ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2018/HC-JC/02
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. މަރިޔަމް ޝަހީމާ، 2018/HC-JC/02
Prosecutor General v. Mariyam Shaheemaa 2018/HC-JC/02 (2018/HC-JC/02, High Court of the Maldives, 26 February 2019)
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. މަރިޔަމް ޝަހީމާ
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ދ. މާއެނބޫދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން، އިޢުތިރާފުގެ މައްޗަށް ޒިނޭގެ ކުށް ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައަޅައި، ޖިންސީ ކުށުގެ ޤާނޫނުގެ 27 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން 100 އެތިފަހަރުން ޙައްދު ޖެހުމާއެކު 1 އަހަރަށް ގޭބަންދުކުރުމަށް ޙުކުމްކުރިއެވެ.
ޒިނޭކުރުމުގެ ކުށަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުގައި އިޢުތިރާފުވުމުން ޙުކުމްކުރެވުނު ނަމަވެސް، ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ SC/2015/14 ސަރކިއުލަރގެ ދަށުން ޙުކުމަކީ ނިހާއީ ޙުކުމެއްކަން ކަށަވަރުކުރުމަށް ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ހައިކޯޓަށް ހުށަހެޅިއެވެ.
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް އެދުނީ، އިޢުތިރާފު ޞައްޙަ އިޢުތިރާފެއްކަމާއި، ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތަށް ޤާނޫނުއަސާސީގެ ހުރިހާ ޙައްޤެއް ލިބިދީފައިވާކަމާއި، ޙައްދު ޖެހުން މަނާކުރާ ސަބަބެއް ނެތްކަން ކަށަވަރުކޮށްދިނުމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ޒިނޭގެ ކުށަށް އިޢުތިރާފުވުމުން މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން 100 އެތިފަހަރުން ޙައްދު ޖެހުމާއެކު 1 އަހަރު ގޭބަންދުގެ އަދަބު ކަނޑައެޅި ޙުކުމްގެ ޞައްޙަކަން (އިޢުތިރާފުގެ ޞައްޙަކަމާއި، ޤާނޫނުއަސާސީގެ ޙައްޤުތަކާއި، ޙައްދު ޖެހުން މަނާކުރާ ސަބަބެއް ނެތްކަން) ކަށަވަރުކުރުން.
ނިންމި ގޮތް
ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް (ޞައްޙަކަން ކަށަވަރުކުރި)
ވަކީލެއް ޢައްޔަންކުރުމުގެ ފުރުޞަތު ދީފައިވާއިރު ވަކީލެއް ނުލައި ކުރިއަށްދިއުމަށް އެދުނު ކަމަށާއި، ޝަރީޢަތުގައި ވެފައިވާ އިޢުތިރާފަކީ ފުލުހުންނަށް ދިން ބަޔާނާ އެއްގޮތް، އަމިއްލަ އިޚްތިޔާރުގައި ވެފައިވާ ޞައްޙަ އިޢުތިރާފެއް ކަމަށާއި، އެއިން ރުޖޫޢަވެފައި ނުވާތީ، ޙުކުމް ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތަކާ އެއްގޮތެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ކުށެއްގެ ދަޢުވާ އުފުލިފައިވާ މީހަކަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ ކުށަކީ ކޮބައިކަން ލަސްނުކޮށް އަންގަންވާނެއެވެ (ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 (ހ))، އަދި ޤާނޫނީ ވަކީލަކާ މަޝްވަރާކުރުމާއި ވަކީލެއްގެ އެހީ ހޯދުމުގެ ފުރުޞަތު ދޭންވާނެއެވެ (51 (ބ) އަދި (ޅ))؛ ވަކީލެއް ޢައްޔަންކުރުމުގެ ފުރުޞަތު ދީފައިވާއިރު ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ވަކީލެއް ނުލައި ކުރިއަށް ގެންދިއުމަށް އެދިއްޖެނަމަ، ޤާނޫނުއަސާސީގެ ޙައްޤުތައް ލިބިދީފައިވާ ކަމުގައި ބެލެވޭނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3.2)
- ޒިނޭއަކީ އިސްލާމީ ޝަރީޢަތުގައި ޙައްދު ކަނޑައެޅިފައިވާ ކުށެކެވެ؛ އެކުށް ސާބިތުކުރެވޭނީ ކުށްކުރި މީހާގެ އިޢުތިރާފުން ނުވަތަ މަދުވެގެން 4 ފިރިހެނުންގެ ހެކިބަހުންނެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3.3)
- ޒިނޭގެ އިޢުތިރާފު ޞައްޙަވުމުގެ ޝަރުޠުތަކުގެ ތެރޭގައި އިޢުތިރާފުވާ މީހާ ބުއްދި ސަލާމަތުން ހުރުމާއި، ބާލިޣުވެފައިވުމާއި، އަމިއްލަ އިޚްތިޔާރުގައި އިޢުތިރާފުވުން ހިމެނެއެވެ؛ އަދި އިޢުތިރާފުން ރުޖޫޢަވެއްޖެނަމަ ޙައްދު ޤާއިމުކުރުމުން ދުރުހެލިވާން ޖެހެއެވެ (ހައިކޯޓުގެ 2013/HC-A/122). (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3.3)
- ޝަރީޢަތުގައި ވެފައިވާ އިޢުތިރާފު، ތަޙުޤީޤުގައި ފުލުހުންނަށް ދިން ބަޔާނާ އެއްގޮތްވެ، ޒިނޭގެ މާނަ އެނގިގެން، އަމިއްލަ އިޚްތިޔާރުގައި ބާލިޣުވެ ތަޞައްރަފު ފުދިފައިވާ ޙާލު ވެފައިވާނަމަ، އެއީ ޞައްޙަ އިޢުތިރާފެކެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3.4)
- ޖިނާއީ އިޢުތިރާފުން ރުޖޫޢަވެވޭނެއެވެ؛ ރުޖޫޢަވުމާއި އޭގެ ސަބަބުތައް ވަޒަންކުރުމަކީ ފަނޑިޔާރަށް ލިބިގެންވާ ބާރެކެވެ (ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2011/SC-A/23)؛ ޒިނޭގެ އިޢުތިރާފުން ޙުކުމް ތަންފީޛުކޮށް ނިމުމުގެ ކުރިން ޢަމަލަކުން، ޢިޝާރާތަކުން ނުވަތަ ބަހަކުން ރުޖޫޢަވެވިދާނެއެވެ (ހައިކޯޓުގެ 2013/HC-A/122)؛ އިޢުތިރާފުން ރުޖޫޢަނުވާ ޙާލަތުގައި އިޢުތިރާފުގެ މައްޗަށް ކުށް ސާބިތުވާނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3.4)
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު SC/2015/14 (15 ނޮވެމްބަރު 2015) ސަރކިއުލަރ
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ބ) އަދި (ޅ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2014/17 (ޖިންސީ ކުށުގެ ޤާނޫނު) ގެ 27 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2011/SC-A/23
- ހައިކޯޓުގެ 2013/HC-A/122
- ބެންޗު
- ފަނޑިޔާރު ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް، ފަނޑިޔާރު ޙުސައިން ޝަހީދު، ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ފައިޞަލް
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް