ.ހިމަންދއަށް ކުރި ދަތުރުގައި ކުޑަކުއްޖާއަށް ދިމާވި ޙާލަތަކީ މިމައްސަލައިގެ ދަޢުވާގައި ހިމެނޭކަމެއް ނންކަނ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓް، އާބުރުޒު ހިނގުން، ތީމުގޭ 3 ނަންބަރު ދޮރާށީ، މާލެ، ދިވެހިރާއްޖެ، ފޯން: 3205233، ފެކްސް: 3336133 ކުއްޖާގެ އިޝާރާތުން ކުރިމަތި ފަރާތަށްތޯ ބުނީ؟ ދައުލަތުގެ ވަކީލް އެހުމުން، "ލައްބަ." މިގޮތަށް ކުއްޖާގެ މަންމަ ބުނެފައިވާކަން އެނގެއެވެ. އަދި އެވަގުތު މުމްތާޒު ސިޓިންގ ރމްގައި އިންދ އެކުއްޖާ އެދައްކަނީ ކނަ ކަހަލަ ވާހަކައެއް ހ، މުމްތާޒާގެ ގާތުގައި އެހުމުން ކޮންކަހަލ ވިހަކައެއްތޯ ދައްކަނީ އަހައި ސުވާލު އުފައްދއ، އެކުއްޖާގެ އެއްވެސް ތަނަކަށް ތަދު ނުކުރާ ކަމަށް ބުނެފައިވާކަމަށާއި، އެގޮތަށް މުމްތާޒު ބުނުމުން، ބައްޕި ކަންތައްކުރި ގޮތް ކިޔައިދިނުމަށް މުޙައްމަދު މުމްތާޒުގެ ހާޒިރުގައި އެކުއްޖާގެ ގާތުގައި ބުނުމުން،"މިހިން ހަދާފައި،އިސްޖަހައިގެނާ ހުރީ، އިސްނުވެސް ނަގާ،ނުނަގާހުރެ ބުނީ މަންމިއޯ (ކުޑަކުއްޖާ) މިތަނަށް ތަދުކޮށްލީއޯ. ހަމަ އެހެންބުނީ" މިގޮތަށް ބުނެފައިވެއެވެ. އަދި ކުޑަކުއްޖާ އެވާހަކަ ދެއްކިތާ އެއް ދުވަސް ނޫނީ ދެ ދުވަސް ފަހުން، ކުއްޖާގެ ގާތުން އިތުރު އެއްޗެއް ސާފުވޭތޯ ބެލުމަށް ސުވާލު ކުރުމުން، އޭނާއަށް އެނގިގެން ދިޔައީ، "މިބުނާހެން ދެން އޭރު ދަރިފުޅުގެ ވާހަކަ ދެއްކުމުގައި ވައްޑޮވަ ސ،އެކަހަލަ ގޮތަކަށް ވާހަކައަކީ މިހިން ވަސްބަލާ، ދެން އޭގެން މީނާއަށް މާނަ ނެގެނީ ދަރިފުޅުގެ ވާހަކައިން ދަރިފުޅުގެ ވާހަކަތަކުން އޭރުގައި އެނގެނީ އަނގަޖަހާ ކަންތައް ކުރާކަމަށް ކުރިމަތި ފަރާތުގައި."މިގޮތަށް ކުއްޖާގެ މަންމަ ބުނެފައިވެއެވެ.
23.2 މި މައްސަލައިގައި ދައުލަތުން ހެއްކެއްގެ ގޮތުގައި ހުށަހެޅި، (ކުއްޖާގެ މަންމަގެ ދެބެންގެ ދެދަރި ބޭބެ) ގެ ހެކިބަހަށް ބަލާއިރު،މުޙައްމަދު މުމްތާޒަކީ މީނާގެ ކަޒިންއަކާ (ކުއްޖާގެ މަންމަ) ކައިވެނކޮށްގެނި އުޅޭ މީހެއް ކަމަ ށާއި، މިމައްސަލަ ޖެހުމުގެ ކުރިން އެއް ދުވަހަކު މީނާ ގެއަށް ވަންއިރަށް ކުޑަކުއްޖާގެ ކުރިމަތި ފަރާތުގައި އަތްއަޅައިގެން "ބައްޕި އައްދޮ ކޮށްލިއްޔޭ" ކިޔާފައި ކޮޓަރިން ނކުތުމުނު އނޭ ހީކުރީ ހީސްލަވާތީ އުޅެނކަމަށީ ކަމަށާއި އެގޑީގައަ ކުއްޖާގެ މާމަ ގޭގައި ނ ޅ ކަމަށާއި، މުމްތާޒު ކޮޓަރީގައި އުޅޭ ކަމަށާއި ދެން ކުއްޖާގެ ގާތުގައި ފާޚާނާއަށް ވަދެ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓް، އާބުރުޒު ހިނގުން، ތީމުގޭ 3 ނަންބަރު ދޮރާށީ، މާލެ، ދިވެހިރާއްޖެ، ފޯން: 3205233، ފެކްސް: 3336133 ހީސްލާން ބުނުމުން އެގަޑީގައި ހީސްލާން ފާޚާނާއަށް ވަތް ކަމަށާއި އޭރު އެކަހަލަ އެއްވެސްކަމެއ (ކުޑަކުއްޖާއާމެދު ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިންގަ ން) ކީމަކަށޭހި ނުކުރާކަމަށާއި ނަމަވެސް ގޭތެރަ ގައި އެކަހަލުވާހަކައެއް ދެކެވޭކަން މާފަހުނުއެނގނި ކަމަށާއި، ކުޑަކުއްޖާ ކޮޓަރިން ނުކުމެ "ބައްޕަ އައްދޮއޭ" ބުނެ ކުރިމަތި ފަރާތުގައި އަތް އަޅައިންގެން ގޭތެރޭގައި ދެކާ ޅަށް ދުވިކަމަށާއި، އެކުއްޖާ ހީސްލަވައްގަތުމުން އގޮތަށީވަރަށް ގިނައިން އުޅޭ ކަމަށާއި،ކުޑަކުއްޖާ މުމްތާޒަށް ކިޔަން "ބައްޕަ" ކަމަށާއި މުމްތާޒް ކުޑަކުއްޖާއާމެދު ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިންގް ތަން އެނާއަށ ފނިފައިނުވާކަމަށް ބުނެފައިވެއެވެ.
23.3 މި މައްސަލައިގައި ދައުލަތުން ހެއްކެއްގެ ގޮތުގައި ހުށަހެޅި (ކުއްޖާގެ ބޑުދައިތަ)، ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހުގައި 23 މާރިޗް 2533 ގައި ދީފައިވާ ބަޔާނަށް ބަލާއިރު، 2536 ވަނަ އަހަރު ގެ ނޮވެންބަރު މަހުގެ ތެރޭގައި ޑޮކްޓަރަށް ދެއްކުމަށް ސްރީލަންކާއަށް ދިއުމަށް އޭނާ މާލެއަށް އައިސް ހުރިއިރު އެއްދުވަހަކު ކުޑަކުއްޖާ ފާޚާނާކޮށް ނިމގެނި ތަދުވާތީ ކުއްޖާގެ ކުރިމަތިފަރާތް ބަލައިލަދޭން ކުއްޖާގެ މާމަ އެދުމުން ކުއްޖާގެ ދެފައި ދުރުކޮށް ބެލިއިރު، ކުޑަކުއްޖާގެ ކުޑަކަމުދާތަނުން ހަންގސޮ ރަތްވެފައިހުރިތަން ދުއކަމް އާ، އެތަން ހުރިގޮތް މަންމަ (ކުޑަކުއްޖާގެ މާމަ) ގާތުގައި ބުނިކަމަށާއި، އަދި އެދުވަހު ކުޑަކުއްޖާއަށް ހޯހޯ ކަންތައް ކުރަނީ އޭ މިތާ އަތްލަނީއޭ ކުޑަކުއްޖާ މީނާގެ ގާތުގައި ބުނިކަމަށް ބުނެފައިވެއެވެ.
23.1 މި މައްސަލައިގައި ހުށަހަޅާފައިވާ ކުޑަކުއްޖާގެ އިޖްތިމާއީ ޙާލަތު ވަޒަން ކުރުމުގެ ރިޕޓަށޯ ބަލާއިރު، އެރިޕޯޓަކީ ކުޑކުއްޖަ ދިރިއުޅޭ ގެއަށް ކުރި ޒޔާރަތުންނިއި ކުއްޖާގެ މަންމައާ ދެކެވުނު ވާހަކަތަކުންނާއި ކުއްޖާއާއެކު ނެގި ސެޝަންގައި ދެކެވުނު ވާހަކަތަކުން ލިބިފައިވާ މައުލމާތުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ތައްޔާރުކޮށްފައިވާ ރިޕޯޓެއް ކަމާއި، ކުޑަކުއްޖާއަށް އެއުމުރުގެ ކުދިންނާ އެއް ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓް، އާބުރުޒު ހިނގުން، ތީމުގޭ 3 ނަންބަރު ދޮރާށީ، މާލެ، ދިވެހިރާއްޖެ، ފޯން: 3205233، ފެކްސް: 3336133 މިންވަރަށް ވާހަކަދައްކަން އުނިދަގ ކަން ފާހަގުކުރެވުނު ކަމާއި އަދި ބައެއް އަކުރުތައް ކިޔުމުގައ އާ ނދަގވާތީ ކުއްޖާ ދައްކާ ވާހަކަތައް ފަހުމްވާން ދަތިވުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެއްކަމް އާ،ބޮޑީމެޕ އެކުޓިވިޓީން ކުއްޖާގެ ގައިގާ މީހުން އަތްލުން މަނަތަންތަން ފާހަގަ ކޮށްފައިވިކމާއ، އެގޮތުން ކުރިމަތިފަރާތް، ފާޅު، މޭމަތި، ތުންފަތް، ނޭފަތް، ލޯ އަދި އިސްތަށިގަނޑު ފާހަގަ ކޮށްފައިވާ ކަމާއި، އެއިން ތަނެއްގައި އެހެން މީހަކު އަތްލައިފނަމަ، މަންމަ ގާތުގައި ބުނަންވާނކެ މަށަ ކުއްޖާ ބުނެފައިވާކަން ފާހަގަ ކޮށްފަ އިވެއެވެ. އެއިން ތަނެއްގައި އެއްވެސް މީހަކު އތްލިތަ އެހމުނު "ބައްޕަ" (ދޮންބައްޕަ) އތްލިކަމަށަ ބުނެފައިވާކަމާއި،ކުޑަކުއްޖާގެ އެސެސްމެންޓް ހެދުމުގައި އާއިލާއާއެކު ކުރެވިފައިވާ މަސައްކަތުން ކުއްޖާއަށް ދޮންބައްޕަގެ ފަރާތުން ޖިންސީގޯނާ ލިބިފައިވާކަމަށް މަޢުލޫމާތު ލިބިފައިވާކަމާއި، އަދި ކުއްޖާގެ ދޮންބައްޕަ މުޙައްމަދު މުމްތާޒު، ކުއްޖާގެ ކުރިމަތިފަރާތުގައި އަތްލިކަމުގައި މަޢުލޫމާތު ކުއްޖާ ހިއްސާކޮށްފައިވާކަ މަށް ބަޔާން ކޮށްފައިވެއެވެ. މި މައްސަލައިގައި ކުޑަކުއްޖާގެ އިޖްތިމާއީ ޙާލަތުގެ ރިޕޯޓު ތައްޔާރުކުރި، މިނިސްޓްރީ އޮފް ޖެންޑަރ އެންޑް ފެމިލީގެ ސީނިއަރ ސޯޝަލް ސަރވިސް ވަރކަރ ސަލްދާ ޤާސިމް ހެއްކެއްގެ ގޮތުގައި ހާޒިރުވެ ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހުގައި ދީފައިވާ ބަޔާނަށް ބަލާއިރު، އޭނާއަކީ 2536 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން ސޯޝަލް ސަރވިސް ވަރކަރެއްގެ ގޮތުގައި މސައްކަތްކުރަ މީހެއް ކަމަށާއި، މި މައްސަލައިގައި ތ އްޔާރުކޮށްފައިވާ ކުޑަކުއްޖާގެ އިޖްތިމާއީ ޙާލަތުގެ ރިޕޯޓަކީ އޭނާ ތައްޔާރުކޮށްފައިވާ ރިޕޯޓެއް ކަމަށާއި، ކުއްޖާއާ ކުރެވުނު މުޢާމަލާތްގެ ތެރެއިން ބޮޑީމެޕް އެކްޓިވިޓީ ބޭނުންކޮށްގެން ކުއްޖާގެ ގައިގައި އެހެން މީހުން -ކްރިމިނަލް ކޯޓުގައި33 ޖަނަވަރީ 2533 ގައި ދީފައިވާ ބަޔާން. ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓް، އާބުރުޒު ހިނގުން، ތީމުގޭ 3 ނަންބަރު ދޮރާށީ، މާލެ، ދިވެހިރާއްޖެ، ފޯން: 3205233، ފެކްސް: 3336133 އަތްލުން މަނާ ތަންތަން ފާހަގަ ކުރަން އެނގޭކަމާއިއެކުއްޖާގެ ކުރިމަތާފަރާތުގައި މުމްތާޒް އަތްލިކަމަށް އެކުއްޖާ ބުނިކަމަށް ބުނެފައިވެއެވެ.
23.0 މި މައްސަލައިގައި ދައުލަތުން ހެއްކެއްގެ ގޮތުގައި ހުށަހެޅި ކުއްޖާގެ ސައިކޮލޮޖިކަލް ރިޕޯޓަށް ބަލާއިރު، އެރިޕޯޓު ތައްޔާރުކުރުމުގައި ކުޑަކުއްޖާއާއެކު ކުރިއަށް ގެންދެވުނު ސެޝަންތަކުން ފާހަގަ ކުރެވުނީ ކުޑަކުއްޖާއަކީ އެއް ތަނެއްގައި ގިނައިރު މަޑުން އިންނަން އުނދަގޫ އަދި ވަރަށް ހަލަނި ކުއްޖެއްގެ ގޮތުގައިކަމާއި، އަދި ގިނަ ވަގުތު އެއް ކަމެއްގައި މަޝްއ ލުވެ އުޅުމުގެ ބަދަލުގައި ފަސޭހައިން ސަމާލުކަން ގެއްލޭ ކަމާއި،ކުއްޖާ ވާހަކަ ދއްކާއިރަ ބައެއް އަކުރުތައް ކިޔުމުގައި އުނދަގޫ ކަމެއް ހުރުމުން، ބައެއް ފަހަރު ދައްކާ ވާހަކަ މާ ބޮޑަށް ސާފުނުވި ކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ. ކުޑަކުއްޖާގެ ވާހަކަތަކުން އެކުއްޖާއަށް ނޭދެވޭ އަސަރުތަކެއް ކޮށްފައިވާކަން ފާހަގަ ކުރެވިފައިވާ ކަމާއި އޭގެތެރޭގައި ނުރައްކާތެރި އެކްސިޑެންޓްތައް، އަނިޔާލިބުން، ތަދުވެގެން ނުވަތަ ބިރުންގޮސް ރުއިން ފަދަ ކަންތައްތައް ހިމެނޭ ކަމަށާއި، އަދި ސެޝަންތަކުން އެއްކުރެވުނު މައުލމާތުތަކުންނާއި، ހެދުނު ޓެސްޓުން ކުޑަކުއްޖާއަށް "ބައްޕަ"ގެ ފަރާތުން ޖިންސީ ގޯނާއަށް ހުށަހެޅިފައި ވާކަން ދޭހަ ވާ ކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ. އެރިޕޯޓު ތައްޔާރުކުރި ސައިކޮލޮޖިސްޓް މަރްޔަމް ޝަހުނާ ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހުގައި 33 ޖަނަވަރީ 2533 ގައި ދީފައިވާ ބަޔާނަށް ބަލާއިރު، ބުނެވިދިޔަ ސައިކޮލޮޖިކަލް ރިޕޯޓަކީ އޭނާ ތައްޔާރުކޮށްފައިވާ ތެދު ރިޕޯޓެއް ކަމަށާއި، އެރިޕޯޓުގައި ވާފަދައިން މި މައްސަލައިގައި ހިމެނޭ ކުޑަކުއްޖާއަށް "ބައްޕަ"ގެ ފަރާތުން ޖިންސީ ގޯނާއަށް ހުށަހެޅިފައިވާކަމަށް ބުނެފައިވެއެވެ. - އިންސްޓްޓިއުޓް ފޮރ މެންޓަލް ވެލްބީންގެ ރަޖިސްޓްރޭޝަން ނަންބަރު 1411/C/2015-IMWB (33 ސެޕްޓެންބަރު 5332) ގެ ރިޕޯޓް ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓް، އާބުރުޒު ހިނގުން، ތީމުގޭ 3 ނަންބަރު ދޮރާށީ، މާލެ، ދިވެހިރާއްޖެ، ފޯން: 3205233، ފެކްސް: 3336133
23.6 މި މައްސަލައިގައި ކުޑަކުއްޖާއަށް ޖިންސީ ގޯނާ ކޮށްފައިވކަމަށާ ތުހުމަތު ކުރެވިގެން އެންމެ ފުރަތަމަ އެކުއްޖާ ދައްކާފއިވަނަ އީވް ކްލިނިކުގެ ޑޮކްޓަރަށެވެ. އެތަނުގެ ޑޮކްޓަރަށް ކިޔައިދިން މައުލމާތުގެ މައްޗަށް ބަލައި ޑޮކްޓަރ ދީފައިވާ ޕްރިސްކްރިޕްޝަންގައި ބަޔާން ކޮށްފައިވަނީ، abuse) child suspected( ކުއްޖާއަށް ޖިންސީ ގޯނާކޮށްފައިވާ ކަމަށް ތުހުމަތު ކުރެވޭތީ، އެކަން އިތުރަށް ބެލުމށްޓަކައަ އައި. ޖީ. އެމް.އެޗްގެ ޑޮކްޓަރަކަށް ދެއްކުމަށެވެ. ކުޑަކުއްޖާ އައި. ޖީ. އެމް. އެޗްގެ ޑޮކްޓަރަށް ދެއްކުމުން ޑޮކްޓަރ ބެލުމަށްފަހު ތައްޔާރުކޮށްފައިވާ މޑިކެ ލީގަލް ރިޕޯޓަށް ބަލާއިރު،ކުޑަކުއްޖާއާމެދު ޖިންސީ ޢަމަލު ހިންގިކަމުގެ މަޢުލޫމާތު ޑޮކްޓަރަށް ކިޔއިދީފައަ ވަނީ ކުއްޖާގެ މަންމައެވެ. އެގޮތުން 35 އޮގަސްޓް 2533 ވަނަ ދުވަހު ކުޑަ ކުއްޖާގެ މަންމަ ގާތަށް ގޮސް ކުއްޖާ ގެ ދޮންބައްޕަ އެކުއްޖާ ލައިގެނހުރް ހަރުވާޅާއި ޖަނގިޔާ ބޭލުމަށްފަހު އެކުއްޖާގެ ކުރިމަތި ފަރާތުގައި ދޮންބައްޕަ އަތްލިކަމަށް ބުނެފައިވެއެވެ. ކުޑަކއްޖު ކުޑަކަމުދާއިރުގައާއި ފެންވަރުވާއިރު ދޭތެރެދޭތެރެއިން ކުރިމަތިފަރާތަށް ތަދުވާތީ އުޅޭތީ އެކުއްޖާގެ މަންމަ ފަރާތުގެ މާމައާއެކު އީވް ކ ލިނިކަށް ދައްކާފައިވާކަމާއި، އެކުއްޖާގެ ކުރިމަތިފަރާތުން ހަޑިއެއްޗެހި އައިސް ނުބައި ވަސް ދޭތެރެދޭތެރެއިން ދުވާކަމަށް ބޔާންކޮށްފައިވަ އެވެ. ޑޮކްޓަރ އެކުއްޖާ ބެލިއިރު، އެކުއްޖާގެ ކުރިމަތި ފަރާތް ރަތްވެފައި ހުރި ކަމާއި، ކުރިމަތި ފަރާތުން ރީދ ކުލައިގެ ހަޑި އެއްޗެއް އައިސްފައި ހުރި ކަމާއި، ބިކުރަށް ގެއްލުމެއް ލިބި ފައިނުވކަމަށާ ބަޔާންކޮށްފައި ވެ އެވެ. އަދި ޑޮކްޓަރ ބެލިބެލުމުން ފާހަގަވި ކަންތައްތަކުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް،ޑޮކްޓަރ ބަޔާންކޮށްފައިވަނީ، minimally are that findings specific-non-2 “category suggestive of sexual abuse (such as fondling) but may also be Sexual abuse can’t be ruled out” caused by other etiologies. މިގޮތަށެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓް، އާބުރުޒު ހިނގުން، ތީމުގޭ 3 ނަންބަރު ދޮރާށީ، މާލެ، ދިވެހިރާއްޖެ، ފޯން: 3205233، ފެކްސް: 3336133 ކުއް ޖާގުމެޑިކޯލީގަލް ރިޕޯޓް ތައްޔާރުކުރި ޑރ.ޝިރުމީން މުޙައްމަދ (ކޮންސަލްޓަންޓ ގައިނޮކޮލޮޖިސްޓް) 33 ޖަނަވަރީ 2533 ގައި ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހުގައި ދީފައިވާ ހެކިބަހަށް ބަލާއިރު، އޭނާއަކީ 2531ވަނަ އަހަރުގެ ނޮވެންބަރު މަހުން ފެށިގެން އައީ.ޖ.އެމް.އެޗްގައި މަސައްކަތް ކުރަމުންދާ މީހެއުކަމަށާއި، ކުއްޖާގެ މެޑިކޯލީގަލް ރިޕޯޓު ތައްޔާރުކުރުމުގައި އޭނާ ބައިވެރިވެފައިވާނެ ކަމަށާއި، މި މައްސަލައިގައި ހިމެނޭ ކުޑަކުއްޖާގެ ޖިންސީ ގުނަވަނަށް ގެއްލުމެއް ލިބިފައިވޭތޯ ބެލިކަމަށާއި އެގޮތަށް ބެލިބެލުމުން، ރިޕޯޓުގއަ ލިޔެފައިވާ ގޮތަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ރަތްވެފައި ހުރި ކަމަށާއި އަދި ހަޑި އެއްޗެހި އައިއްސައި ހުރިކަން ފާހަގަ ކުރެވުނު ކަމަށާއި، އެކަހަލަ ކަންތައްތަކަކީ ޖިންސީ ގޯނާ ހިންގައިގެން ނުވަތަ އެނޫން އެހެން ގޮތަކުންވެސް ދިމާވެދާނެ ކަންތައްތައް ކަމަށާއި އެހެންކަމުން އެކުއްޖާއަށް ލިބިފައިވާ ގެއްލުމަކީ ޑައިގްނޯސިސް ކެޓަރގަރީ2 ކަމަށް ލިޔެފައިވާނެ ކަމަށާއި އެކެޓަރގަރީގައި ހިމެނޭނީ، އެހާ ޔަޤީން ކަމާއެކު ނުބުނޭ ކަންތައްތައް ކަމަށާއި، އެއީ ޖިންސީ ޢަމަލެއްގެ ސަބަބުން ނުވަތަ އެނޫން އެހެން ސަބަބަކުން ވެސް މެދުވެރިވެދާނެ ކަންތައްތައް ކަމަށާއި، މި މައްސަލަ ކެޓަރގަރ2 އަށް ލާފައިއެވަނީ އެކުއްޖާއަކީ 1 (އަހަރު) ކުއްޖެއް ކަމަށްވެފައި، އެއުމުރުގެ ކުއްޖެއްގެ ޖެނައިޓަލްސްގައި އެފަދަ ކަމެއް ހުންނާނެ ކަމަށް ބޮޑަށް ބ ރަވެވެނީ، ޖިންސީ ގޯނާކޮށްފައި،ސެކްޝުއަލް އެބިއުސް، ފޮންޑްލިންގ އެކަހަލަ ކަމއެ ކޮށްފައި ހުރުމުން ކަމަށް ބުރަވެވޭތީ ކަމަށް ބުނެފައިވެއެވެ. ކުޑަކުއްޖާގެ ވެޖައިނަލް ސްވޮބް ނެގިކަމަށް އެރިޕޯޓުގައި ބަޔާންކޮށްފައި ވީ ނަމަވެސް އޭގެ ނަތީޖާ އެރިޕޯޓުން އެނގޭކަށް ނެތެވެ. - އެރިޕޯޓުގެ ހިސްޓްރީ ބައި ފުރިހަމަކުރީ ޕީޑިއޮޓްރީޝަން ކަމަށް ބުނެފައިވެއެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓް، އާބުރުޒު ހިނގުން، ތީމުގޭ 3 ނަންބަރު ދޮރާށީ، މާލެ، ދިވެހިރާއްޖެ، ފޯން: 3205233، ފެކްސް: 3336133
22.މި މައްސަލައިގައި ހިމެނޭ ކުއްޖާއަކީ ވާހަކަ ދެއްކުމުގައި ދަތިތަކެއް ހުރި ކުއްޖެއްކަމުން އެކުއްޖާ ބުނާ އެއްޗެއް ސާފުކޮށް ދޭހަވުމަށް އުނދަގޫ ތަކެއް ހުރިކަން އިސްވެ ބުނެވުނު ހެކިންގެ ހެކިބަހުން ފާހަގަވެއެވެ. މި މައްސަލައިގައި ކުޑަކުއްޖާއާމެދު މުޙައްމަދު މ މްތާޒް ޖިންސީ ޢަމަލު ހިނގް ގޮތި ސާފު ވާނޭ ގޮތަށް ކިޔައިދީފައި ނެތް ކަމާއި، މުޙައްމަދު މުމްތާޒް އެކުއްޖާއާމެދު ޖިންސީ ޢަމަލު ހިންގި ވާހަކަ އެކުއްޖާ ކިޔައިދިންކަމަށް އެކުއްޖާގެ މަންމު ބުނެފައިވަނީ، "މަންމިއޯ ބައްޕި ހޯހޯ ކަންތައް ކުރަނީއޭ" އަދި "މަންމިއޯ ބައްޕި (ކުއްޖާގެ ނަން ބުނެފައި) މިހިން އަތުން ބުނަނީ މިހިން ހަރުވާޅު ބާލާފައި، ދެން އެމަންޖެ އުޅުނީ ހަރުވާޅު ބާލާފައި މިހިން ހަދާ ތަދުކޮށްލަނީއޯ (ކުޑަކުއްޖާގެ ނަން)އަށް ވާހަކަވެސް ނުދެއްކޭ." މިފަދައިންނެވެ. އޭގެ ފަހުން އެކަމާގުޅޭ ގޮތުން އެކުއްޖާއާ ސުވާލު ކުރުމުން އެކުއްޖާގެ ވާހަކައިން ކުއްޖާގެ ކުރިމަތި ފަރާތުން ވަސްބަލައި އަނގަޖަހާ ކމަށަ ދޭހަވާކަމަށް ކުއްޖާގެ މަންމަ ބުނެފައިވެއެވެ. ކުއްޖާގެ މަންމައަށް ކުއްޖާއާމެދު މުޙައްމަދު މުމްތާޒު ޖިންސީ ޢަމަލު ހިނގިގޮތް ކިޔައިދީފައިވަނީ ތަފާތު ދެގޮތަކަށްކަން މަންމަގެ ބަހުން އެނގެއެވެ. އަދި އެކުއްޖާއާމެދު ޖިންސީ ޢަމަލު ހިންގުމަށް މުޙައްމަދު މުމްތާޒު ކުރީ ކޮންކަމެއްކަން ކުއްޖާގެ މަންމަގެ ބަހުން ސާފެއްނުވެއެވެ. މި މައްސަލައިގައި އެކުއްޖާ ދީފައިވާ ބަޔާނަށް ބަލާއިރު، "ބައްޕި ހޯހޯ ކަންތައް" ކުރާ ކަމަކަށް ނުވަތަ އެކުއްޖާގެ ހަރުވާޅު ބާލައި އެކުއްޖާގެ ކުރިމަތިފަރާތަށް ތަދުކޮށްލިކަމަށް ނުވަތަ އެކުއްޖާގެ ކުރިމަތިފަރާތުން ވަސްބަލައި ކުރިމަތިފަރާތުގައި އަނގަޖަހާކަމަށް ދޭހަވާފަދަ ގޮތަކަށް އެކުއްޖާ ކިޔައިދިންކަން އެކުއްޖާގެ ބަޔާނުން އެނގޭކަށް ނެތެވެ. އެހެންކަމުން، އެކުއްޖާ ކިޔައިދިންކަމަށް އެކުއްޖާގެ މަންމަ ބުނެފައިވާ ވާހަކަތކަކަ ޙަޤީޤަތާ އެއްގޮތަށް ތެދުބހުނަ ބުނެފައިވާ ބުނުމެއްކަމާމެދު ސުވާލު އުފެދެއެވެ. މި މައްސަލައިގައި ހެކިބަސްދީފައިވާ (ކުއްޖާގެ މަންމަގެ ދެބެންގެ ދެދަރި ބޭބެ)ގެ ބަހުން ކުޑަކުއްޖާ ކުރިމަތި ފަރާތުގައި އަތްއަޅައިގެން ކޮޓަރިން ނުކުމެ "ބައްޕަ އައްދޮ ކޮއްލީއޭ" އަދި "ބައްޕަ ތަދު ކޮށްލީއޭ" މިދ ގޮތަށް ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓް، އާބުރުޒު ހިނގުން، ތީމުގޭ 3 ނަންބަރު ދޮރާށީ، މާލެ، ދިވެހިރާއްޖެ، ފޯން: 3205233، ފެކްސް: 3336133 ބުނެފައި ވާ ކަމަށް ބުނެފައެ ވެއެވެ. (ކުއްޖާގެ މަންމެ ގ ދެބެންގެ ދެދަރި ބޭބާ ) ގެ ހެކިބަހުގައި ބުނެފައިވާ ހާދިސާގެ އެކުއްޖާ ގެ ބަޔާނުން އަދި އެނންއެހެން މީހެއްގެ ބަޔާނުން އެނގޭކަށްނެތެވެ. އަދި އެހާދިސާ ހިނގީ ކޮންތާރީޚެއްގައިކަން އެނގެން ނެތުމާއި، އެކުއްޖާގެ ކުރިމަތިފަރާތުގައި އަތްއަޅައިގެނ ކ ރިމަތިފަރާތަށް ތަދުވާތީ އުޅުނީ ހީސްލަވާތީކަމަށް އޭނާއަށް ޤަބލުކުރެވިފައިވާކަން އޭނާގެ ބަހުން އެނގެއެވެ. މި މައްސަލައިގައި މުޙައްމަދު މުމްތާޒުގެ މައްޗަށް ދަޢުވާކޮށްފައިވަނ 2533ވަނައަހަރުގ ތެރޭގައި ހިނގާފައިވާ ޙާދިސާތަކެއްގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށްކަމަށްވާއިރާ، މި މައްސަލައިގައި ހެކިބަސްދީފައިވާ (ކުއްޖާގެ ބޮޑިދައިތަ) އެކުއްޖާގެ ކުރިމަތިފަރާތް ބަލައި އަދި އޭނާގެ ގާތުގައި އެކުއްޖާގެ ކުރިމަތިފަރާތުގައ އަތްލާކަމަށް ބުނެފައިވަނީ 2536ވަނަ އަހަރުގެ ނޮވެންބަރު މަހުގެ ތެރޭގައިކަން އެނގޭތީ އެހާދިސާއަކީ މ މައްސަލައިގެ ދަޢުވުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ޙާދިސާއެއްކަމުގައިނުވާތ (ކުއްޖާގެ ބޮޑް ދައިތަ)ގެ ބަހަށް ރިޢާޔަތްކުރެވިދާނެކަމަކަށް ނުފެނެއެވެ.ކުއްޖާގެ މެޑިކޯލީގަލު ރިޕޯޓް ތައްޔާރުކުރި ފަރާތަށީ ކުއްޖާއާމެދު ޖިންސީ ޢަމަލު ހިންގި ހާދިސާ (ހިސްޓްރީ) ކިޔައިދީފައިވަނައެކުއްޖާގ މަންމް ކަމާއި، ޑޮކާ ޓަރާއެކުއްޖާއ ސީދި ވާހަކަ ދައެކާފައނުވާކަން އެނގެއި ވެ.މުމައްސަލައިގައި ސައިކޮލޮޖިކަލް އެސެސްމެންޓް ރިޕޯޓު ތައްޔާރ ކުރި ފަރާތުންކުއްޖާއާއެކު ކުރި މުއާމަލާތުގެ ތެރެއިން ބައްޕަ އެކުއްޖާގެ ކުރިމަތި ފަރާތަށް ތަދުކޮއްލަކެމަށް ބުނެފައިވާކަމަށް ބަޔާންކޮށްފއިވު އެވެ.މި މައްސައިގައި ކުޑަކުއްޖާއާ އިންޓަރވިއް ކުރެވުނު މިނިސްޓްރީ އޮފް ޖެންޑަރ އެންޑް ފެމިލީގެ ސޯޝަލް ވަރކަރގެ ހާޒިރުގައި ކަމާއި އެފަރާތުން ތައްޔާރުކޮށްފައިވާ ކުއްޖާގެ އިޖްތިމާއީ ޙާލަތުގެ ރިޕޯޓުގައި އެކުއްޖާ ބުނިކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައިވ ކަންތައްތަކަކް އެކުއްޖާގެ އިންޓަރވިއުއިނައެފަރާތަށެފާހަގަ ކުރެވުނު ކަންތައްތކި ވެ. މި މައްސަލައިގައ ކުއްޖާގެ ކުރިމަތިފަރާތް ވަރަށް ބޮޑަށް ރަތްވެފައިހުރިކަމާއި އަދި އެކުއްޖާގެ ކުރިމަތިފަރާތަށް ދޭތެރެދޭތެރެއިން ތަދުވާތީ އުޅޭކަން ހެކިންގެ ބަހުން އެނގެއެވެ. ކުއްޖާގެ ކުރިމަތިފަރާތަށް ލިބިފައިވާ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓް، އާބުރުޒު ހިނގުން، ތީމުގޭ 3 ނަންބަރު ދޮރާށީ، މާލެ، ދިވެހިރާއްޖެ، ފޯން: 3205233، ފެކްސް: 3336133 ގެއްލުމަކީ(ތަދުވުން/ރަތްވުން) އިންފެކްޝަނެއްގެ ސަބަބުން ދިމާވެފައިވާ ކަމެއްކަމާއި، އެއް އެކުއްޖާއާމެދ ޖިންސީ ޢަމަލު ހިންގުމުގެ ސަބަބުން ލިބިފައިވާ ގެއްލުމެއްކަމަށީ ޔަޤީންކަމާއެކް ކުއްޖާގެ މެޑިކޯލިގަލ ރިޕޯޓުގައާ ކަނޑައަޅާފައަނުވްކްމާއި އަދި އެރިޕޯޓު ތައްޔާރުކުރި ފަރާތުނެ ވެސް ޔަޤީންކަމާއެކު އެގޮތަށް ބުނަފައިނުވާކަނެ ފާހަގަ ކުރެވު އެވެ.ކުއްޖާއާމެދު މުޙައްމަދުޖިންސީ ޢަމަލު ހިންގިކަމަށެ ކްއްޖާގެ މަންމަގެ ބަހުން އެނގެނއޮތ 22 އޮކްޓބަރޯ 2533 ގައެވެ. އެނޫން ތާރީޚެއްގައި ކުޑަކުއްޖާއާމެދަ މުޙައްމަދ މުމްތާޒު ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިންގިކަމުގެ ވާހަކް އެކުއްޖާ ކިޔައިދިންކަމަށް ކުއްޖާގެ މަންމަ ބުނެފައެއް ނުވެއެވެ. ކުއްޖާއާމެދު ޖިންސީ ޢަމަލު ހިންގިކަމަށް ކުއްޖާގެ މަންމަ ބުނާ ދުވަހު މި މައްސަލައިގައ ދައުލަތުން ހުށަހެޅި ހެކި، (ކުއްޖާގެ މަންމަގެ ދެބެންގެ ދެދަރި ބޭބެ) ގާހެކިބަހުގައާބުންހާދިސ ހިނގިކަމަށެދުވަހަކީ ތަފާތު ދުވަހކވެ. 2536 ވަނައަހަރުގެ ފަހުކޮޅުން ފެށިގެނުކުޑަކުއްޖާގ ކ ރިމަތިފަރާތް ރަތްވެ ކުރިމަތިފަރާތަށް ތަދުވާތީ އުޅޭކަން އެނގަ އިރު، އެކުއްޖާއާމެދު ޖިންސީ ޢަމަލު ހިންގާފައިވާ ކަމަށް ތުހުމަތުކޮށް އެމައްސަލަ މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްއަށް ހުށަހަޅާފައިވަނީ އޭގެ އަހަރެއްހާ ދުވަސްފަހުންނެވެ.ކުޑަކުއްޖާއާމެދު ބައްޕި/މުޙައްމަދު މުމްތާޒަޖިންސީ ޢަމަލު ހިންގި ވާހަކަ ސާފު ގޮތެއްގައި އެއްވާ ސ މީހެއްގެ ގާތުގައް އެކުއްޖާ ބުނިކަނަ އެނގޭކަށް ނެތެވެ. ކުއްޖާއާމެދު މުޙައްމް ދ މުމްތާޒު ޖިންސީ ޢަމަލުހިންގާފައިވާ ކަމަށި ބުނެފައިވް ކުއްޖާގެ މަންމަގެ ހެކިބަހުގައު އެކުއްޖާ ބުނިކަމަށް ތަފާތ ގޮތްގޮތް ށ ބުނެފައިވާއިރު،އެކަންކަމަށް އެކަށީގެންވާ ގޮތާށޭ ބ ރުލިބްފަދަ ވާހަކައެއް އެކުއްޖާގެ ބަޔާނުން އެނގެނެ ނެތުމާއި، (ކުއްޖާގް މަންމަގެ ދެބެންގެ ދެދަރި ބޭބެ)އަށާކުއްޖާ ކިޔައިދިންކަމަށާބުނ ޙާދިސްއް ކުއްޖާގެ ބަހުން އެނގެން ނެތްއިރު، އަދި އެހެނެމީހެއްގެ ބަހުންވެސިއް ހާދިސާ ހިނގް ކަމަށ ބާރުލިބިދީ ދަލީލެއް ލިބިފައާނުވުމާއި،ކުއްޖާ ކިޔައިދިންކަމަށް ބުނެ، ދީފައިވި ހެކިބަހުގައަބޮޑެތ ފުށުއެރުންތުކެއ ހުރުމާއެކު، ކުޑަކުއްޖާގެ ބަސް ބޭރުފުށުން އެއްގޮތްކަމަށް ޤަބ ލެއް ނުކުރެވެއެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓް، އާބުރުޒު ހިނގުން، ތީމުގޭ 3 ނަންބަރު ދޮރާށީ، މާލެ، ދިވެހިރާއްޖެ، ފޯން: 3205233، ފެކްސް: 3336133
23.މި މައްސަލައިގައި އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާ އައި.ޖީ.އެމް.އެޗްގެ ޑޮކްޓަރަށް ދައްކާފައިވަނީ، މިމައްސަލަ ފުލުހުންނަށް ހުށަހެޅުމުން ފުލުހުންގެ ބެލުމުގެ ދަށުންނެވެ.އައި.ޖީ.އެމް.އެޗްއިން އެކުއްޖާ ބލެ ޑޮކްޓަރ ބުނެފައިވަނީ އެކުއްޖާގެ ކުރިމަތިފަރާތް ރަތްވުމާއި ކުރިމަތިފަރާތުން އެއްޗެހި ފޭބުމަކީ ކަނޑައެޅިގެން އެކުއްޖާއާމެދު ޖިންސީ ގޯނާކޮށްފައިވުމުގެ ސަބަބުން މެދުވެރިވާ ކަމެއްކަމުގައި ޔަޤީންކަމާއެކު ބުނަން ނޭނގޭ ކަމާއި އެނޫން ސަބަބަކާހުރެ އެގޮތަށް މެދުވެރިވެދާނެ ކަމަށެވެ. ކުއްޖާގެ ކުރިމަތި ފަރާތަށް ތަދުވަނީ ކުރިމަތިފަރާތުގައި އިންފެކްޝަނެއް އުފެދިފައިވުމުގެ ސަބަބުންކަމާއި،އައި.ޖީ.އެމް.އެޗުން ކުއްޖާގެ ކުރިމަތިފަރާތުގައި އިންފެކްޝަން އުފެދިފައިވަނީ ކޮން ސަބަބެއް މެދުވެރިވެގެންތޯ ބެލުމަށްޓަކައި ވަޖައިނަލް ސްވޮބް ނެގި ކަމުގައި ވީނަމަވެސް އޭގެ ނަތީޖާ މެޑިކޯލީގަލް ރިޕޯޓުގައި ބަޔާންކޮށްފައިނުވާތީއާއި އަދި އެޓެސްޓްގެ ނަތީޖާ ހުށަހަޅާފައިނުވާތީ، އެ އިންފެކްޝަނަކީ ކޮން ސަބަބަކާ ހުރެ އުފެދިފައިވާ ކަމެއްކަން ޑޮކްޓަރީ ގޮތުން ކަނޑައެޅިފައިނުވާކަން އެނގެއެވެ. ކުޑަކުއްޖގާ ބަސް:
21.ޤާނޫނު ނަންބަރު 2553/32 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުސޫލުތަކަކަށް ޢަމަލު ކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 13 ވަނަ މާއްދާގެ (ޅ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ފަރާތްތަކުނ ކުއްޖާ ކިޔައިދިންކަމަށް ބުނެ ދޭހެކި ބަހަކީ ކުއްޖާގެ ބަހުގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައިވާ ހެކިބަހެއްކަމާއި، ކުޑކުއްޖަ އަށާ ޖިންސީގޯނާ ކުރިކަމަށް ބުނެވިދިޔަ އަކުރުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ މީހެއް/މީހނު ގ ގާތުގައި ބުނަންޖެހޭ ވަގުތަކީ/މުއްދަތަކީ، އެކަމެއް ހިނގުމުން ދާދި އަވަހަށް، ނުވަތަ އެކަމެއް ހިންގުމާ ދމެދެ ގިނަ ދުވަސްތަކެއް ނުވަނސީ ކަން އެނގޭކަމާއި، މިއީ، ވަކި ގަޑިއކަށް ނުވަތަ ދުވަހެއް ކަނޑައަޅައި ވަޒަން ކުރެވޭނެ ކަމެއްނން ކަމާއި، ޙާދިސާ ހިނގުމުން ދާދި އަވަހަށް ނުވަތަ އެކަމެއް ހިންގުމާ ދެމެދު ގިނަ ދުވަސްތަކެއް ނުވަނީސް އެވާހަކަ ކިޔައިދީފައިވކަމަށާ ބެލެވޭނީ، އެމާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ފަރާތަކަށް ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓް، އާބުރުޒު ހިނގުން، ތީމުގޭ 3 ނަންބަރު ދޮރާށީ، މާލެ، ދިވެހިރާއްޖެ، ފޯން: 3205233، ފެކްސް: 3336133 އެވާހަކަ ކިޔައިދިނުމަށް އެކުއްޖާއަށި އެކަށީގެންވާ ގޮތެއްގައި އެންމެ ފުރަތަމަ ލިބޭ ފުރުސަތެއްގައ އެވާހަކަ ކިޔައިދީފައިވާނަމަ، ނުވަތްއެކަށީގެންވިއަވަސިމުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައާއެވާހަކަ ކިޔައިދީފައްވިކަމަށ ޤަބ ލުކުރެވޭ ވަގުތެއްގައި ކިޔައިދީފައވާނަމައިވެ.މި މައްސަލައިގައާ ކުޑް ކުއްޖާއަ މުޙައްމަދު މުމްތާޒް ޖިންސީ ޢަމަލު ހިންގާ ކަމަށް ކުއްޖާގެ މަންމުގެ ގާތުގައި އެކުއްޖީ ބުނެފައިވަން35 އޮގަސްޓް 2533 ގައި ކަނެ ކުއްޖާގެ މަންމަގެ ބަހުން އެނގެއިވެ. އަދެއޭގްދ ދުވަސްކުރިނ (22 އޮގަސްޓް 2533ގައި) އެކުއްޖާއަށް ޖިންސެ ގޮތުން އަނިޔާ ލިބިފައިވާކަމަށައް ކުއްޖާގެ މާމް އަށްބެލެވިގެން އެކުއްޖާ ގޮވައިގެން އީވް ކްލިނިކަށާގޮސް ޑޮކްޓަރަށް ދައްކާފައިވާ ކަމުއި، އީވް ކްލިނިކްގެ ޑޮކްޓަރ ބެލުމަށްފަހު، އެކާއްޖާއަށ ޖިންސީ ގޯނާކޮށްފައިވި ކަމަށް ތުހުމަތިކުރެވޭތީ އެކަން އިތުރަށް ބެލުމަށް އައީ.ޖ.އެމް. އެޗްގެ ޑކްޓަރަށ ދެއްކުމަށް ލަފާދީފައިވެއެވެ.ކޑާ ކުއްޖާއާމެދު ޖިންސީ ޢަމަލު ހިންގާފައިވަނުކުއްޖާގެ މަންމަ ބުނީ ދުވަހު ކަމުގައި ބަލައިފިނަމަ،އެކުއްޖާއާމެދު ޖިންސީ ޢަމަލު ހިންގަ ވާހަކަ އެކުއްޖާގެ މަންމަގެ ގތުގައ ބުނެފައިވެނީ އެޙާދިސާ ހިނގިތާ ގިނަ ދުވަސްތަކެއް ނުވަނީހީވެ. ޤާނޫނީ ގޮތުން ކުޑަކުދިންނަކ ޢުމުރުން 32 (އަށާރަ) އަހަރުން ދަށުގެ ކުދިންނެވެ. ޢުމުރުން 3 (ހަތެއް) ނުވަތަ 35 (ދިހައެއް) އަހަރުގެ ކުއްޖަކު އެކުއްޖާއާމެދު ކަންވީގޮތް ކިޔައިދފަދޭ ތަފްސީލުތަކާއެކު 1 (ހަތަރެއް) ނުވަތަ 0 (ފަހެއް) އަހަރުގެ ކުއްޖަކަށް އެކުއްޖާއާމެދު ކަންވީގޮތް ކިޔައިދޭން ނނގިދާނެކަމާއި، ޢުމުރު ހަގުކުއްޖަކަށް އެކުއްޖާއާމެދު ހިނގާފައިނުވާ ކަމެއް ނުވަތަ އެކުއްޖާއަށް ފެނިފައިނުވާ ކަމެއް/ހާދިސާއެއްގެ ވާހަކަ، ހަދައިގެން (ޙަޤީޤަތާ ޚިލާފަށް) ކިޔައިދޭން ނނގޭނޭ ކަމަށް ބެލވޭކަމާއެ އެއާޚިލާފަށް ޢުމުރުގެ ގޮތުން 32 (ބާރަ) ނުވަތަ އެއަށްވުރެ ބޮޑެތި ކުދިންނަކީ އެކުދިންނަށް ފެނިފައިނުވާ ނުވަތަ މެދުވެރިވެފައިނުވާ - ޤާނޫނުނަންބަރު 2553/32 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުސޫލުތަކަކަށް ޢަމަލު ކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ65 ވަނަ މާއްދާގެ
(ށ) ގައި " ކުޑަކުއްޖަކު" މާނަކޮށްފައިވަނީ، ކުއްޖަކު އުފަންވީއްސުރެ މިލާދީގޮތުން އުމުރުން 32 އަހަރު ފުރިފައިނުވާ ކުއްޖަކަށެވެ. އަދި ކުޑަކުއްޖަކު ކަމަށް ބުނެފައިވާ މާނައިގެ ތެރޭގައި ހާއްސަ އެހީއަށް ބޭނުންވާ ކުދިންގެ ތެރެއިން 32 އަހަރު ފުރިފައިވީކަމުގައިވިޔަސް، ބުއްދީގެ ތަސައްރުފުނު ފުދޭ ކުދިންނާއި މީހުން ހިމެނޭގޮތަށެވެ . ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓް، އާބުރުޒު ހިނގުން، ތީމުގޭ 3 ނަންބަރު ދޮރާށީ، މާލެ، ދިވެހިރާއްޖެ، ފޯން: 3205233، ފެކްސް: 3336133 ކަމެއް/ޙާދިސާއެއްގެވާހަކައެއް ހަދައިގެން ކިޔައިދިނުމުގެ ނުވަތަ އެހެންމީހަކު ބުނާ ގޮތަކަށް ތަފްސީލުތަކިއެކީކޔައިދިނުމުގެ ޤާބިލު ހުންނާނެ ކުދިންކަމުގައިވާތ،އެޢުމުރުގެ ކުއްޖަކު ކިޔައިދޭ ވާހަކައަށްވުރެ ބޮޑަށް ހަގު ޢުމުރުގެ ކުއްޖަކު ކިޔައިދކިޔައިދިނުނޭ ތެދުކަމަށް ބެލެވޭ މިންވަރު ބޮޑުކަން ފާހަގަކުރެވެއެވެ. މިބާވަތުގެ މައްސަލަތަކުގައި ޢާންމު އުޞ ލެއްގެ ގޮތުން ކުޑަކުއްޖާ ޝަރީޢަތަށް ޙާޟިރުކޮށް ސުވާލު ނުކުރެވޭކަމާއި، ކުއްޖާގެ ބަސް ފެންނަން އޮންނަނީ އެކުއްޖާއާ ތަޙްޤީޤުގައި ސުވާލުކުރެވޭއިރު، ކުރެވޭ ވީޑިއޯ ރިކޯޑިންގ އިން ކަމާއި، ކުއްޖާ އާ ކުރެވޭ ސުވާލުތަކަށް ޖަވާބު ދޭން އެނގޭ މިންވަރއާ އަދި ޙަޤީޤަތާއެއް ގޮތަށް ތެދު ބަހުން ވާހަކަ ދައްކަން އެނގޭ މިންވަރު އެވީޑިއޯ ރިކޯޑިންގގެ މައްޗަށް ބަލައި ފަނޑިޔާރަށް ނިންމިދާނެއެވެ. މި މައްސަލައިގައި ހިމެނޭ ކުޑަކުއްޖާއަކީ ވާހަކަ ދެއްކުމުގައި ދަތި އުނދަގތަކެއް ހުރި ކުއްޖެއް ކަމާއި އެކުއްޖާ ދައްކާ ވާހަކަ ދޭހަވުމަށް ދަތިތަކެއް ހުރިކަން އެކުއްޖާގެ މަންމަގެ ބަހުންނާއި އެކުއްޖާއާ މުޢާމަލާތް ކޮށްފައިވާ ހެކިންގެ ހެކިބަހުގައި ފާހަގަ ކޮށްފައިވެއެވެ. ކޯޓުން ބަލަމުންދާ މައްސަލައެއްގައި އެމީހަކާ ކުރެވޭ ސުވާލތައު އެމީހާ ޢުމުރުން ހަގުވުމުގެ ސަބަބުން ނުވަތަ ޢުމުރުން ދުވަސްވުމުގެ ސަބަބުން ނުވަތަ ނަފްސާނީ ނުވަތަ ޖިސްމާނީ ބައްޔެއްގެ ސަބަބުން ނުވަތަ އެނޫން އެހެންކަމެއްގެ ސަބަބުން، އެމީހަކަށް ފަހުމް (ދޭހަ) ނުވާނަމަ ނުވަތަ އެސުވާލުތަކަށް އެކަށީގެންވާ ގޮތަކަށް ޖަވާބު ދޭން ނޭނގޭކަމަށް (ޤާބިލުކަންނެތް) ކޯޓުން ކަނޑައަޅާފައިނުވާ ކޮންމެ މީހަކީ، ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހުގައި ހެކިބަސް ދެވިދާނެ މީހެކެވެ. ކޯޓުން ބަލަމުންދާ މައްސަލައެއްގައި ހެކިބަސް ދެވޭނެ މީހުން ކަނޑައެޅުމަކީ އެމައްސަލައެއް ބަލާ ފަނޑިޔާރަށް ލިބިގެންވާ ތަޤްދީރީ ބާރެކެވެ. ޢާންމު އުޞ ލެއްގެ ގޮތުން ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހުގައި ހެކިބަސް ނުދެވޭނެ ކަމަށް ކޯޓުން ކަނޑައަޅާފައިނުވާ ކޮންމެ މީހަކީ ހެކިބަސްދެވިދާނެ މީހެއްކަމުގައި ބެލެވޭނެ ކަމާއި، ހެކިބަސް ދެވޭނެ މީހުން ކަނޑައެޅުމުގައި ބަލަންޖެހޭ ކަމަކީ، އެމީހާއާ ކުރެވޭ ސުވާލުތައް ފަހުމްވުމާއި އެސުވާލުތަކަށް އެކަށީގެންވާ ގޮތެއްގައި ޖަވާބެ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓް، އާބުރުޒު ހިނގުން، ތީމުގޭ 3 ނަންބަރު ދޮރާށީ، މާލެ، ދިވެހިރާއްޖެ، ފޯން: 3205233، ފެކްސް: 3336133 ދޭން އެނގުމުގެ ޤބިލުކަނޮ(ބުއްދީގެ ގޮތުނެ) ހުރި މިންވަރަށް ވެ. ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހުގައި ހެކިބަސް ދިނުމުގެ އިޖްރާއަތު ހަމަޖެހިފައިވާ ގޮތުނިކޮންމްމައްސަލައެއްގައް ވެސެހެކިބަސިދިނުމުގެ ކުރިން އޭނާގެ ހެކިބަހުގައި ތެދު ބުނުމަށާއި އަދި ދޮގު ނުބުނުމުގެ މައު ޗަށް ހުވާ ކުރަންޖެހެއެވެ. ހެކިބަސް ނެގުމު ގ އިޖްރާއަތިމިގޮތަށް ހަމަޖެހިފައިވުމަކީ ހުވާ ނުކޮށް ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހުގައްހެކިބަސް(ބަޔާނެއް) ދިނުމަށ ހުރަސްއަޅާ ކަމެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް، ހުވައަ ކޮށްގެން ހުރެ ދޭ ހެކިބަހާއި ހުވައިނުކޮށް ދޭ ހެކިބަހަށް ބުރަދް ން ދިނުމުގައި ތަފާތުތަކެއް ވެއެވެ. އެގޮތުނު، ހ ވައިކޮށްގެން ހުރެ ދޭ ބަޔާނަކީ ހެކިބަހުގެ (ޝަހާދާ) ދަރަޖައިގައި ޝަރީޢަތަށް ޤަބީލެކުރެވޭއިރު، ހުވައިނުކޮށް ހުރެ ދޭ ބަޔާން ޝަރީޢަތަށް ޤަބލުކުރެވޭނ ޤަރީނާއެއްގް (ބައްޔިނާ) ދަރަޖައިގައެވެ. މިބާވަތުގެ މައްސަލަތަކުގައި ޢާންމު ގޮތެއްގައީކުޑަކުއްޖާގެ ބަޔާން ޝަރޢަތަށް ހުށަހަޅަނީ ތަޙްޤީޤުގައި ކުއްޖާއާ ކުރެވޭ އިންޓަރވިއު ވީޑިއޯ ރިކޯޑިންގ (ބަޔާން) ގޮތުގއަ ކަމަށްވާތީއާއި އެކުއްޖާ ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހަށް ހާޒިރުކޮށް ނުވަތަ ހުވައިކޮށްގެން ބަޔާން ނުނަގައި، ތަޙްޤީޤުގައި އެކުއްޖާ ދީފައިވާ ބަޔާނަށް ރިޢާޔަތްކޮށްގެން ކަމުގައިވާތީ އެފަދަ ބަޔާނަށް ޝަރީޢަތުން ބުރަދަން ދެވޭނީ ޤަރީނަ ގ ދަރަޖަ އެވެ. އެފަދް ޤަރީނާއެއްގީ މައްޗަށް އެކަނި މީހެއްގެ މައްޗަށް ޖިނާއާކުށ ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑަނޭޅޭނެއެވެ.އެކަމަކު އެހެކި އިތުރަށް ކަށަވަރުކޮށްދޭ (ކޮރޮބަރޭޓްކރެވު) އިތުރ ހެކް /ހެކިތަކެއަހުރެއްޖނަމ، ޖިނާއީ ކުށް ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައެޅިދާނެއެވެ. ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާމީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 13 ވަނަ މާއްދާގެ (ޅ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ މީހުންގެ ހެކިބަހުގެ ދަރަޖަ:
20.ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާމީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞ ލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 13 ވަނަ މާއްދާގެ (ޅ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ފަރާތްތަކަށް ކުޑަކުއްޖާ (އެކި މަޤާމުތަކުގައި ) ބޮޑެތި ފުށުއެރުންތަކެއް ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓް، އާބުރުޒު ހިނގުން، ތީމުގޭ 3 ނަންބަރު ދޮރާށީ، މާލެ، ދިވެހިރާއްޖެ، ފޯން: 3205233، ފެކްސް: 3336133 ނެތިކިޔައިދިކިޔައިދިނުމަކީ އެކުއްޖާއާމެދު އެފަދަ ޢަމްލެއް ހިންގަކަމަށް އެކުއްޖާ ކިޔައިދޭ ކިޔް އިދިނުނ ތެދު ކަމަށެ ބެލެވިދް ނިކަމެއީކަމުގައަވެނި މަވެސް، އާ މީހުންގެ ގާތުގައިއެކުއްޖްކިޔައަދިން ވާހަކަ އެމީހުނާބުނުމަކ އެކުއްޖާއާ މެދު ޖިންސީ ޢަމަލު ހިންގި (ކަމަށް ބުނާ) ޙާދިސް ސާބިތުކުރެވޭ ހެއްކެއް ނޫނު ވެ.އެކަމަކު އެއީ އެކުއްޖާގެ ބަސް ތެދުކަމަށް ބާރް ލިބޭނެ ގަރީނާއެކެވެ. ކުއްޖާ ކިޔައިދޭދިނުމަށ ކރޮބޮރޭޓް ކުރެވޭ ހެއްކަކީ އެކުއްޖާގެ ފަރާތުން ނޫން އެހެން ޒަރީޢ (source) އަކުން ލިބިފައިވާ ހެއްކަށް ވާންޖެހޭނެއެވެ. މައްސަލައެއްގައި ހުށަހެޅިފައިވާ ހެއްކަށް ކޮރޮބޮރޭޓް ކުރެވޭ ހެއްކަކީ މުސްތަޤިއްލު ހކެ ކަމުގައިވުން ޝަރުޠކަށަވާކަމާއި، ކުޑަކުއްޖަކާ މެދު ޖިންސީ ޢަމަލު ހިންގިކަމަށް އެކުއްޖާ ކިޔައިދިން ކަމަށް އެހެންމީހަކު ބުނާބުނުމަކީ މުސްތަޤިއްލު ހެއްކެއް ނޫން ކަމާއި އެއީ ހިޔަރސޭ އެވިޑެންސް (މީހަކު ދެއްކިވާހަކަ އަޑުއެހިމީހާގެ ބަސް)އެވެ. މިބާވަތުގެ މައްސަލަތަކުގައި، ކުޑަ ކުއްޖާއާމެދު ޖިންސީ ޢަމަލު ހިންގާފައިވާ ކަމަށް އިސްވެ ބަޔާންވެ ދިޔަ އަކުރުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ މީހުންގެ ގާތުގައި ބުނިކަމަށް އެމީހުން ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހުގައަބުނި ނަމަވެސް، އެޢަމަލު ހިންގި ކަމަށް ބާރު ލިބޭ އިތުރު ހެކި ނުވަތަ މުޞްތަޤިއްލު ހެކި ނެތްނަމަ، ހަމައެކަނި ކުއްޖާ ކިޔައިދޭކިޔައިދިނުމުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް އެކުއްޖާއާމެދު ޖިންސީ ޢަމަލު ހިންގިކަން ސާބިތުވާކަމަށް ޝަރީޢަތުން ކަނޑައެޅިދާނެކަމަށް ޤަބ ލެއް ނުކުރެވެއެވެ. ކއްޖާއު މެދު ޖިންސީ ޢަމަލު ހިންގިކަމަށް ތުހުމަތު ކުރުމުގައި ނުރަނގަޅު ނިޔަތްއޮތްތޯ؟
26ކުރިންވެސް ބަޔާންކޮށްފައިވާ ފަދައިން ކުއްޖާ ދީފައިވާ ބަޔާނުން އެކުއްޖާއާމެދު މުޙައްމަދު މުމްތާޒް ޖިންސީ ޢަމަލު ހިންގިކަން ސާފުވާ ގޮތަށް ކިޔައިދީފައިނުވާކަމާއި އަދި އެކުއްޖާއާމެދު ޖިންސީ ޢަމަލު ހިންގިކަމަށް އެއްވެސް މީހެއްގެ ގާތުގައި އެފަދަ ވާހަކައެއް ބުނިކަމަކަށް އެކުއްޖާގެ ބަޔާނުގައި ބުނެފައެއް - އާރު ވ. ބަސްކޮވީލް )(R v.Baskerville (1916)2K.B.658,667މައްސަލައިގައި ފަނޑިޔާރު ރީޑިންގ ސީޖޭގެ ރައުޔުގައި ވަނީ، "ކޮރޮބްރޭޓް ކުރެވޭ ހެއްކަކީ ކުށާއި ކުށުގެ ތުހުމަތު ކުރެވޭ ފަރާތާ ގުޅުވާލަދޭ މިނިވަން/މުސްތަޤިއްލު ހެކިކަމަށް ވާންވާނެ ކަމަށެވެ." ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓް، އާބުރުޒު ހިނގުން، ތީމުގޭ 3 ނަންބަރު ދޮރާށީ، މާލެ، ދިވެހިރާއްޖެ، ފޯން: 3205233، ފެކްސް: 3336133 ނުވެއެވެ. އކުއްޖާއަކ 2536 ވަނައަހަރު އާއި. ހިމަންދއަށް އާއިލާއާއެކު ކުރި ދަތުރަށްފަހ ދޭތެރެދޭތެރެއިން ކުރިމަތިފަރާތަށް ތަދުވާތީ އުޅޭ ކުއްޖެއްކަމާއި އަދި އެކުއްޖާގެ ކުރިމަތިފަރާތް ރަތްވެފައ ހުންނަ ކަމާއި، އެއީ އެކުއްޖާ ހީއްސިލެވުމުން އުޅޭ ގޮތެއްކަމާއި، އެގޮތަށް އެކުއްޖާގެ ޢަމަލުތައް ހުންނާތ އެކުއްޖާއާމެދު ޖިންސީ ޢަމަލު ހިންގާފައިވާ ކަމަށް އެކުއްޖާގެ މާމައަށް ޝައްކު ކުރެވުނު ކަމާއި އެކަމަކު 2533 ވަނަ އަހަރުގެ އޮގަސްޓް މަހުގެ ފަހުކޮޅާ ހަމައަށް ޑޮކްޓަރަށް ދައްކައިގެނެ އެކުއްޖުގ ކުރިމަތިފަރާތަށް ތަދުވާތީ އީ ޅ ސަބަބެއް ބެލުމަށްޓަކައި ޑޮކްޓަރަށް ދައްކާފައިނުވާކަމާއި އެކަމުގެ ތުހުމަތުގައި އެކުއްޖާ ޑޮކްޓަރަށް ދައްކާފައިވަން22 އޮގަސްޓް 2533 ގައި ކަމާއި އެގޮތުން ޑޮކްޓަރ ބެލުމަށްފަހު އެކުއްޖާއަށް ޖިންސީގޯނާކޮށްފައިވާ ކަމަށިތުހުމަތު ކުރެވޭ ކަމަށް ބަޔާންކޮށް އެކަން އިތުރަށް ކަށަވަރުކުރުމަށްޓަކައި އައިޖީއެމްއެޗްގެ ޑޮކްޓަރަށް ދެއްކުމަށް ލަފާދިންކަމުގައަ ވީނަމަވެސް، މ މައްސަލަ މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސިސަރވިސްއަށް ހުށަހެޅުމާ ހަމައަށް އެކުއްޖާ އައީ.ޖ.އެމް.އެޗްގެ ޑޮކްޓަރަށް ދައްކާފައިނުވެކަނާ ފާހަގަ ކުރެވއެވެ. މި މައްސަލައިގައި ހިމެނޭ ކުޑަކުއްޖާއަށް ޖިންސީ ގޯނާކޮށްފައިވ ކަމަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ މުޙައްމަދު މުމްތާޒަކީ އެކުއްޖާގެ ދޮނެ ބައްޕައެވެ.މުޙައްމަދު މުމްތާޒު އެކުއްޖާގެ މަންމައާ ކައިވެނިކޮށްގެން ދިރިއުޅުނީ މުޙައްމަދު މުމްތާޒު ކުއްޔަށްހެ ފާފައެ ހުންނަ ދކޮޓަރީގ އެޕާޓްމަންޓެއްގައެވެ.އެގޭގައި ދިރިއުޅުނީ މުޙައްމަދު މުމްތާޒާއި ކުޑަކުއްޖާގެ މަންމައާއި ކުޑަކުއްޖާއާއ ކުޑަކުއްޖާގެ މާމަ އާއެ މަންމަގެ ޢާއިލާގިމީހުންނެވެ. ކުޑަކުއްޖާގެ މަންމަގެ އާއިލާގެ މީހުން އެގޭގައި ދިރިއުޅޭތީ މުޙައްމަދު މުމްތާ ޒުގެ ހިތްހަމަ ނުޖެހުން އޮންނަކަމާއި ކުއްޖާގެ މަންމަގާ ޢޭއިލާގެ މީހުންނާ ވާހަކަ ދައްކައިނ ޅ ކަމާއި އެމީހުންނާ ގުޅުން ރަނގަޅުނންކަން ކުއްޖާގެ މަންމައާއި މާމައާއެ(ކުއްޖާގެ މަންމަގެ ދެބެންގާދެދަރި ބޭބެ) ގެ ބަހުން އެނގެއެވެ. އަދި ކުއްޖާގެ މަންމައާއި މުޙައްމަދު މުމްތެޒ ކައިވެނިކޮށްގެން ދިރިއުޅުނަ އިރު، އެދެމީހުންގެ މެދުގައި ދޭތު ރެދޭތެރެއިން މައްސަލޖެހޭ ކަމާއި އަދި އެކަކު ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓް، އާބުރުޒު ހިނގުން، ތީމުގޭ 3 ނަންބަރު ދޮރާށީ، މާލެ، ދިވެހިރާއްޖެ، ފޯން: 3205233، ފެކްސް: 3336133 އަނެކަކަށް އަނިޔާކޮށް ކުއްޖާގެ މަންމަ ގެންގުޅޭ ފޯނު ހަލާކުކޮށްލައި ގެއްލުން ދީފައިވާކަން އެނގެއެވެ. މުޙައްމަދު މުމްތާޒަކުޑަކުއްޖާއާމެދްޖިންސީ ޢަމަލު ހިންގާފްއިވާ ކަމަށެބުނެ މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްއަށް އުކުއްޖާގެ މަންމަ މައްސަލަ ހުށަހަޅާފައިވަނީ މުހައްމަދު މުމްތާޒް، އޭނާ (ކުއްޖާގެ މަންމަ)ގ ގައިގައި ޖަހައި، މާރާމާރީ ހިންގުމާއި އަދި މުޙައްމަދު މުމްތާޒު ކުއްޖާގެ މަންމަގެ އޮރިޔާން މަންޒަރު ދައްކުވައިދޭ ފޮޓޯއާއި ވީޑިއޯ ނަގާފައިވާކަމުގެ މައްސަލަ މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްއަށް ހުށަހެޅިއިރުގައިކަން މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްއިން މުޙައްމަދު މުމްތާޒަށް ދީފައިވާ ޤާނޫނީ އިންޒާރުގެ ފޯމަށް ބެލުމުން އެނގެއެވެ. މިސަބަބުތައް މގޮތަށި ހުރުމާއެކު، މުޙައްމަދު މުމްތާޒާމެދު ކުޑކަ އްޖާގު މަންމައާއި މަންމަގެ ޢާއިލާގެ މީހުންގެ ނުރުހުމާއި ރުޅިވެރިކަން އޮތްކަމަށް ބެލެވެން އޮތުމާއެކު، މި މައްސަލަ ހުށަހެޅުމުގައި ކުއްޖާގެ މަންމަގެ ނުރަގަޅު ނިޔަތް އޮތްކަމަށް ބެލެވެއެވެ.
23. މި މައްސަލައިގައި ދައުލަތުގެ ފަރާތުން ހުށަހެޅި ހެކިތަކުގެ މައްޗަށް ބަލާއިރު، ކުޑަކުއްޖާ ދީފައިވާ ބަޔާނުގައި މުޙައްމަދު މުމްތާޒު އެކުއްޖާއާމެދު ޖިންސީ ޢަމަލު ހިންގިކަން އިތުބާރުކުރެވޭފަދަ ގޮތަކަށް ކިޔައިދީފައިވާކަން އެނގެން ނެތުމާއި، ކުއްޖާއާމެދު ޖިންސީ ޢަމަލު ހިންގިކަމަށް އެއްވެސް މީހެއްގެ ގާތުގައި ބުނިކަމަށް އެކުއްޖާ ބުނެފައިނުވުމާއި އެކުއްޖާއާމެދު ޖިންސީ ޢަމަލު ހިންގިކަމަށް ކުއްޖާގެ މަންމަ އެކުއްޖާ ކިޔައިދިން ކަމަށް އެކުއްޖާގެ މަންމަ ކިޔައިދޭ ގޮތުގައި ބޮޑެތި ފުށުއެރުންތަކެއް ހުރުމާއި، ކުއްޖާގެ މެޑިކޯ ލީގަލް ރިޕޯޓުންނާއި އެރިޕޯޓު ތައްޔާރުކުރި ފަރާތުން ދީފައިވާ ހެކިބަހަށް ބަލާއިރު، ކުއްޖާއަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރިކަމަށް ބެލެވުނު ނަމަވެސް، އެކުއްޖާގެ ކުރިމަތިފަރާތުން ފެންނަން ހުރި ކަންތައްތަކަކީ، ޖިންސީ ޢަމަލެއްގެ ސަބަބުން ލިބިފައިވާ ގެއްލުމެއްކަން ޔަޤީންކަމާއެކު ޑޮކްޓަރީ ގޮތުން ކަނޑައަޅާފައި ނުވާތީއާއި، އެކުއްޖާގެ އިޖްތިމާޢީ ޙާލަތު ވަޒަންކުރި ގޮތުގެ ރިޕޯޓަށާއި އެރިޕޯޓު ތައްޔާރުކުރި ފަރާތަށް ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓް، އާބުރުޒު ހިނގުން، ތީމުގޭ 3 ނަންބަރު ދޮރާށީ، މާލެ، ދިވެހިރާއްޖެ، ފޯން: 3205233، ފެކްސް: 3336133 އެކުއްޖާއާގުޅޭ ގޮތުން މައުލޫމާތު ދީފައިވަނީ އެކުއްޖާގެ ޢާއިލާގެ ފަރާތުން ކަމަށްވެފައި އެކުއްޖާއަށް ޖިންސީ ގޯނަ ކުރުމުގެ ސަބަބުން ފެނިދާނެ ޢަލާމާތްތައް އެރިޕޯޓުގައި ފާހަގަ ކޮށްފައިނުވުކި ން ފާހަގަ ކ ރެވެއެވެ. މ މައްސަލައިގައި ކުއްޖާގެ ސައިކޮލޮޖިކަލް އެސެސްމެންޓް ހެދުމުގައި ހެދި ޓެސްޓްތަކުން އެކުއްޖާއާމެދ ޖިންސީ ޢަމަލު ހިނގާފައިވާކަމަށް ބެލެވެން އޮތްކަމަށް އެރިޕޯޓުންނާއި އެރިޕޯޓު ތައްޔާރުކުރި ސައިކޮލެ ޖިސްޓްގެ ހެކިބަހުން އެނގެއެވެ. އެހެން ކަމުން، މި މައްސަލައިގައި ލިބިފައިވާ ހެއްކަކީ ކުއްޖާގެ އިޖްތިމާޢީ ޙާލަތު ވަޒަންކުރި ގޮތުގެ ރިޕޯޓު ތައްޔާރުކުރި ފަރާތަށާއި ކުއްޖާގެ ސައިކޮލޮޖިކަލް އެސެސްމެންޓް ތައްޔާރުކުރި ފަރާތުން ހެދި ތަޙްލީލުން އެކުއްޖާއާމެދު ޖިންސީ ޢަމަލު ހިންގާފައިވާކަން އެނގެން އޮންން އޮތުމެވެ.
22.ޤާނޫނު ނަންބަރު 2553/32 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުސޫލުތަކަކަށް ޢަމަލު ކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ ދަށުން ދަޢުވާ ކުރެވޭ މައްސަލަތަކުގައި އެޤާނޫނުގެ 13 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އިން (ދ) އަށް ބަޔާންކޮށްފައިވާ ހެކީގެ ތެރެއިން މަދުވގެނެ 0 (ފަހެއް) ބާވަތެއްގެ ހެކި ހުރެއްޖެނަމަ، އެއީ، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 03 ވަނަ މާއްދާގެ (އ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ފަދައިން މީހަކު ކުށެއްކޮށްފިކަން އެކަށީގެންވާ މިންވަރެއްގެ ޝައްކެއްނެތި ޝަރީޢަތަށް ސާބިތުކުރުމަށް ބޭނުންވާ މިންވަރަށް ލިބިފައިވާ ހެކިކަމުގައި ބެލވޭނެކަމަށެ ބަޔާންކޮށްފައިވާއިރު، އެއަށްވުރެ މަދުން ހެކި ހުރިކަމުގައި ވީނަމަވެސް ޤާނޫނުއަސާސީގެ 03 ވަނަ މާއްދާގެ (އ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ފަދައިން މީހަކު ކުށެއްކޮށްފިކަން އެކަށީގެންވާ މިންވަރެއްގެ ޝައްކެއް ނެތް މިންވަރަށް ޝަރީޢަތަށް ސާބިތުވާނަމަ، އެކުށް ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައެޅުމަކީ އެމާއްދާ ހުރަސް އަޅާކަމެއް ނޫންކަމަށް މިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2012/HC-A/129 (އަޙްމަދު ރަޝީދު ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް) ޤަޟިއްޔާގައި ކަނޑައަޅާފައިވެއެވެ. އަދި މިއުޞލަށް ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2019/SC-A/77 ޤަޟިއްޔާގައި ތާއީދުކޮށްފައިވެއެވެ. މި ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓް، އާބުރުޒު ހިނގުން، ތީމުގޭ 3 ނަންބަރު ދޮރާށީ، މާލެ، ދިވެހިރާއްޖެ، ފޯން: 3205233، ފެކްސް: 3336133 މައްސަލައިގައި އިސްވެ ބަޔާންވެދިޔަ ހެކިތަކުގެ މައްޗަށް ބަލާއިރު، ކުޑަކުއްޖާގެ ބަހަކީ އިތުބާރުކުރެވޭ ބަހެއްކަމުގައިނުވެއެވެ. ކުއްޖާގެ މަންމަގެ ހެކިބަހުގައި ތަފާތު ބޮޑު ފުށުއެރުންތަކެއް ހުރުމާއި،އެއީ ޙަޤީޤަތް އެއްގޮތަށް ތެދި ބަހުން ދީފައިވާ ހެކިބަހެއްކަމާމެދު ސުވާލު އުފެދިފައިވުމާއި، ކުއްޖާގެ މަންމަގެ ފަރާތުން މ މައްސަލަ މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްއަށް ހުށަހެޅި ވަގުތަށާއި ޙާލަތަށް ބަލާއިރު، އޭނާގެ ހިތުގައި މުޙައްމަދު މުމްތާޒާމެދު ރުޅިވެރިކަމާއި ނަފްރަތު އުފެދިފައިވާކަމަށް ބެލުވެން އޮތުމާއެކު ކުއްޖާގެ މަންމަގެ ބަސް ޢަދާ ލ ވެރިކަމަށް ނުބެލެވޭތީއާއި، މި މައްސަލައިގައި ހެކިބަސްދީފައިވެ (ކުއްޖާގެމަންމަގެ ދެބެންގެ ދެދަރި ބޭބް )ގެ ހެކިބަހުން ޙާދިސާ ހިނގް ތާރީޚެއްގައި އެނގެން ނެތުމާއި، އޭނާގެ ބަހަށޭ އިތުރު ބާރެއް ލިބިދާއެހެންހެއްކެއް އަދި ޤަރީނުއެއްވެސ ނެތެ މާއި،ކުއްޖާގެ މެޑިކޯލީގަލް ރިޕޯޓާއި، އެރިޕޯޓު ތައްޔާރުކުރި ފަރާތުގެ ހެކިބަހުގައި ކުއްޖާގެ ކުރިމަތިފަރާތުގައި ފެންނަން ހުރި ކަންތައްތަކަކީ އެކުއްޖާއަށް ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިންގުމުގެ ސަބަބުން ލިބިފައިވާ ގެއްލުމެއްކަން ޔަޤީންކަމާއެކު ބުނެފައިނުވާތީ، މިހެކި ތަކަކީ މުޙައްމަދު މުމްތާޒުގެ މައްޗަށް ކޮށްފައިވާ އިތުބާރުކުރެވޭ މަޤާމެއްގައިހުރެ ކުޑަކުއްޖަކާމެދު ޖިންސީ ޢަމަލު ހިންގުމުގެ ކުށުގެ ދޢުވަ ސާބިތކުރެވު މިންވަރުގެ ހެކިތަކެއް ނންކަމއި، ކުޑަކުއްޖާގެ އިޖްތިމާޢީ ޙާލަތުގެ ރިޕޯޓު ތައްޔާރުކުރި ފަރާތަށާއި އަދި ސައިކޮލޮޖިކަލް އެސެސްމެންޓް ރިޕޯޓާއި އެފަރތުގާ ހެކިބަހަކީ މުޙައްމަދު މުމްތާޒާ ދެކޮޅަށް ބޭނުންކުރެވިދނާ ހެކިތަކެއް ކަމުގައި ވީނަމަވެސް، އެހެކިތަކަކީ މުޙައްމަދު މުމްތާޒު ކުޑަކުއްޖާއާމެދު ޖިންސީ ޢަމަލު ހިންގިކަން ޤާނޫނުއަސާސީގެ 03 ވަނަ މާއްދާގެ (އ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ އެކަށީގެންވާ މިންވަރުގެ ޝައްކެއްނެތި ޝަރީޢަތަށް ސާބިތުވކަމަށާ ކަނޑައެޅޭ މިންވަރުގެ ހެކިތަކެއް ނންކަނ އެނގެއެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓް، އާބުރުޒު ހިނގުން، ތީމުގޭ 3 ނަންބަރު ދޮރާށީ، މާލެ، ދިވެހިރާއްޖެ، ފޯން: 3205233، ފެކްސް: 3336133
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2009/12 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 3 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ)، 47 ވަނަ މާއްދާ (ހ) އިން (ދ) އަށް
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާ
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) (މަތީ ކޯޓުތަކުގެ ނިންމުންތަކަށް ތަބާވުން)
- 2019/SC-A/77 (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. އަޙްމަދު މުޚްތާރު)
- 2018/SC-A/24 (މޫސާ ރަޝީދު ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް)
- 2014/HC-DM/01 (ޢަލީ ޝާހް ވ. ދައުލަތް)
- 2012/HC-A/129 (އަޙްމަދު ރަޝީދު ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް)
- R v Baskerville [1916] 2 KB 658
- ބެންޗު
- ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް، ޢަލީ ސަމީރު، މުޙައްމަދު ނިޔާޒް
- ރައުޔު ލިޔުނު ފަނޑިޔާރު
- ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް · ތާއީދުކުރެއްވީ: ޢަލީ ސަމީރު، މުޙައްމަދު ނިޔާޒް
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް