ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2023/HC-B12/73
ޕްރަތާޕް ބުޑްޑިކާ ސްރީވަރްދަނަ ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް، 2023/HC-B12/73
Prathaap Buddikaa Sreevardhana v. Prosecutor General 2023/HC-B12/73 (2023/HC-B12/73, High Court of the Maldives, 31 October 2023)
ޕްރަތާޕް ބުޑްޑިކާ ސްރީވަރްދަނަ ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް 15 ދުވަހަށް ބަންދުކުރުމަށް އަމުރުކުރިއެވެ.
ބަނގުރާކަމަށް ޝައްކުކުރެވޭ 15 ފުޅިއާއެކު ފެރީން ފޭބުމުން ބިދޭސީ މީހަކު ހައްޔަރުކުރެވި، ވަކީލަކު ޢައްޔަންކުރުމަށް ފުލުހުންނަށް ފޯމު ހުށަހެޅިފައިވަނިކޮށް ވަކީލަކު ނެތި ބަންދު މުއްދަތު މަޖިލިސް ބޭއްވިއެވެ.
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ވަކީލަކަށް އެދިފައިވަނިކޮށް ވަކީލުގެ ޙައްޤުން މަޙްރޫމްކޮށް އަމުރު ނެރުނީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 48 (ށ)، 53 (ހ) އަދި މަތީ ކޯޓުތަކުގެ ނިންމުންތަކާ ޚިލާފަށް ކަމަށެވެ. ދައުލަތުން ޤަބޫލުކުރީ ވަކީލު ފޯމު ހުށަހެޅިކަން ފުލުހުންގެ ސިސްޓަމުން ތަޙްޤީޤުކުރާ ފަރާތަށް ނޭނގުނީތީ ވަކީލަކާ ނުލާ މަޖިލިސް ބޭއްވުނުކަން، އަދި އަމުރު ބާޠިލުކުރުމަށް އެދުނެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުން ޤާނޫނީ ވަކީލަކު ޢައްޔަންކުރުމަށް އެދިފައިވަނިކޮށް، ވަކީލަކު ނެތި ބަންދު މުއްދަތު އިތުރުކުރުމުގެ މަޖިލިސް ބާއްވައި ނެރުނު ބަންދުކުރުމުގެ އަމުރު ޤާނޫނުއަސާސީގެ 48 (ށ) އާއި 53 (ހ) އާއި 143 (ރ) އާ ޚިލާފުތޯ.
ނިންމި ގޮތް
ދަށުކޯޓުގެ ބަންދުކުރުމުގެ އަމުރު ބާޠިލު
ވަކީލަކަށް އެދިފައިވަނިކޮށް ވަކީލަކު ނެތި ބަންދު މަޖިލިސް ބޭއްވިކަމާމެދު ދެބަސްވުމެއް ނެތުމާއި، ވަކީލުގެ ޙައްޤު ކަށަވަރުކުރުމަކީ ދައުލަތާއި ފުލުހުންގެ ވާޖިބެއް ކަމުން، އަމުރު ޤާނޫނުއަސާސީއާ ޚިލާފުވެ ބާޠިލުކުރެވުނެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުން ޤާނޫނީ ވަކީލަކު ޢައްޔަންކުރުމަށް އެދިފައިވަނިކޮށް، ވަކީލަކު ނެތި ބަންދު މަޖިލިސް ކުރިއަށް ގެންގޮސް ނެރޭ ބަންދުކުރުމުގެ އަމުރަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 48 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) އާއި 53 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި 143 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) އާ ޚިލާފު އަމުރެއް ކަމުން ބާޠިލުވާނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 9، 12)
- ވަކީލަކު ނެތި މުއްތަހަމު އެކަނި ބައިވެރިކޮށްގެން ބާއްވާ މުއްދަތު މަޖިލިސްތަކުގައި، ޤާނޫނީ ވަކީލާ ބެހޭގޮތުން ކޯޓުން މުއްތަހަމާ ސުވާލުކުރަން ޖެހެއެވެ؛ އެކަން ނުކުރުމަކީ މިފަދަ ޙާލަތު މެދުވެރިވާ މައިގަނޑު ސަބަބެކެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 10، <a class="salj-number-link" href="https://sulthanamhar.com/summary-judgments/dh/ihsaan_rasheed_v_prosecutor_general_2023_HC_B12_10/"><bdi class="salj-latin" dir="ltr">2023/HC-B12/10</bdi></a> އަށް ތަބާވެ)
- ޤާނޫނުއަސާސީގެ 18 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން އަސާސީ ޙައްޤުތައް ހިމާޔަތްކުރުމަކީ ދައުލަތުގެ ވާޖިބެއް ކަމުން، 48 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގައިވާ ޤާނޫނީ ވަކީލުގެ ޙައްޤު ދެވިފައިވާކަން ކަށަވަރުކުރުމަކީ ފުލުހުންވެސް ސަމާލުވާންޖެހޭ ކަމެކެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 11)
- ފުލުހުންގެ ސިސްޓަމުގައި ވަކީލު ފޯމު ހުށަހެޅިކަން ތަޙްޤީޤުކުރާ ފަރާތަށް ނޭނގުމަކީ ވަކީލުގެ ޙައްޤު ނުދިނުމުގެ ޢުޒުރެއް ކަމުގައި ކޯޓުން ނުބަލައެވެ؛ ވަކީލަކަށް އެދިފައިވާކަން ދެފަރާތުން ދެބަސްނުވާ ހިނދު އަމުރު ބާޠިލުކުރެވުނެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 9، 12)
- ޤާނޫނުއަސާސީގެ 18 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނުއަސާސީގެ 48 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
- ޤާނޫނުއަސާސީގެ 53 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
- ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)
- ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާ
- ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 59 ވަނަ މާއްދާ އަދި 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ބ)
- ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ގަވާއިދުގެ 13 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ)
- 2023/HC-B12/10
- 2014/SC-A/31
- 2020/HC-A/176
- 2019/HC-A/639
- 2014/HC-A/331
- އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުގެ ވަކީލުން
- އިސްމާޢީލް މުޙައްމަދު
- ޖަވާބުދާރީވި ފަރާތުގެ ވަކީލުން
- ޞަފާ އިބްރާހީމް، ޢާއިޝަތު މުޙައްމަދު، ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް
- ބެންޗު
- މުޙައްމަދު ނިޔާޒް، ދީބާނާޒް ފަހުމީ، މުޙައްމަދު ސަލީމް
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް