ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2019/HC-A/205
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. މަމްދޫޙު ޢަބްދުﷲ، 2019/HC-A/205
Prosecutor General v. Mamdhoohu Abdhuﷲ 2019/HC-A/205 (2019/HC-A/205, High Court of the Maldives, 23 June 2020)
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. މަމްދޫޙު ޢަބްދުﷲ
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
"އިތުރަށް ބަންދުގައި ބަހައްޓަންޖެހޭވަރުގެ ސަބަބެއް އޮތްކަމަށް ނުފެންނާތީ" ކަމަށް ބުނެ ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ބަންދުން ދޫކޮށްލިއެވެ.
ފުލުހުން ކޯޓު އަމުރެއްގެ ދަށުން ބެލި ކޮޓަރިއެއްގެ ތެރެއިން މަސްތުވާތަކެތި ކަމަށް ޝައްކުކުރެވޭ ޕެކެޓްތަކެއް ފެނި، ތަޙްލީލުން ކެނަބިސްކަން ދެނެގަނެވި، ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ ކުޑަކަމުދާ ތަކެތި ކެނަބިސްއަށް ޕޮޒިޓިވްވިއެވެ. ފުލުހުން ކަސްޓޯޑިއަލް ޖަލެއްގައި ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް އެދުނެވެ.
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހުން ބުނީ، އަމުރަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 22 ވަނަ މާއްދާގެ (ޅ)، 59 ވަނަ މާއްދާ އަދި 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) އަށް ރިޢާޔަތްނުކޮށް، އަދި ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) ގެ އުޞޫލަށް ރިޢާޔަތްނުކޮށް ނެރުނު އަމުރެއް ކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
މަސްތުވާތަކެތި ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ތުހުމަތުގައި ބަންދުކުރެވިފައިވާ ފަރާތެއް ބަންދުން ދޫކޮށްލުމަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ނެރުނު އަމުރަކީ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 59 އަދި 60 ވަނަ މާއްދާގެ މިންގަނޑުތަކާ އެއްގޮތަށް ނެރެފައިވާ އަމުރެއްތޯ، އަދި އިސްތިއުނާފުގައި ބަންދާމެދު ނިންމަންވީ ކޮން ކޯޓަކުންތޯ.
ނިންމި ގޮތް
ދަށުކޯޓުގެ ބަންދުން ދޫކުރުމުގެ އަމުރު ބާޠިލު؛ ބަންދާމެދު އަލުން ގޮތެއް ނިންމުމަށް ޝަރީޢަތް ބަލާ ކޯޓަށް (ކްރިމިނަލް ކޯޓު)
ތުހުމަތުކުރެވޭ ކުށަކީ ޖިނާއީ ބޮޑު ކުށެއް ކަމާއި ތުހުމަތުކުރެވޭ މިންވަރަށް ހެކި ޤަރީނާ ހުރިކަމާއި 2011/SC-A/33 ގެ އުޞޫލުގެ މައްޗަށް ދަށުކޯޓުގެ އަމުރަށް ބަދަލު ގެންނަންޖެހޭ ނަމަވެސް، މައްސަލަ ޝަރީޢަތުގައި އޮތްތީ ބަންދާމެދު ނިންމަންޖެހޭނީ ޝަރީޢަތް ބަލާ ކޯޓުން ކަމަށް ކަނޑައެޅިއެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 59 ވަނަ މާއްދާއާއި 60 ވަނަ މާއްދާއަށް ބަލާއިރު، ތުހުމަތުކުރެވުނު ކުށް ކުރިކަމަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ މިންވަރަށް ހެކި ހުރެއްޖެނަމަ، އަދި އޭނާ ބަންދުން ދޫކޮށްލައިފިނަމަ މުޖުތަމަޢަށް ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިވެދާނެކަމަށް ބެލެވޭނަމަ، ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް ފަނޑިޔާރު އަމުރުކުރަންވާނެއެވެ. ބަންދުކޮށްފައިވަނީ ޤާނޫނާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެ މަތިންކަން ނުވަތަ ނޫންކަން ކަނޑައެޅުމުގައި ކުށުގެ ބާވަތާއި ކުށުގެ ކުޑަބޮޑުމިނަށް ބަލަންޖެހެއެވެ. (3.2)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 22 ވަނަ މާއްދާގެ (ޅ) ގައި މަސްތުވާތަކެތި ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ކުށަކީ ޖިނާއީ ބޮޑު ކުށެއްގެ ގޮތުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކުށެއް ކަމާއި، މަސްތުވާތަކެތި ޓްރެފިކްކުރުމަކީ މުޖުތަމަޢަށް ނުރައްކާތެރިކަން ބޮޑު ކުށެއްކަމަށް ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2011/SC-A/33 ޤަޟިއްޔާގައި ކަނޑައަޅާފައިވާތީ، ތުހުމަތުކުރެވޭ މިންވަރަށް ހެކި ޤަރީނާ ހުރި ޙާލަތުގައި އެފަދަ ތުހުމަތެއްގައިވާ ފަރާތެއް ދޫވެފައި ހުރުމަކީ މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކަލެއް އޮތްކަމެއްކަމަށް ބަލަންޖެހެއެވެ. (3.2)
- ތުހުމަތުކުރެވޭ މިންވަރަށް ހެކި ޤަރީނާ ހުރި، ޖިނާއީ ބޮޑު ކުށެއްގެ ތުހުމަތުގައިވާ ފަރާތެއް ބަންދުގައި ބަހައްޓަންޖެހޭނީ މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކާ ނުފޯރުވޭނެފަދަ ތަނެއްގައެވެ. (3.3)
- ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގައި ތަޙްޤީޤު މަރުޙަލާއާއި ޝަރީޢަތުގެ މަރުޙަލާ ތަރުތީބުކޮށްފައިވަނީ ޤަބޫލުކުރެވޭފަދަ ވަކި މުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައި ނިންމަންޖެހޭ ގޮތަށް ކަމުން، ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރުމުގެ އުޞޫލު ކަނޑައެޅިފައިވަނީ އަޑުއެހުންތައް މެދުނުކެނޑި ކުރިއަށްގޮސް އެކަށީގެންވާ މުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައި މައްސަލަ ނިންމައި، ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތުގެ ޙައްޤުތަކާއި މުޖުތަމަޢުގެ ޙައްޤުތަކާއި ޢާންމު މަޞްލަޙަތު ރައްކާތެރިކުރެވޭނެ ގޮތަށެވެ. (3.4)
- ތުހުމަތުކުރެވިފައިވާ ކުށުގެ މައްސަލަ ދަށުކޯޓެއްގައި ޝަރީޢަތުގައި އޮތްނަމަ، ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމަންޖެހޭނީ އެ މައްސަލަ ބަލާ ކޯޓުން، އެ މައްސަލަ ބަލާ ފަނޑިޔާރެވެ. (3.4 ގެ ފަހުގެ ނިންމުން)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 22 ވަނަ މާއްދާގެ (ޅ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 59 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 60 ވަނަ މާއްދާ
- 2011/SC-A/33
- ބެންޗު
- ޢަލީ ސަމީރު، މުޙައްމަދު ފައިޞަލް، ޙުސައިން ޝަހީދު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް