ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2018/HC-JC/15
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ޢަބްދުﷲ ސިމާޙް، 2018/HC-JC/15
Prosecutor General v. Abdhuﷲ Simaah 2018/HC-JC/15 (2018/HC-JC/15, High Court of the Maldives, 13 November 2019)
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ޢަބްދުﷲ ސިމާޙް
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ކުށް ސާބިތުކޮށް 2700 ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކޮށް 40 އެތިފަހަރުން ޖަލްދުކުރުމަށް ޙުކުމްކުރި.
ކޯޓު އަމުރެއްގެ ދަށުން ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތުގެ ކޮޓަރި ބަލާފާސްކުރިއިރު ދަބަހެއްގައި ހުރި ފުޅިތަކުގެ ދިޔާ ތަކެތި ބަނގުއާތްވަށް ޕޮޒިޓިވްވެ، ބަނގުރާ ބޭނުންކުރާ މީހެއްކަމަށް އޭނާ އިޢުތިރާފުވި.
އިޢުތިރާފު ޞައްޙަކަމާއި، ޤާނޫނުއަސާސީގެ ޙައްޤުތައް ލިބިދީފައިވާކަމާއި، ޙައްދު މަނާކުރާ ސަބަބެއް ނެތްކަން ކަށަވަރުކުރުމަށް ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް އެދުނު.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ކޯޓު އަމުރެއްގެ ދަށުން ބަލާފާސްކުރި ކޮޓަރިއެއްގައި ބަނގުރާ ފެނުމާ ގުޅިގެން ވި އިޢުތިރާފުގެ މައްޗަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ޖޫރިމަނާއާއި 40 އެތިފަހަރުގެ ޙައްދަށް ކުރި ޙުކުމް ޞައްޙަތޯ.
ނިންމި ގޮތް
ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޞައްޙަކަމަށް ކަނޑައެޅި
ވަކީލުގެ ޙައްޤު ދޫކޮށްލާފައިވާއިރު، ހަމަބުއްދީގައި ވި އިޢުތިރާފުން ރުޖޫޢަނުވާތީ ކުށުގެ ދެ ރުކުން ފުރިހަމަވެ، ޢުޤޫބާތު ޤާނޫނާ އެއްގޮތަށް ކަނޑައަޅާފައިވާތީ ޙުކުމަށް ބަދަލު ނުގެނައި.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް އިސްތިއުނާފު ނުކުރެވި ހުރުމުން، ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ SC/2015/14 ސަރކިއުލަރގެ ދަށުން ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ހުށަހަޅާ މައްސަލައެއްގައި ހައިކޯޓުން ބަލަނީ ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޞައްޙަ ޙުކުމެއްތޯއެވެ؛ އެއީ ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތުގެ އިޢުތިރާފު ޞައްޙަތޯ، ޤާނޫނުއަސާސީން ކަށަވަރުކޮށްދޭ ޙައްޤުތައް ލިބިދީފައިވޭތޯ، އަދި ޙައްދު ޖެހުން މަނާކުރާ ސަބަބެއް ނެތްތޯއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3(ހ))
- ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތަށް ދަޢުވާގައިވާ ކުށަކީ ކޮބައިކަން ރަނގަޅަށް ސާފުވާގޮތަށް އަންގާ، ޤާނޫނީ ވަކީލަކާ މަޝްވަރާކުރުމާއި ވަކީލެއްގެ އެހީތެރިކަން ހޯދުމުގެ ޙައްޤު އޮތްކަން ޝަރީޢަތުން އަންގާފައިވާއިރު، އޭނާ އެ ޙައްޤު ދޫކޮށްލައިގެން އަމިއްލައަށް ކުރިއަށް ދިޔަނަމަ، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ބ) އަދި (ޅ) ގެ ޙައްޤުތައް ލިބިދީފައިވާ ކަމުގައި ބެލެވޭނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3(ށ))
- ހަމަބުއްދީގައި، އެއްވެސް މަޖުބޫރުކަމެއް ނެތި، އަމިއްލަ އިޚްތިޔާރުގައި ޝަރީޢަތުގައި ވި އިޢުތިރާފުގެ މައްޗަށް ދަޢުވާ ސާބިތުކުރެވިދާނެއެވެ؛ އިސްލާމީ ޖިނާއީ ޤާނޫނުގައި ބަނގުރާ ބުއިމުގެ ކުށް ސާބިތުކުރެވޭ އެއް ގޮތަކީ ބުއިމީހާ އިޤްރާރުވުން ނުވަތަ އިޢުތިރާފުވުމެވެ؛ އެކަމަށް އެއްފަހަރު އިޢުތިރާފުވުން ފުދޭނެއެވެ. އިޢުތިރާފުން ރުޖޫޢަވެފައި ނުވާނަމަ ކުށް ސާބިތުވެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3(ނ))
- ބަނގުރާ ބުއިމުގެ ކުށުގެ ދެ ރުކުނަކީ ބަނގުރާ ބުއިމާއި ޖިނާއީ ޤަޞްދެވެ؛ ބޮނީ ބަނގުރާ ނުވަތަ މަސްތުވާ ދިޔާއެއްޗެއްކަން އެމީހަކަށް އެނގޭނަމަ ޖިނާއީ ޤަޞްދުގެ ރުކުން ފުރިހަމަވެއެވެ. ބަނގުރާ ބޭނުންކުރާކަމަށް ތަޙްޤީޤުގައި ބުނެ ޝަރީޢަތުގައި ދަޢުވާއަށް އިޢުތިރާފުވެފައިވާނަމަ ބުއީ ބަނގުރާކަން އޭނާއަށް އެނގިފައިވާ ކަމަށް ބެލެވޭނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3(ރ))
- ބަނގުރާ ބުއިމުގެ ޙައްދަކީ 40 އެތިފަހަރުން ޖަލްދުކުރުން ކަމުގައި ވީނަމަވެސް، މުޖުތަމަޢުގައި އެކަން އަށަގަނެފައިވާ މިންވަރާއި ފަރުދުންނަށާއި މުޖުތަމަޢަށް ކުރިމަތިވާ ނުރަނގަޅު ނަތީޖާތަކަށް ބަލައި ތަޢުޒީރީ ގޮތުން 80 އެތިފަހަރާ ހަމައަށް ގެންދެވިދާނެއެވެ؛ ޙައްދުގެ އިތުރުން ޖަލަށްލުމަކީވެސް ތަޢުޒީރީ އަދަބެއް ކަމުގައި ބެލެވިދާނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3(ބ))
- 616 (ށ)(1)، 1106 (ށ)(1)، ޤާނޫނު ނަންބަރު 6/2015 ގެ 63 ވަނަ މާއްދާ، 1005 (ހ) އަދި 1006 (ށ)(2) ގެ ދަށުން ޖަލު އަދަބު ޖޫރިމަނާއަށް ބަދަލުކޮށް، 616 (ށ)(2) ގެ ދަށުން 40 އެތިފަހަރުން ޖަލްދުކުރުން ޤާނޫނާ އެއްގޮތެވެ؛ އިބްތިދާއީ އަޑުއެހުމުގައި އިޢުތިރާފުވުމަކީ ލުއި އަދަބު ދިނުމުގެ ސަބަބެކެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3(ބ))
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) ގެ 616 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ 2 ވަނަ ނަންބަރުގެ (ii)، (ށ)(1) އަދި (ށ)(2)
- ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 1106 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)(1)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 6/2015 (ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތަށް އެއްވަނަ އިޞްލާޙު) ގެ 63 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 1005 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
- ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 1006 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)(2)
- ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ބ) އަދި (ޅ)
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު SC/2015/14 (15 ނޮވެމްބަރު 2015) ސަރކިއުލަރ
- ބެންޗު
- ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް، ޝުޖާޢު ޢުޘްމާން، ޢަލީ ސަމީރު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް