ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2019/HC-S-A/35
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ޙަސަން ޝިފާޒް، 2019/HC-S-A/35
Prosecutor General v. Hassan Shifaaz 2019/HC-S-A/35 (2019/HC-S-A/35, High Court of the Maldives, 13 October 2019)
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ޙަސަން ޝިފާޒް
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ހިތަދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ކުށް ސާބިތުކޮށް 27 ދުވަހުގެ ޖަލު ޙުކުމް 5400 ރުފިޔާގެ ޖޫރިމަނާއަށް ބަދަލުކޮށް، 40 އެތިފަހަރުން ޖަލްދުކުރުމަށް ޙުކުމްކުރި.
ތަޙްޤީޤުގައި މަސްތުވުމަށް ބަނގުރާ ބޭނުންކުރާ މީހެއްކަމަށް ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތް އިޢުތިރާފުވެ، އޭނާގެ ކުޑަކަމުދާ ތަކެތި ބަނގުއާތްވަށް ޕޮޒިޓިވްވި.
އިޢުތިރާފު ޞައްޙަކަމާއި، ޤާނޫނުއަސާސީގެ ޙައްޤުތައް ލިބިދީފައިވާކަމާއި، ޙައްދު މަނާކުރާ ސަބަބެއް ނެތްކަން ކަށަވަރުކުރުމަށް ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް އެދުނު.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ބަނގުރާ ބުއިމުގެ ކުށަށް ވި އިޢުތިރާފުގެ މައްޗަށް އައްޑުއަތޮޅު ހިތަދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ޖޫރިމަނާއާއި 40 އެތިފަހަރުގެ ޙައްދަށް ކުރި ޙުކުމް ޞައްޙަތޯ، އިޢުތިރާފު ޞައްޙަތޯ އަދި ޤާނޫނުއަސާސީގެ ޙައްޤުތައް ލިބިދީފައިވޭތޯ.
ނިންމި ގޮތް
ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޞައްޙަކަމަށް ކަނޑައެޅި
ދަޢުވާ ސާފުކޮށްދީ، ވަކީލުގެ ފުރުޞަތު ދިނުމުން އޭނާ ނޭދުނު؛ ތަޙްލީލު ރިޕޯޓާއި ރުޖޫޢަނުވާ އިޢުތިރާފުން ކުށް ސާބިތުވެ، ޢުޤޫބާތު ޤާނޫނާ އެއްގޮތަށް ކަނޑައަޅާފައިވާތީ ޙުކުމަށް ބަދަލު ނުގެނައި.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް އިސްތިއުނާފު ނުކުރެވި ހުރުމުން، ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ SC/2015/14 ސަރކިއުލަރގެ ދަށުން ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ހުށަހަޅާ މައްސަލައެއްގައި ހައިކޯޓުން ބަލަނީ ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޞައްޙަ ޙުކުމެއްތޯއެވެ؛ އެއީ ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތުގެ އިޢުތިރާފު ޞައްޙަތޯ، ޤާނޫނުއަސާސީން ކަށަވަރުކޮށްދޭ ޙައްޤުތައް ލިބިދީފައިވޭތޯ، އަދި ޙައްދު ޖެހުން މަނާކުރާ ސަބަބެއް ނެތްތޯއެވެ.
- ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތަށް ދަޢުވާގައިވާ ކުށަކީ ކޮބައިކަން ރަނގަޅަށް ސާފުވާގޮތަށް އަންގާ، ޤާނޫނީ ވަކީލަކާ މަޝްވަރާކުރުމާއި ވަކީލެއްގެ އެހީތެރިކަން ހޯދުމުގެ ޙައްޤު އޮތްކަން ޝަރީޢަތުން އަންގާފައިވާއިރު، އޭނާ އެ ޙައްޤު ދޫކޮށްލައިގެން އަމިއްލައަށް ކުރިއަށް ދިޔަނަމަ، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ބ) އަދި (ޅ) ގެ ޙައްޤުތައް ލިބިދީފައިވާ ކަމުގައި ބެލެވޭނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3.1)
- ބަނގުރާ ބުއިމަކީ ޝަރީޢަތާއި ޤާނޫނުގައި ކުށެކެވެ؛ އޭގެ ދެ ރުކުނަކީ ބަނގުރާ ބުއިމާއި ޖިނާއީ ޤަޞްދެވެ؛ ތަޙްޤީޤާއި ޝަރީޢަތުގައި ވި އިޢުތިރާފާއި ކުޑަކަމުދާ ތަކެތީގެ ތަޙްލީލު ރިޕޯޓުން ބުއީ ބަނގުރާކަން ކަށަވަރުވާނަމަ ދެ ރުކުން ފުރިހަމަވެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3.2)
- ބަނގުރާ ބުއިމުގެ ކުށްފަދަ ހަމައެކަނި ﷲ ގެ ޙައްޤު އެކުލެވޭ ކަމެއްގައި ވެފައިވާ ޤަޟާއީ އިޢުތިރާފުންވެސް ރުޖޫޢަވެވޭނެއެވެ (2014/HC-A/180)؛ ކުށް ސާބިތުވެފައިވަނީ އިޢުތިރާފުގެ މައްޗަށްނަމަ ރުޖޫޢަވާ ޙާލަތުގައި ޙައްދު ތަންފީޛު ނުކުރެވޭނެއެވެ؛ ރުޖޫޢަނުވާނަމަ ހަމަބުއްދީގައި އަމިއްލަ އިޚްތިޔާރުގައި ވި އިޢުތިރާފުން ކުށް ޝައްކެއްނެތް މިންވަރަށް ސާބިތުވެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3.2)
- ޖުނަޙްގެ 3 ވަނަ ދަރަޖައިގެ ކުށެއް ކަމުގައިވާ ބަނގުރާ ބުއުމަށް 1002 ވަނަ މާއްދާގެ ތާވަލުގެ އަސާސީ މިންގަނޑުން އިޢުތިރާފުގެ ސަބަބުން އެއް ދަރަޖަ ދަށްކޮށް، 1005 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ކޯޓަށް ލިބިދޭ އިޚްތިޔާރުން ޖަލު ޙުކުމް ޖޫރިމަނާއަށް ބަދަލުކޮށް، ޙައްދު ކަނޑައެޅިފައިވާ ކުށަކަށްވާތީ 616 (ށ)(2) ގެ ދަށުން 40 އެތިފަހަރުން ޖަލްދުކުރުން ޤާނޫނާ އެއްގޮތެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3.3)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) ގެ 616 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ 2 ވަނަ ނަންބަރުގެ (ii)، (ށ)(1) އަދި (ށ)(2)
- ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 1002 ވަނަ މާއްދާ (ތާވަލު)
- ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 1005 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
- ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 1106 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
- ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ބ) އަދި (ޅ)
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު SC/2015/14 (15 ނޮވެމްބަރު 2015) ސަރކިއުލަރ
- 2014/HC-A/180
- ބެންޗު
- ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، މުޙައްމަދު ނިޔާޒް، ޢަލީ ސަމީރު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް