ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2018/HC-JC/10
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ފާޠިމަތު ޢާރިޝާ، 2018/HC-JC/10
Prosecutor General v. Fathimath Aarishaa 2018/HC-JC/10 (2018/HC-JC/10, High Court of the Maldives, 10 September 2019)
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ފާޠިމަތު ޢާރިޝާ
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ހިރިލަންދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ކުށް ސާބިތުކޮށް 100 އެތިފަހަރުން ޙައްދު ޖެހުމާއެކު 1 އަހަރު ގޭބަންދަށް ޙުކުމްކުރި.
ކައިވެންޏަކާ ނުލައި ކުއްޖަކު ވިހެއުމާ ގުޅިގެން، ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތް ތަޙްޤީޤުގައާއި ޝަރީޢަތުގައި ޒިނޭގެ ކުށަށް އިޢުތިރާފުވި.
އިޢުތިރާފު ޞައްޙަކަމާއި، ޤާނޫނުއަސާސީގެ ޙައްޤުތައް ލިބިދީފައިވާކަމާއި، ޙައްދު މަނާކުރާ ސަބަބެއް ނެތްކަން ކަށަވަރުކުރުމަށް ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް އެދުނު؛ ޙައްޤުތައް ލިބުނުކަމާއި ޒިނޭގެ މާނަ އެނގޭކަމަށް ދަޢުވާލިބުނު ފަރާތް ހައިކޯޓުގައި ބުނި.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ކައިވެންޏަކާ ނުލައި ވިހެއުމާ ގުޅިގެން ޒިނޭގެ ކުށަށް ވި އިޢުތިރާފުގެ މައްޗަށް ހިރިލަންދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން 100 އެތިފަހަރުގެ ޙައްދާއި 1 އަހަރުގެ ގޭބަންދަށް ކުރި ޙުކުމް ޞައްޙަތޯ، އިޢުތިރާފު ޞައްޙަތޯ އަދި ޤާނޫނުއަސާސީގެ ޙައްޤުތައް ލިބިދީފައިވޭތޯ.
ނިންމި ގޮތް
ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޞައްޙަކަމަށް ކަނޑައެޅި
ޙައްޤުތައް ލިބިދީ، ވަކީލަކާނުލައި ކުރިއަށް ދިއުމަށް އެދުނު؛ ޒިނޭގެ މާނަ އެނގިހުރެ އަމިއްލަ އިޚްތިޔާރުގައި ވި އިޢުތިރާފުން ރުޖޫޢަވެފައި ނުވާތީ ޙުކުމް ޞައްޙަ ކަމަށް ކޯޓު ނިންމި؛ ޙުކުމްކުރީ ޣައިރު ޙާޟިރުގައި.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ޙުކުމް ކުރިތާ 10 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި އިސްތިއުނާފުކުރުމުގެ ޙައްޤު އޮތް ފަރާތުން އިސްތިއުނާފު ނުކުރާނަމަ، ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ SC/2015/14 ސަރކިއުލަރގެ ދަށުން ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ހުށަހަޅައިގެން ހައިކޯޓުން ބަލަނީ ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޞައްޙަތޯއެވެ.
- ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ށ)، (ނ)، (ބ) އަދި (ޅ) ގެ ދަށުން ތުހުމަތުކުރެވޭ ކުށް ދޭހަވާ ބަހަކުން ލަސްނުކޮށް އެންގުމާއި، އެކަށީގެންވާ މުއްދަތެއްގައި ޝަރީޢަތް ނިންމުމާއި، ތިމާއާ ދެކޮޅަށް ބަޔާން ނުދިނުމުގެ ޙައްޤު އެންގުމާއި، ދިފާޢުގެ ވަސީލަތްތަކާއި ވަކީލަކާ މަޝްވަރާކުރުމުގެ ޙައްޤު ލިބިދޭންވާނެއެވެ؛ ވަކީލު ޢައްޔަންކުރުމުގެ ފުރުޞަތު ދިނުމަށްފަހު ވަކީލަކާނުލައި ކުރިއަށް ދިއުމަށް އެދުނުނަމަ ޙައްޤުތައް ލިބިދީފައިވާ ކަމުގައި ބެލެވޭނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3.2)
- ޒިނޭއަކީ ޙައްދު ކަނޑައެޅިފައިވާ ކުށެކެވެ؛ އެ ކުށް ސާބިތުކުރެވެނީ ކުށްކުރި މީހާގެ އިޢުތިރާފުން ނުވަތަ މަދުވެގެން 4 ފިރިހެނުންގެ ހެކިބަހުންނެވެ؛ އިޢުތިރާފު ޞައްޙަވުމަށް ބުއްދި ސަލާމަތުން ހުރުމާއި ބާލިޣުވުމާއި އަމިއްލަ އިޚްތިޔާރުގައި ވުން ޝަރުޠެވެ؛ އިޢުތިރާފުން ރުޖޫޢަވެއްޖެނަމަ ޙައްދު ޤާއިމުކުރުމުން ދުރުހެލިވާންޖެހޭނެއެވެ (2013/HC-A/122). (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3.3)
- ޖިނާއީ އިޢުތިރާފަކީ ފަނޑިޔާރުގެ އިޤްތިނާޢުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ޤާއިމުވާ ދަލީލެއް ކަމުން، މަދަނީ އިޢުތިރާފާ ޚިލާފަށް އެ އިޢުތިރާފުން ރުޖޫޢަވެވޭނެއެވެ؛ ރުޖޫޢަވުމާއި އޭގެ ސަބަބުތައް ވަޒަންކޮށް ތަޤްޔީމުކުރުމުގެ ބާރު ލިބިގެންވަނީ މައްސަލަ ބަލާ ފަނޑިޔާރަށެވެ (ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2011/SC-A/23). (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3.4)
- ޒިނޭގެ ކުށަށް ވާ އިޢުތިރާފަކީ ޙުކުމް ތަންފީޛުކޮށް ނިމުމުގެ ކުރިން ރުޖޫޢަވުން ހުއްދަ އިޢުތިރާފެކެވެ؛ ޢަމަލަކުން، ޢިޝާރާތަކުން ނުވަތަ ބަހަކުން ރުޖޫޢަވެވިދާނެއެވެ (2013/HC-A/122)؛ ރުޖޫޢަނުވާނަމަ ޝަރީޢަތުގައި ވި ޞައްޙަ އިޢުތިރާފުގެ މައްޗަށް ޖިންސީ ކުށުގެ ޤާނޫނުގެ 27 (ށ) ގެ ދަށުން ޙައްދާއި ގޭބަންދު ކަނޑައެޅުން ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތަކާ އެއްގޮތެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3.4)
- ޙުކުމްކުރުމުގެ މަޖިލީހަށް ޙާޟިރުވުމަށް ފޮނުވާ އަމުރާ ޙަވާލުވެ، މަޤްބޫލު ޢުޛުރެއް ނެތި ޙާޟިރުނުވާ ފަރާތެއްގެ ޣައިރު ޙާޟިރުގައި ޙުކުމް ކުރެވިދާނެއެވެ (ހައިކޯޓުގެ ޤަވާޢިދުގެ 55 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)). (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3.5)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2014 (ޖިންސީ ކުށުގެ ޤާނޫނު) ގެ 27 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ)
- ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ށ)، (ނ)، (ބ) އަދި (ޅ)
- ހައިކޯޓުގެ ޤަވާޢިދުގެ 55 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު SC/2015/14 (15 ނޮވެމްބަރު 2015) ސަރކިއުލަރ
- 2011/SC-A/23
- 2013/HC-A/122
- ބެންޗު
- ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް، ޙުސައިން ޝަހީދު، މުޙައްމަދު ފައިޞަލް
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް