ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2019/HC-A/246
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. މުޙައްމަދު ޒަޢީމް، 2019/HC-A/246
Prosecutor General v. Mohamed Zaeem 2019/HC-A/246 (2019/HC-A/246, High Court of the Maldives, 2 February 2020)
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. މުޙައްމަދު ޒަޢީމް
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ތަޙްޤީޤު ނިމި މައްސަލަ ޕީޖީއަށް ހުށަހަޅާފައިވާތީ، އިތުރަށް ބަންދުގައި ބަހައްޓަންޖެހޭ ސަބަބެއް ނެތްކަމަށް ބުނެ ކްރިމިނަލް ކޯޓުން 16 އޭޕްރިލް 2019 ގައި ޝަރުޠުކޮށް ބަންދުން ދޫކޮށްލިއެވެ.
މަސްތުވާތަކެތި އެތެރެކޮށް، ބޭނުންކޮށް، ގެންގުޅެ ވިޔަފާރިކުރާކަމަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތެއް ބަންދުގައި ބަހައްޓަން ޕޮލިހުން އެދުނެވެ. މައްސަލަ ތަޙްޤީޤު ނިމި ޕީޖީއަށް ފޮނުވިފައި ވިއެވެ.
ޕީޖީ ބުނީ އަމުރަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 22(ޅ)، 59، 60، 63 ވަނަ މާއްދާތަކާއި ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143(ރ) ގެ ސާބިޤާ އުޞޫލާ ޚިލާފު އަމުރެއް ކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
މަސްތުވާތަކެތި ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ތުހުމަތުގައި ބަންދުކުރެވިފައިވާ މީހަކު ޝަރުޠުކޮށް ބަންދުން ދޫކޮށްލުމަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ނެރުނު އަމުރު ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 59، 60، 63 ވަނަ މާއްދާތަކާ އަދި ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ސާބިޤާތަކާ ޚިލާފުތޯ؛ އަދި ޝަރީޢަތް ހިނގަމުންދާ މައްސަލައެއްގައި ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމަންވީ ކޮން ކޯޓަކުންތޯ.
ނިންމި ގޮތް
ދަށުކޯޓުގެ އަމުރު ބާޠިލު؛ ބަންދާމެދު 5 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ހުޅުމާލެ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ގޮތެއް ނިންމުމަށް އަމުރުކުރި
ތުހުމަތަކީ ޖިނާއީ ބޮޑު ކުށެއް ކަމާއި ތުހުމަތުއުފެދޭ މިންވަރަށް ހެކި ހުރުމުން ދޫވެފައި ހުރުމަކީ މުޖުތަމަޢަށް ނުރައްކާތެރި ކަމަށް ބަލަންޖެހޭތީ އަމުރު ބާޠިލުކުރިއެވެ. ނަމަވެސް މައްސަލަ ހުޅުމާލެ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުގައި ޝަރީޢަތުގައި އޮތުމުން ބަންދާމެދު ނިންމަންވީ އެ ކޯޓުންކަމަށް ކަނޑައެޅިއެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 59 އަދި 60 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން، ތުހުމަތުކުރެވުނު ކުށް އޭނާ ކުރިކަމަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ މިންވަރަށް ހެކި ހުރެ، ބަންދުން ދޫކޮށްލައިފިނަމަ މުޖުތަމަޢަށް ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިވެދާނެކަމަށް ބެލެވޭނަމަ، އެމީހަކު ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް ފަނޑިޔާރު އަމުރުކުރަންވާނެއެވެ. (3 (ށ))
- ބަންދުކޮށްފައިވާ މީހާ ބަންދުކޮށްފައިވަނީ ޤާނޫނާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެ މަތިންކަން ނުވަތަ ނޫންކަން ކަނޑައެޅުމުގައި ކުށުގެ ބާވަތާއި ކުށުގެ ކުޑަބޮޑުމިނަށް ބަލަންޖެހެއެވެ. (3 (ށ))
- މަސްތުވާތަކެތި ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ކުށަކީ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 22 ވަނަ މާއްދާގެ (ޅ) ގައި ޖިނާއީ ބޮޑު ކުށެއްގެ ގޮތުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ، މުޖުތަމަޢަށް ނުރައްކާތެރިކަން ބޮޑު ކުށެއް ކަމުން، އެފަދަ ތުހުމަތެއްގައި ތުހުމަތުއުފެދޭ މިންވަރަށް ހެކި ޤަރީނާ ހުރި ފަރާތެއް ދޫވެފައި ހުރުމަކީ މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކަލެއް އޮތް ކަމެއްކަމަށް ބަލަންޖެހެއެވެ. (3 (ށ))
- ދަށުކޯޓުގައި ހިނގަމުންދާ ޝަރީޢަތްތަކާ ގުޅިގެން، އިސްތިސްނާއީ ޙާލަތެއްގައި މެނުވީ ހައިކޯޓުން ބަންދުގެ މުއްދަތު ޖެހުމަކީ އިސްތިއުނާފުކުރުމުގެ ނިޒާމާ ޚިލާފު ކަމެއް ކަމުން، ހައިކޯޓުން ކުރާނީ ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލުކޮށް ބަލަންޖެހޭ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް ބަޔާންކޮށްދިނުމެވެ. ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމުމަކީ އެ އުޞޫލުތަކުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ދަށުކޯޓުން ނިންމަންޖެހޭ ނިންމުމެކެވެ. (3 (ނ))
- ތުހުމަތުކުރެވިފައިވާ ކުށުގެ މައްސަލަ ޝަރީޢަތަށް ހުށަހެޅިފައިވާނަމަ، އެ މައްސަލައިގައި ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމަންޖެހޭނީ އެ މައްސަލަ ބަލާ ކޯޓުން، އެ މައްސަލަ ބަލާ ފަނޑިޔާރެވެ. (3 (ރ))
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާ
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 22 ވަނަ މާއްދާގެ (ޅ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 59 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 60 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 63 ވަނަ މާއްދާ
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2011/SC-A/33 ޤަޟިއްޔާ
- ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2018/HC-A/279 ޤަޟިއްޔާ
- ބެންޗު
- ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، ޝުޖާޢު ޢުޘްމާން، ޢަލީ ސަމީރު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް