ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2019/HC-JC/34
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ފާއިގާ ޙަސަން، 2019/HC-JC/34
Prosecutor General v. Faaigaa Hassan 2019/HC-JC/34 (2019/HC-JC/34, High Court of the Maldives, 30 January 2020)
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ފާއިގާ ޙަސަން
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ދަރަނބޫދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 411 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ކުށް ސާބިތުކޮށް 100 ޖަލްދާއި 9 މަހާއި 18 ދުވަހުގެ ގޭބަންދަށް ޙުކުމްކުރިއެވެ.
ކައިވެންޏަކާ ނުލައި ކުއްޖަކު ވިހެއުމުން ތަޙްޤީޤުކުރެވި، ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ޒިނޭކުރިކަމަށް ތަޙްޤީޤުގައާއި ޝަރީޢަތުގައި އިޢުތިރާފުވިއެވެ.
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް އޮފީހުން ޙުކުމަކީ ނިހާއީ ޙުކުމެއްކަން ކަށަވަރުކުރުމަށް އެދި، އަދަބު ކަނޑައަޅަންވީ ޖިންސީ ކުށުގެ ޤާނޫނުގެ ދަށުން 1 އަހަރުގެ ގޭބަންދާއި 100 ޖަލްދު ކަމަށް ބުންޏެވެ. ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުން ބުނީ އިޢުތިރާފުވީ އަމިއްލަ އިޚްތިޔާރުގައި ކަމަށާއި، ޙައްދު ޖެހުން މަނާކުރާ ބައްޔެއް ނެތްކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ޒިނޭކުރުމުގެ ކުށަށް އިޢުތިރާފުވުމުން ކުށް ސާބިތުކޮށް ކުރި ޙުކުމަކީ ނިހާއީ ޙުކުމެއްތޯއާއި، ޒިނޭގެ ކުށަށް އަދަބު ކަނޑައަޅަންވީ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ ދަށުންތޯ ނުވަތަ ޖިންސީ ކުށުގެ ޤާނޫނުގެ ދަށުންތޯ.
ނިންމި ގޮތް
ކުށް ސާބިތުވުން ޤާއިމް، އަދަބުގެ ބައި ބަދަލުކުރި (100 ޙައްދާއެކު 1 އަހަރު ގޭބަންދު)
އިޢުތިރާފަކީ ޞައްޙަ އިޢުތިރާފެއްކަމާއި ރުޖޫޢަވެފައި ނުވާތީ ކުށް ސާބިތުވާކަން ޤާއިމްކުރިއެވެ. ނަމަވެސް ޒިނޭގެ މައްސަލަތަކުގައި ޖިންސީ ކުށުގެ ޤާނޫނަށް އިސްކަން ލިބޭތީ ދަށުކޯޓުގެ އަދަބު ބާޠިލުކޮށް، ޖިންސީ ކުށުގެ ޤާނޫނުގެ 27 (ށ) ގެ ދަށުން 100 ޙައްދާއި 1 އަހަރުގެ ގޭބަންދު ކަނޑައަޅައި، ކުރިން ތަންފީޛުކުރި މުއްދަތު އުނިކުރަން ނިންމިއެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ކުށުގެ ތުހުމަތުގައިވާ މީހާއަށް ތުހުމަތު ދޭހަވާ ބަހުން އެންގުމާއި، ބަރީޢަވުމަށް ވަގުތާއި ވަސީލަތް ދިނުމާއި، ވަކީލަކު އައްޔަންކުރުމުގެ ފުރުޞަތު ދިނުމުން ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ ޙައްޤުތައް ލިބިދީފައިވާކަމަށް ބެލެވެއެވެ؛ ވަކީލެއްނެތި މައްސަލަ ކުރިއަށް ގެންދިއުމަށް އެދުނީ ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ އަމިއްލަ އިޚްތިޔާރުގައި ނަމަ އެއީ ޙައްޤު ގެއްލުވާލުމެއް ނޫނެވެ. (ފާހަގަކުރެވުނު ނުކުތާ (ށ))
- ޒިނޭގެ ކުށަކީ ޙައްދު ކަނޑައެޅިފައިވާ ކުށެކެވެ؛ އެ ކުށް ސާބިތުކުރެވެނީ ކުށްކުރި މީހާގެ އިޢުތިރާފުން ނުވަތަ މަދުވެގެން 4 ފިރިހެނުންގެ ހެކިބަހުންނެވެ. އިޢުތިރާފު ޞައްޙަވުމަށް ބާލިޣުވެ ބުއްދި ސަލާމަތުން ހުރުމާއި އަމިއްލަ އިޚްތިޔާރުގައި އިޢުތިރާފުވުން ޝަރުޠެވެ؛ އިޢުތިރާފުން ރުޖޫޢަވެއްޖެނަމަ ޙައްދު ޤާއިމްކުރުމުން ދުރުހެލިވާންޖެހެއެވެ. (ފާހަގަކުރެވުނު ނުކުތާ (ނ))
- ޖިނާއީ އިޢުތިރާފަކީ ރުޖޫޢަވެވޭނެ އިޢުތިރާފެކެވެ؛ ޒިނޭގެ ކުށަށްވާ އިޢުތިރާފުން ޙުކުމް ތަންފީޛުކޮށް ނިމުމުގެ ކުރިން ބަހުން، ޢަމަލުން ނުވަތަ އިޝާރާތަކުން ރުޖޫޢަވެވިދާނެއެވެ. ރުޖޫޢަވެފައި ނުވާނަމަ ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހުގައި ވި އިޢުތިރާފުން ކުށް ސާބިތުވެއެވެ. (ފާހަގަކުރެވުނު ނުކުތާ (ނ))
- ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 18 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) ގެ (7) ގެ ދަށުން، ޒިނޭގެ މައްސަލަތަކުގައި ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ މައްޗަށް އިސްކަން ލިބިގެންވަނީ ޖިންސީ ކުށުގެ ޤާނޫނަށެވެ؛ އެހެންކަމުން ޒިނޭގެ ކުށަށް ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 411 ވަނަ މާއްދާއަށް ރުޖޫޢަވެ އަދަބު ކަނޑައެޅުމަކީ ޞައްޙަ ނޫނެވެ. (ފާހަގަކުރެވުނު ނުކުތާ (ރ))
- ޒިނޭ ކުރިކަން ސާބިތުވެއްޖެނަމަ އޭގެ ޢުޤޫބާތަކީ ޤުރުއާނާއި ޙަދީޘުން ކަނޑައެޅިފައިވާ ގޮތަށް 100 އެތިފަހަރުން ޖަލްދުކުރުމާއެކު 1 އަހަރަށް އަރުވާލުން ނުވަތަ ބަންދުކުރުމެވެ؛ ޖިންސީ ކުށުގެ ޤާނޫނުގެ 27 (ށ) ގެ ދަށުން އަދަބު ކަނޑައަޅަންވާނެއެވެ. (ފާހަގަކުރެވުނު ނުކުތާ (ރ)؛ ޙުކުމް)
- ނިހާއީ ޙުކުމެއްކަން ކަށަވަރުކުރުމެއްނެތި އަދަބު ތަންފީޛުކުރުމަކީ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 1205 (ށ) އާ ޚިލާފެވެ؛ އެގޮތަށް ތަންފީޛުކުރި ގޭބަންދުގެ މުއްދަތު އާ އަދަބުން އުނިކުރަންވާނެއެވެ. ޙައްދު ޖެހުން މަނާކުރާ ބޮޑު ބައްޔެއް ނުވަތަ ސަބަބެއް ނެތްނަމަ ޙައްދު ތަންފީޛުކުރުމަށް ހުރަހެއް ނެތެވެ. (ފާހަގަކުރެވުނު ނުކުތާ (ބ)؛ ޙުކުމް)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާ (ހ)، (ށ)، (ނ)، (ބ)، (ޅ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) ގެ 18 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) ގެ (7)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) ގެ 411 ވަނަ މާއްދާ (ދަށުކޯޓުން ބުރަވި)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) ގެ 1002، 1005 ވަނަ މާއްދާ (ދަށުކޯޓުން ބުރަވި)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) ގެ 1205 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2014 (ޖިންސީ ކުށުގެ ޤާނޫނު) ގެ 27 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
- ސޫރަތުއް ނޫރުގެ 2 ވަނަ އާޔަތާއި ޙަދީޘް (ލިޔުމުގައި ސޫރަތުގެ ނަމާއި ޢަރަބި ނައްޞު ފެންނާކަށް ނެތް)
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ސަރކިއުލަރ ނަންބަރު SC/2015/14 (15 ނޮވެމްބަރު 2015)
- 2011/SC-A/23
- 2013/HC-A/122
- 2A/12-HC/2013 (ލިޔުމުގައިވާ ގޮތަށް)
- ބެންޗު
- ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، ޙުސައިން މަޒީދު، ޙުސައިން ޝަހީދު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް