ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2019/HC-JC/13
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. މަރްޔަމް ޔުމްނާ، 2019/HC-JC/13
Prosecutor General v. Mariyam Yumnaa 2019/HC-JC/13 (2019/HC-JC/13, High Court of the Maldives, 31 July 2019)
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. މަރްޔަމް ޔުމްނާ
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ހައްދުންމަތީ މާބައިދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ކުށް ސާބިތުކޮށް 100 އެތިފަހަރުން ޙައްދު ޖެހުމާއެކު 1 އަހަރު ގޭބަންދަށް ޙުކުމްކުރި.
ކައިވެންޏަކާ ނުލައި ކުއްޖަކު ވިހެއުމާ ގުޅިގެން، ތަޙްޤީޤުގައާއި ޝަރީޢަތުގައި ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތް ޒިނޭގެ ކުށަށް އިޢުތިރާފުވި.
އިޢުތިރާފު ޞައްޙަކަމާއި، ޤާނޫނުއަސާސީގެ ޙައްޤުތައް ލިބިދީފައިވާކަމާއި، ޙައްދު މަނާކުރާ ސަބަބެއް ނެތްކަން ކަށަވަރުކުރުމަށް ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް އެދުނު؛ ޙައްޤުތައް ލިބުނުކަމާއި ޒިނޭގެ މާނަ އެނގޭކަމަށް ދަޢުވާލިބުނު ފަރާތް ހައިކޯޓުގައި ބުނި.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ކައިވެންޏަކާ ނުލައި ވިހެއުމާ ގުޅިގެން ޒިނޭގެ ކުށަށް ވި އިޢުތިރާފުގެ މައްޗަށް ހައްދުންމަތީ މާބައިދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން 100 އެތިފަހަރުގެ ޙައްދާއި 1 އަހަރުގެ ގޭބަންދަށް ކުރި ޙުކުމް ޞައްޙަތޯ، އިޢުތިރާފު ޞައްޙަތޯ އަދި ޤާނޫނުއަސާސީގެ ޙައްޤުތައް ލިބިދީފައިވޭތޯ.
ނިންމި ގޮތް
ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޞައްޙަކަމަށް ކަނޑައެޅި
ޙައްޤުތައް ލިބިދީ، ވަކީލަކާނުލައި ކުރިއަށް ދިއުމަށް އެދުނު؛ ޒިނޭގެ މާނަ އެނގިހުރެ އަމިއްލަ އިޚްތިޔާރުގައި ވި އިޢުތިރާފުން ރުޖޫޢަވެފައި ނުވާތީ ޙުކުމް ޞައްޙަ ކަމަށް ކޯޓު ނިންމި؛ ޙުކުމްކުރީ ޣައިރު ޙާޟިރުގައި.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް އިސްތިއުނާފު ނުކުރެވި ހުރުމުން، ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ SC/2015/14 ސަރކިއުލަރގެ ދަށުން ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ހުށަހަޅާ މައްސަލައެއްގައި ހައިކޯޓުން ބަލަނީ ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޞައްޙަ ޙުކުމެއްތޯއެވެ؛ އެއީ ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތުގެ އިޢުތިރާފު ޞައްޙަތޯ، ޤާނޫނުއަސާސީން ކަށަވަރުކޮށްދޭ ޙައްޤުތައް ލިބިދީފައިވޭތޯ، އަދި ޙައްދު ޖެހުން މަނާކުރާ ސަބަބެއް ނެތްތޯއެވެ.
- ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ތުހުމަތުކުރެވިފައިވާ ކުށް ރަނގަޅަށް ދޭހަވާ ބަހަކުން ލަސްނުކޮށް އަންގަންވާނެއެވެ؛ (ށ) ގެ ދަށުން އެކަށީގެންވާ މުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައި ޝަރީޢަތްކޮށް ނިންމަންވާނެއެވެ؛ (ނ) ގެ ދަށުން ތިމާއާ ދެކޮޅަށް ބަޔާން ނުދިނުމުގެ ޙައްޤު އަންގަންވާނެއެވެ؛ (ބ) އަދި (ޅ) ގެ ދަށުން ދިފާޢުގެ ވަސީލަތްތަކާއި ވަކީލަކާ މަޝްވަރާކުރުމުގެ ޙައްޤު ލިބިދޭންވާނެއެވެ؛ ވަކީލު ޢައްޔަންކުރުމުގެ ފުރުޞަތު ދިނުމަށްފަހު އެކަމަށް ނޭދުނަމަ ޙައްޤުތައް ލިބިދީފައިވާ ކަމުގައި ބެލެވޭނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3(ށ))
- ޒިނޭއަކީ ޙައްދު ކަނޑައެޅިފައިވާ ކުށެކެވެ؛ އެ ކުށް ސާބިތުކުރެވެނީ ކުށްކުރި މީހާގެ އިޢުތިރާފުން ނުވަތަ މަދުވެގެން 4 ފިރިހެނުންގެ ހެކިބަހުންނެވެ؛ އިޢުތިރާފު ޞައްޙަވުމަށް ބުއްދި ސަލާމަތުން ހުރުމާއި ބާލިޣުވުމާއި އަމިއްލަ އިޚްތިޔާރުގައި ވުން ޝަރުޠެވެ؛ އިޢުތިރާފުން ރުޖޫޢަވެއްޖެނަމަ ޙައްދު ޤާއިމުކުރުމުން ދުރުހެލިވާންޖެހޭނެއެވެ (2013/HC-A/122). (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3(ނ))
- ޖިނާއީ އިޢުތިރާފަކީ ފަނޑިޔާރުގެ އިޤްތިނާޢުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ޤާއިމުވާ ދަލީލެއް ކަމުން، މަދަނީ އިޢުތިރާފާ ޚިލާފަށް އެ އިޢުތިރާފުން ރުޖޫޢަވެވޭނެއެވެ؛ ރުޖޫޢަވުމާއި އޭގެ ސަބަބުތައް ވަޒަންކޮށް ތަޤްޔީމުކުރުމުގެ ބާރު ލިބިގެންވަނީ މައްސަލަ ބަލާ ފަނޑިޔާރަށެވެ (ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2011/SC-A/23). (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3(ރ))
- ޒިނޭގެ ކުށަށް ވާ އިޢުތިރާފަކީ ޙުކުމް ތަންފީޛުކޮށް ނިމުމުގެ ކުރިން ރުޖޫޢަވުން ހުއްދަ އިޢުތިރާފެކެވެ؛ ޢަމަލަކުން، ޢިޝާރާތަކުން ނުވަތަ ބަހަކުން ރުޖޫޢަވެވިދާނެއެވެ (2013/HC-A/122)؛ ރުޖޫޢަނުވާނަމަ ޝަރީޢަތުގައި ވި ޞައްޙަ އިޢުތިރާފުގެ މައްޗަށް ޖިންސީ ކުށުގެ ޤާނޫނުގެ 27 (ށ) ގެ ދަށުން ޙައްދާއި ގޭބަންދު ކަނޑައެޅުން ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތަކާ އެއްގޮތެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3(ރ))
- ޙުކުމްކުރުމުގެ މަޖިލީހަށް ޙާޟިރުވުމަށް ފޮނުވާ އަމުރާ ޙަވާލުވެ، މަޤްބޫލު ޢުޛުރެއް ނެތި ޙާޟިރުނުވާ ފަރާތެއްގެ ޣައިރު ޙާޟިރުގައި ޙުކުމް ކުރެވިދާނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3(ބ))
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2014 (ޖިންސީ ކުށުގެ ޤާނޫނު) ގެ 27 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ)
- ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ށ)، (ނ)، (ބ) އަދި (ޅ)
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު SC/2015/14 (15 ނޮވެމްބަރު 2015) ސަރކިއުލަރ
- 2011/SC-A/23
- 2013/HC-A/122
- ބެންޗު
- ޙަސަން ޢަލީ، ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، ޙުސައިން ޝަހީދު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް