ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2019/HC-JC/31
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. މާހަތު މުޙައްމަދު، 2019/HC-JC/31
Prosecutor General v. Maahathu Mohamed 2019/HC-JC/31 (2019/HC-JC/31, High Court of the Maldives, 2 February 2020)
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. މާހަތު މުޙައްމަދު
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ނައިފަރު މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން އިޢުތިރާފުގެ މައްޗަށް ދެމީހުން ކުށްވެރިކޮށް، ކޮންމެ މީހަކަށް 100 އެތިފަހަރުގެ ޙައްދާއި 1 އަހަރު ގޭބަންދު ކަނޑައަޅައި، ހުރިހާ މަރުޙަލާއެއް ނިމެންދެން ތަންފީޛު ފަސްކުރިއެވެ.
ކުއްޖަކު ވިހެއުމާ ގުޅިގެން ދެ ފަރާތް ޒިނޭކުރިކަމަށް ފުލުހުންގެ ތަޙުޤީޤާއި ޝަރީޢަތުގައި އިޢުތިރާފުވުމުން ދެމީހުންގެ މައްޗަށް ޒިނޭގެ ދަޢުވާ ކުރިއެވެ.
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް އެދުނީ އިޢުތިރާފު ޞައްޙަކަމާއި، ޤާނޫނުއަސާސީގެ ޙައްޤުތައް ލިބިދީފައިވާކަމާއި، ޙައްދު ޖެހުން މަނާކުރާ ސަބަބެއް ނެތްކަން ކަށަވަރުކޮށްދިނުމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ޒިނޭގެ ކުށުގެ ދަޢުވާގައި ތުހުމަތުކުރެވޭ ދެ ފަރާތް ޝަރީޢަތުގައި ވި އިޢުތިރާފުގެ މައްޗަށް ޙައްދާއި ގޭބަންދު ކަނޑައެޅި ޙުކުމް، ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2015/14/SC ސަރކިއުލަރގެ ދަށުން ޞައްޙަކަން ކަނޑައެޅުން: އިޢުތިރާފު ޞައްޙަތޯ، ޤާނޫނުއަސާސީގެ ޙައްޤުތައް ލިބިދީފައިވޭތޯ، ޙައްދު ޖެހުން މަނާކުރާ ސަބަބެއް އޮތްތޯ.
ނިންމި ގޮތް
ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޞައްޙަކަމަށް ކަނޑައެޅި
ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ ޙައްޤުތައް ދީފައިވާތީއާއި، ޝަރީޢަތުގައި ވި އިޢުތިރާފަކީ ޞައްޙަ ޝަރުޠުތައް ފުރިހަމަވާ އިޢުތިރާފެއްކަމާއި، އެއިން ރުޖޫޢުވެފައި ނުވާތީ ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތަކާ އެއްގޮތްވާކަމަށް ކަނޑައެޅިއެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތަށް ކުށް ބުނެދީ، ބަރީޢަވުމަށް ވަގުތާއި ވަސީލަތް ދީ، ވަކީލަކު އައްޔަންކުރުމުގެ ފުރުޞަތު ދީފައިވާއިރު، ވަކީލެއްގެ އެހީ ބޭނުންނުވާކަމަށް ބުނެ އެ ޙައްޤު ދޫކޮށްލައިފިނަމަ، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާއިން ކަށަވަރުކޮށްދޭ ޙައްޤުތައް ލިބިދީފައިވާކަމަށް ބެލެވޭނެއެވެ. (3.2)
- ޒިނޭއަކީ އިސްލާމީ ޝަރީޢަތުގައި ޙައްދު ކަނޑައެޅިފައިވާ ކުށެއް ކަމުން، އެ ކުށް ސާބިތުވަނީ ކުށްކުރި މީހާގެ އިޢުތިރާފުން ނުވަތަ މަދުވެގެން 4 ފިރިހެނުންގެ ހެކިބަހުންނެވެ. އިޢުތިރާފު ޞައްޙަވުމަށް އިޢުތިރާފުވާ މީހާ ބުއްދި ސަލާމަތުން ހުރުމާއި، ބާލިޣުވުމާއި، އަމިއްލަ އިޚްތިޔާރުގައި އިޢުތިރާފުވުން ޝަރުޠެވެ. (3.3)
- ޒިނޭގެ ކުށަށްވާ އިޢުތިރާފުން ރުޖޫޢުވެއްޖެނަމަ ޙައްދު ޤާއިމުކުރުމުން ދުރުހެލިވާން ޖެހެއެވެ. ޖިނާއީ އިޢުތިރާފުން ރުޖޫޢުވުން ހުއްދައެވެ. ޒިނޭގެ އިޢުތިރާފުން ޙުކުމް ތަންފީޛުކޮށް ނިމުމުގެ ކުރިން ބަހުން، ޢަމަލުން ނުވަތަ އިޝާރާތުން ރުޖޫޢުވެވިދާނެއެވެ. (3.3، 3.4)
- ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހުގައި އަމިއްލަ އިޚްތިޔާރުގައި، ހަމަބުއްދީގައި، ބާލިޣުވެ ތަޞައްރަފު ފުދިފައިވާ ހާލު ވެފައިވާ އިޢުތިރާފުން ރުޖޫޢު ނުވާހާ ހިނދަކު، އެ އިޢުތިރާފުން ޒިނޭގެ ކުށް ސާބިތުވެއެވެ. (3.4)
- ޙައްދު ކަނޑައެޅިފައިވާ މައްސަލަތަކުގައި އިއްވޭ ޙުކުމްތައް ނިހާއީ ޙުކުމްތަކަކަށް ވަނީ، އަދި ކަނޑައެޅޭ އަދަބު ތަންފީޛުކުރަންވާނީ ޝަރީޢަތުގެ ހުރިހާ މަރުޙަލާތަކެއް ނިމި ސުޕްރީމް ކޯޓުން އެ އަދަބު ދިނުމަށް ޙުކުމްކޮށްފިނަމައެވެ. އިޢުތިރާފުގެ މައްޗަށް ކަނޑައެޅޭ އަދަބު ޙުކުމް ނިހާއީ ވުމުގެ ކުރިން ތަންފީޛުކުރެވިގެން ނުވާނެއެވެ. (3.5)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ށ)، (ނ)، (ބ) އަދި (ޅ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2014/17 (ޖިންސީ ކުށުގެ ޤާނޫނު) - ޒިނޭގެ މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ށ) (މާއްދާގެ ނަންބަރު ޕީޑީއެފްގައި ހަލަބޮލިވެފައި)
- ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ ޙައްދު ޙުކުމްތައް ނިހާއީވުމާ ބެހޭ މާއްދާ (ޕީޑީއެފްގައި '3325' ކަމަށް ނަންބަރު ހަލަބޮލިވެފައި؛ 1205 ކަމަށް ބެލެވޭ)
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2015/14/SC ސަރކިއުލަރ
- 2011/SC-A/23
- 2013/HC-A/122
- ބެންޗު
- މުޙައްމަދު ފައިޞަލް، ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، ޙުސައިން ޝަހީދު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް