ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
ކުރު ސައިޓޭޝަން
2023/HC-A/79
ދިވެހި
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ޔޫސުފް މޫސާ، 2023/HC-A/79
English
Prosecutor General v. Yoosuf Moosa 2023/HC-A/79 (2023/HC-A/79, High Court of the Maldives, 9 October 2024)
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ޔޫސުފް މޫސާ
މައިގަނޑު ސުވާލު
ކުޑަކުއްޖަކު އިތުބާރުކުރަންޖެހޭ މަޤާމެއްގައި ހުރެ ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިންގުމުގެ ދަޢުވާގައި، ކުއްޖާގެ ކިޔައިދިނުމުގައި ހުރި ތަފާތުތަކާއި، ސައިކޮލޮޖިކަލް ރިޕޯޓާއި، ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ ޢާއިލީ ގުޅުން ހުރި ދިފާޢީ ހެކިންގެ ހެކިބަހާއި ކުއްޖާގެ 'އަޚްލާޤު' އާބެހޭ ހެކިބަސް ވަޒަންކުރަންވީ ގޮތަށް ބަލާއިރު، ކުށް އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއްނެތި ސާބިތުވޭތޯ.
ނިންމި ގޮތް
ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލު؛ ކުށް ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައަޅައި އަދަބު ކަނޑައެޅި (ބަންދުގައި ހޭދަކުރި މުއްދަތު އުނިކުރުމާއެކު)
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 13 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ހެކި ވަޒަންކުރާނީ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2019/SC-A/77 (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. އަޙްމަދު މުޚްތާރު) ޤަޟިއްޔާގެ އުޞޫލުންނެވެ؛ ކުއްޖާގެ ކިޔައިދިނުމަކީ އާދަޔާ ޚިލާފަށް ތެދު ކިޔައިދިނުމެއްތޯ ބަލާނީ އެ ކިޔައިދިނުން އެތެރެފުށުން (ތެދުބަހުން ކިޔައިދޭ މީހަކު ކިޔައިދޭނެ ތަފްޞީލު ހުރުން) އަދި ބޭރުފުށުން (އެހެން ހެކިންގެ ހެކިބަހާއި ހެކިތަކާ އެއްގޮތްވުން) އެއްގޮތްތޯ ބަލައިގެންނެވެ. (ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2019/SC-A/94 ވެސް ބަލާ)
- މި އުޞޫލުތައް ބިނާވެފައިވަނީ ކުއްޖާގެ ހެކިބަހުގެ މައްޗަށް ކަމުން، ކުއްޖާ ހެކިބަސް ނުދީ މިބާވަތުގެ މައްސަލަތައް ކުރިއަށް ނުގެންދެވޭނެއެވެ. (ހައިކޯޓުގެ 2022/HC-A/407 ގެ އަޣްލަބިއްޔަތު ރައުޔު ބަލާ)
- ކުއްޖާ އެކި ފަހަރު މަތިން ކިޔައިދޭއިރު ކުރިން ކިޔައިދިންހާ ތަފްޞީލުކޮށް ނުކިޔައިދިނުމަކީ ހާދިސާ ނުހިނގާކަން ދައްކާ ކަމެއް ނޫން، ނުވަތަ ދެގޮތަށް ބުނުމެއް ކަމަށް ނުބެލެވޭނެއެވެ؛ ހަމައެކަނި ޖައުހަރީ ނޫން ތަފާތުތައް ހުރުމަކުން (މިސާލު: އޮރިޔާން ވީޑިއޯ ކުއްޖާއަށް ފެންނަހެން ބެލުމުގައި ކުއްޖާ ހޭލާ އޮތްކަން އެނގުނުތޯ) ކިޔައިދިނުމުގެ ތެދުކަމަށް އަސަރެއް ނުކުރެއެވެ.
- ކުއްޖާއަށް ޖިންސީ ގޯނާ ލިބިފައިވާތީ ހެދި ސައިކޮލޮޖިކަލް އެސެސްމެންޓް ރިޕޯޓުގައި ނަފްސާނީ ގެއްލުން ހުރީ އެ ޖިންސީ އަނިޔާގެ ސަބަބުން ކަމަށް ފާހަގަކޮށްފައިވާނަމަ، އެ ގެއްލުމުގެ އަސްލު ސަބަބު ދެނެގަނެވޭނެ ގޮތެއް ނެތޭ ކިޔައި ރިޕޯޓު އެއްފަރާތްކުރުމަކީ ރަނގަޅު ނިންމުމެއް ނޫނެވެ.
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2012/SC-A/01 (ޢަބްދުﷲ ޙުސައިން ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް) ގެ އުޞޫލުން، ތިމާގެ މީހުން ދޭ ހެކިބަހަށް ބުރަދަން ދެވޭނީ ބާރުދޭ އިތުރު ހެކި ނުވަތަ ގަރީނާ ހުރެގެންނެވެ؛ ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ މަޞްލަޙަތުގައި ދޭކަން ފާޅުވާ، އަމިއްލަ ތެރޭ ފުށުއަރާ ނުވަތަ އެހެން ހެކިތަކުން ތާއީދު ނުލިބޭ ޢާއިލީ ގުޅުން ހުރި ހެކިންގެ ހެކިބަސް އެއްފަރާތްކުރަން ޖެހެއެވެ.
- ކުއްޖާގެ 'އަޚްލާޤު' އާބެހޭ ރަށުތެރޭ ވާހަކައެއް ނުވަތަ ކުއްޖާ ދޮގު ހަދަން ސަބަބެއް (ރުޅިވެރިކަމެއް) ހުރިކަމަށް ބުނާނަމަ، އެކަން ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތާ ގުޅުމެއް ނެތް ހެކިން ނުވަތަ އިތުރު ގަރީނާއިން ސާބިތުކުރަންޖެހޭނެއެވެ؛ ހަމައެކަނި ބުނާ ބަހަކުން ކުއްޖާގެ ތެދުކަމާމެދު ޝައްކެއް ނުއުފެދޭނެއެވެ.
- ކުއްޖާގެ ކިޔައިދިނުން އެތެރެފުށުންނާއި ބޭރުފުށުން އެއްގޮތްވެ، ކިޔައިދިން ފަރާތްތަކާއި ސައިކޮލޮޖިކަލް ރިޕޯޓުން ކޮރޮބޮރޭޓްވާނަމަ، ޤާނޫނުއަސާސީގައިވާ އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއްނެތް މިންވަރަށް ކުށް ސާބިތުވާނެއެވެ؛ ކުށް ސާބިތުކުރުމުން ޙުކުމް އިއްވަންދެން ބަންދުކުރުމުގައި ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ގަވާއިދަށް ރިޢާޔަތްކުރެވި، ކުރިން ބަންދުގައި ހޭދަކުރި މުއްދަތު އަދަބުން އުނިކުރަންޖެހެއެވެ.
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ ދަޢުވާކުރި މާއްދާ (ހ) އާ ޙަވާލާދީ (ށ) (ސައިޓުގެ ކީވޯޑުގައި 9 ވަނަ މާއްދާ؛ ލިޔުމުގައި 3 ވަނަ މާއްދާ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 ގެ 13 ވަނަ މާއްދާ (ހެކި ވަޒަންކުރުން) އަދި 14 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ) (ލިޔުމުގައި '53')
- ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ގަވާއިދު (01-REG-SC-2021)
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2019/SC-A/77 (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. އަޙްމަދު މުޚްތާރު)
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2019/SC-A/94 (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. މުޙައްމަދު ނަޞީރު)
- ހައިކޯޓުގެ 2022/HC-A/407 (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. އިލްހާމް)
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2012/SC-A/01 (ޢަބްދުﷲ ޙުސައިން ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް)
- ބެންޗު
- މުޙައްމަދު ފައިޞަލް، މުޙައްމަދު ނިޔާޒް، ފާޠިމަތު ފަރުހީޒް
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް