ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2019/HC-A/521
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. މަލީޙާ ވަޙީދު، 2019/HC-A/521
Prosecutor General v. Maleehaa Waheed 2019/HC-A/521 (2019/HC-A/521, High Court of the Maldives, 2 March 2020)
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. މަލީޙާ ވަޙީދު
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
އެ މައްސަލާގައި ތުހުމަތުކުރެވޭ އަނެއް ފަރާތް ބަންދުން ދޫކޮށްލާފައިވާތީ، އަދި މަތީ ކޯޓަކުން ވަކި ގޮތަކަށް ނިމުމުން ބަންދުކުރަން ބޭނުންނަމަ ހުށަހެޅުމަށް ބުނެ، 26 ސެޕްޓެމްބަރު 2019 ގައި ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ޝަރުޠުކޮށް ބަންދުން ދޫކޮށްލިއެވެ.
މަސްތުވާތަކެތި ބޭނުންކޮށް ގެންގުޅެ ވިޔަފާރިކުރާކަމަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތެއް ބަންދުގައި ބަހައްޓައިދިނުމަށް ފުލުހުން އެދުނެވެ.
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހުން ބުނީ، އަމުރަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 22 ވަނަ މާއްދާގެ (ޅ)، 59 ވަނަ މާއްދާ އަދި 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) އަށް ރިޢާޔަތްނުކޮށް، އަދި ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) ގައިވާ މަތީ ކޯޓުތަކުގެ ނިންމުންތަކަށް ތަބާވުމުގެ އުޞޫލާ ޚިލާފަށް ނެރެފައިވާ އަމުރެއް ކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
މަސްތުވާތަކެތި ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ތުހުމަތުގައި ބަންދުކުރެވިފައިވާ ފަރާތެއް ބަންދުން ދޫކޮށްލުމަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ނެރުނު އަމުރަކީ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 59 އަދި 60 ވަނަ މާއްދާގެ މިންގަނޑުތަކާ އެއްގޮތަށް ނެރެފައިވާ އަމުރެއްތޯ، އަދި އިސްތިއުނާފުގައި ބަންދާމެދު ނިންމަންވީ ކޮން ކޯޓަކުންތޯ.
ނިންމި ގޮތް
ދަށުކޯޓުގެ ބަންދުން ދޫކުރުމުގެ އަމުރު ބާޠިލު؛ ބަންދާމެދު އަލުން ގޮތެއް ނިންމުމަށް ޝަރީޢަތް ބަލާ ކޯޓަށް (ކްރިމިނަލް ކޯޓު)؛ ހުށަހަޅާތާ 5 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި
ތުހުމަތުކުރެވޭ ކުށަކީ ޖިނާއީ ބޮޑު ކުށެއް ކަމާއި ތުހުމަތުކުރެވޭ މިންވަރަށް ހެކި ޤަރީނާ ހުރިކަމާއި 2011/SC-A/33 ގެ އުޞޫލުގެ މައްޗަށް ދަށުކޯޓުގެ އަމުރަށް ބަދަލު ގެންނަންޖެހޭ ނަމަވެސް، މައްސަލަ ޝަރީޢަތުގައި އޮތްތީ ބަންދާމެދު ނިންމަންޖެހޭނީ ޝަރީޢަތް ބަލާ ކޯޓުން ކަމަށް ކަނޑައެޅިއެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 59 ވަނަ މާއްދާއާއި 60 ވަނަ މާއްދާއަށް ބަލާއިރު، ތުހުމަތުކުރެވުނު ކުށް ކުރިކަމަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ މިންވަރަށް ހެކި ހުރެއްޖެނަމަ، އަދި އޭނާ ބަންދުން ދޫކޮށްލައިފިނަމަ މުޖުތަމަޢަށް ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިވެދާނެކަމަށް ބެލެވޭނަމަ، ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް ފަނޑިޔާރު އަމުރުކުރަންވާނެއެވެ. ބަންދުކޮށްފައިވަނީ ޤާނޫނާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެ މަތިންކަން ނުވަތަ ނޫންކަން ކަނޑައެޅުމުގައި ކުށުގެ ބާވަތާއި ކުށުގެ ކުޑަބޮޑުމިނަށް ބަލަންޖެހެއެވެ. (3 (ށ))
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 22 ވަނަ މާއްދާގެ (ޅ) ގައި މަސްތުވާތަކެތި ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ކުށަކީ ޖިނާއީ ބޮޑު ކުށެއްގެ ގޮތުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކުށެއް ކަމާއި، މަސްތުވާތަކެތި ޓްރެފިކްކުރުމަކީ މުޖުތަމަޢަށް ނުރައްކާތެރިކަން ބޮޑު ކުށެއްކަމަށް ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2011/SC-A/33 ޤަޟިއްޔާގައި ކަނޑައަޅާފައިވާތީ، ތުހުމަތުކުރެވޭ މިންވަރަށް ހެކި ޤަރީނާ ހުރި ޙާލަތުގައި އެފަދަ ތުހުމަތެއްގައިވާ ފަރާތެއް ދޫވެފައި ހުރުމަކީ މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކަލެއް އޮތްކަމެއްކަމަށް ބަލަންޖެހެއެވެ. (3 (ށ))
- ތަޙްޤީޤު މަރުޙަލާގައިވާ މައްސަލަތަކާ ޚިލާފަށް، ދަށުކޯޓަށް ހުށަހެޅި ހިނގަމުންދާ ޝަރީޢަތްތަކުގައި އިސްތިސްނާއީ ޙާލަތެއްގައި މެނުވީ ހައިކޯޓުން ބަންދުގެ މުއްދަތު ޖެހުމަކީ މައްސަލައިގެ މައުޟޫޢުގެ ތެރެއަށް ވަދެ ހެކި ވަޒަންކުރުން ކަމުން އިސްތިއުނާފުގެ ނިޒާމާ ޚިލާފުވެ އިސްތިއުނާފުކުރުމުގެ ޙައްޤަށް ނުރަނގަޅު އަސަރުކުރާނެތީ، އެފަދަ ޙާލަތްތަކުގައި ހައިކޯޓުން ކުރާނީ ދަށުކޯޓުގެ ބަންދާބެހޭ ނިންމުން ބާޠިލުކޮށް ބަލަންޖެހޭ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް ބަޔާންކޮށްދިނުމެވެ؛ އެ އުޞޫލުތަކުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމަންޖެހޭނީ ދަށުކޯޓުންނެވެ. (3 (ނ))
- ތުހުމަތުކުރެވިފައިވާ ކުށުގެ މައްސަލަ ދަށުކޯޓެއްގައި ޝަރީޢަތުގައި އޮތްނަމަ، ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމަންޖެހޭނީ އެ މައްސަލަ ބަލާ ކޯޓުން، އެ މައްސަލަ ބަލާ ފަނޑިޔާރެވެ. (3 (ރ))
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 22 ވަނަ މާއްދާގެ (ޅ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 59 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 60 ވަނަ މާއްދާ
- 2011/SC-A/33
- 2018/HC-A/279
- ބެންޗު
- ޢަބްދުއްރައޫފް އިބްރާހީމް، ޝުޖާޢު ޢުޘްމާން، މުޙައްމަދު ނިޔާޒް
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް