ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2020/HC-A/103
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ޙުސައިން ޝީޙާން، 2020/HC-A/103
Prosecutor General v. Hussain Sheehaan 2020/HC-A/103 (2020/HC-A/103, High Court of the Maldives, 23 July 2020)
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ޙުސައިން ޝީޙާން
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ސީދާ ތުހުމަތުކުރެވޭ ހެއްކެއް ހުށަހަޅާފައި ނުވާތީއާއި، ބަންދުގައި ހުއްޓާ އަނިޔާ ލިބިފައިވާކަމަށް ބުނާތީއާއި، ތަޙްޤީޤުގައި ބާކީ ކަންތައްތައް ބަންދުނުކޮށް ކުރިއަށް ގެންދެވިދާނެތީ ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ބަންދުން ދޫކޮށްލިއެވެ.
މަސްތުވާތަކެތި ބޭނުންކޮށް ގެންގުޅެ ވިޔަފާރިކުރާކަމަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތެއްގެ ބަންދުގެ މުއްދަތު 15 ދުވަހަށް އިތުރުކޮށްދިނުމަށް ފުލުހުން އެދުނެވެ.
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހުން ބުނީ، އަމުރަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 22 ވަނަ މާއްދާގެ (ޅ)، 59 ވަނަ މާއްދާ އަދި 60 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފަށް، ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 63 ވަނަ މާއްދާއަށް ރިޢާޔަތްނުކޮށް، އަދި މަތީ ކޯޓުތަކުގެ ނިންމުންތަކަށް ތަބާވުން ލާޒިމުކުރާ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) އާ ޚިލާފަށް ނެރެފައިވާ އަމުރެއް ކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
މަސްތުވާތަކެތި ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ތުހުމަތުގައި ބަންދުކުރެވިފައިވާ ފަރާތެއް ބަންދުން ދޫކޮށްލުމަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ނެރުނު އަމުރަކީ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 59 އަދި 60 ވަނަ މާއްދާގެ މިންގަނޑުތަކާ އެއްގޮތަށް ނެރެފައިވާ އަމުރެއްތޯ، އަދި އިސްތިއުނާފުގައި ބަންދާމެދު ނިންމަންވީ ކޮން ކޯޓަކުންތޯ.
ނިންމި ގޮތް
ދަށުކޯޓުގެ ބަންދުން ދޫކުރުމުގެ އަމުރު ބާޠިލު؛ ބަންދާމެދު އަލުން ގޮތެއް ނިންމުމަށް ޝަރީޢަތް ބަލާ ކޯޓަށް (ކްރިމިނަލް ކޯޓު)
ތުހުމަތުކުރެވޭ ކުށަކީ ޖިނާއީ ބޮޑު ކުށެއް ކަމާއި ތުހުމަތުކުރެވޭ މިންވަރަށް ހެކި ޤަރީނާ ހުރިކަމާއި 2011/SC-A/33 ގެ އުޞޫލުގެ މައްޗަށް ދަށުކޯޓުގެ އަމުރަށް ބަދަލު ގެންނަންޖެހޭ ނަމަވެސް، މައްސަލަ ޝަރީޢަތުގައި އޮތްތީ ބަންދާމެދު ނިންމަންޖެހޭނީ ޝަރީޢަތް ބަލާ ކޯޓުން ކަމަށް ކަނޑައެޅިއެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 59 ވަނަ މާއްދާއާއި 60 ވަނަ މާއްދާއަށް ބަލާއިރު، ތުހުމަތުކުރެވުނު ކުށް ކުރިކަމަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ މިންވަރަށް ހެކި ހުރެއްޖެނަމަ، އަދި އޭނާ ބަންދުން ދޫކޮށްލައިފިނަމަ މުޖުތަމަޢަށް ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިވެދާނެކަމަށް ބެލެވޭނަމަ، ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް ފަނޑިޔާރު އަމުރުކުރަންވާނެއެވެ. ބަންދުކޮށްފައިވަނީ ޤާނޫނާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެ މަތިންކަން ނުވަތަ ނޫންކަން ކަނޑައެޅުމުގައި ކުށުގެ ބާވަތާއި ކުށުގެ ކުޑަބޮޑުމިނަށް ބަލަންޖެހެއެވެ. (3.2)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 22 ވަނަ މާއްދާގެ (ޅ) ގައި މަސްތުވާތަކެތި ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ކުށަކީ ޖިނާއީ ބޮޑު ކުށެއްގެ ގޮތުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކުށެއް ކަމާއި، މަސްތުވާތަކެތި ޓްރެފިކްކުރުމަކީ މުޖުތަމަޢަށް ނުރައްކާތެރިކަން ބޮޑު ކުށެއްކަމަށް ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2011/SC-A/33 ޤަޟިއްޔާގައި ކަނޑައަޅާފައިވާތީ، ތުހުމަތުކުރެވޭ މިންވަރަށް ހެކި ޤަރީނާ ހުރި ޙާލަތުގައި އެފަދަ ތުހުމަތެއްގައިވާ ފަރާތެއް ދޫވެފައި ހުރުމަކީ މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކަލެއް އޮތްކަމެއްކަމަށް ބަލަންޖެހެއެވެ. (3.2)
- ތުހުމަތުކުރެވޭ މިންވަރަށް ހެކި ޤަރީނާ ހުރި، ޖިނާއީ ބޮޑު ކުށެއްގެ ތުހުމަތުގައިވާ ފަރާތެއް ބަންދުގައި ބަހައްޓަންޖެހޭނީ މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކާ ނުފޯރުވޭނެފަދަ ތަނެއްގައެވެ. ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ ކުށުގެ ރެކޯޑަށްވެސް ބަލަންޖެހެއެވެ. (3.3)
- ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގައި ތަޙްޤީޤު މަރުޙަލާއާއި ޝަރީޢަތުގެ މަރުޙަލާ ތަރުތީބުކޮށްފައިވަނީ ޤަބޫލުކުރެވޭފަދަ ވަކި މުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައި ނިންމަންޖެހޭ ގޮތަށް ކަމުން، ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރުމުގެ އުޞޫލު ކަނޑައެޅިފައިވަނީ އަޑުއެހުންތައް މެދުނުކެނޑި ކުރިއަށްގޮސް އެކަށީގެންވާ މުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައި މައްސަލަ ނިންމައި، ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތުގެ ޙައްޤުތަކާއި މުޖުތަމަޢުގެ ޙައްޤުތަކާއި ޢާންމު މަޞްލަޙަތު ރައްކާތެރިކުރެވޭނެ ގޮތަށެވެ. (3.4)
- ތުހުމަތުކުރެވިފައިވާ ކުށުގެ މައްސަލަ ދަށުކޯޓެއްގައި ޝަރީޢަތުގައި އޮތްނަމަ، ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމަންޖެހޭނީ އެ މައްސަލަ ބަލާ ކޯޓުން، އެ މައްސަލަ ބަލާ ފަނޑިޔާރެވެ. (3.4 ގެ ފަހުގެ ނިންމުން)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 22 ވަނަ މާއްދާގެ (ޅ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 59 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 60 ވަނަ މާއްދާ
- 2011/SC-A/33
- ބެންޗު
- ޢަލީ ސަމީރު، ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، ޙުސައިން މަޒީދު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް