ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2019/HC-S-A/37
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. އަޛްރާ އިބްރާހީމްދީދީ، 2019/HC-S-A/37
Prosecutor General v. Azraa Ibraaheemdheedhee 2019/HC-S-A/37 (2019/HC-S-A/37, High Court of the Maldives, 11 February 2020)
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. އަޛްރާ އިބްރާހީމްދީދީ
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ހިތަދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން އިޢުތިރާފުން ކުށް ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައަޅައި، 100 އެތިފަހަރުގެ ޙައްދާއި، ޖަލު ޙުކުމް ބަދަލުކޮށް ޖޫރިމަނާ ކަނޑައެޅިއެވެ.
ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ވިހެއި ކުއްޖަކީ ޒިނޭކޮށްގެން ލިބުނު ކުއްޖެއްކަމަށް ފުލުހުންގެ ތަޙްޤީޤާއި ދަށުކޯޓުގައި އިޢުތިރާފުވުމުން ޒިނޭގެ ކުށުގެ ދަޢުވާ ކުރިއެވެ. އެއްވެސް ފަރާތަކުން އިސްތިއުނާފު ނުކުރުމުން ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ސަރކިއުލަރގެ ދަށުން މައްސަލަ ހައިކޯޓަށް ފޮނުވިއެވެ.
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް އެދުނީ އިޢުތިރާފުގެ ޞައްޙަކަމާއި، ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ ޙައްޤުތައް ލިބިދީފައިވޭތޯއާއި، ޙައްދު މަނާކުރާ ސަބަބެއް ނެތްކަން ކަށަވަރުކޮށްދިނުމަށެވެ. ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ހައިކޯޓުގައި ބުނީ ކުއްޖަކީ ކުރީގެ ފިރިމީހާ ވަރިކުރުމުން ޢިއްދާގެ މުއްދަތުގައި ވިހެއި ކުއްޖެއްކަމަށާއި، އިޢުތިރާފުން ރުޖޫޢަވިއެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
އެއްވެސް ފަރާތަކުން އިސްތިއުނާފު ނުކުރުމުން ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ސަރކިއުލަރގެ ދަށުން ޞައްޙަކަން ކަށަވަރުކުރުމަށް ފޮނުވި ޒިނޭގެ ކުށުގެ ޙުކުމެއްގައި، ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ހައިކޯޓުގެ ޝަރީޢަތުގައި އިޢުތިރާފުން ރުޖޫޢަވުމުން، އިޢުތިރާފަށް ބިނާކޮށް ކުރި ޙުކުމް ދެމިއޮންނާނެތޯ.
ނިންމި ގޮތް
ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލު
ޙައްދު ކަނޑައެޅިފައިވާ ޒިނޭގެ ކުށުގެ އިޢުތިރާފުން ޙުކުމް ތަންފީޒުކުރުމުގެ ކުރިން ރުޖޫޢަވުން ހުއްދައެވެ. ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ހައިކޯޓުގައި ރުޖޫޢަވެ، ކައިވެނީގެ އަދި ވަރީގެ ސެޓްފިކެޓު ހުށަހެޅުމުން، އިޢުތިރާފަށް ބިނާކޮށް ކުރި ޙުކުމް ބާޠިލުކުރިއެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ޒިނޭގެ ކުށަކީ އިސްލާމީ ޝަރީޢަތުގައި ޙައްދު ކަނޑައެޅިފައިވާ ކުށެކެވެ؛ ޒިނޭކުރިކަން ސާބިތުކުރެވެނީ ޒިނޭކުރި މީހާގެ އިޢުތިރާފުން ނުވަތަ މަދުވެގެން 4 ފިރިހެނުންގެ ހެކިބަހުންނެވެ؛ އިޢުތިރާފު ޞައްޙަވުމުގެ ޝަރުޠުތަކުގެ ތެރޭގައި ބުއްދި ސަލާމަތުން ހުރުމާއި ބާލިޣުވުމާއި އަމިއްލަ އިޚްތިޔާރުގައި ވުން ހިމެނެއެވެ.
- ޙައްދު ޤާއިމުކުރުމުން ދުރުވާފަދަ ޝުބުހައެއް ނުވަތަ ޙާލަތެއް އޮތްނަމަ ޙައްދު ޤާއިމުކުރުމުން ދުރުހެލިވާންޖެހެއެވެ (ادرؤوا الحدود بالشبهات، ادفعوا الحدود ما وجدتم لها مدفعا)؛ އިޢުތިރާފުގައި ޝުބުހައެއް އެކުލެވިގެންވާނަމަވެސް ޙައްދު ޤާއިމުކުރުމުން ދުރުހެލިވާންޖެހެއެވެ.
- ޒިނޭގެ ކުށަށްވާ އިޢުތިރާފަކީ، އެ އިޢުތިރާފަށް ބިނާކޮށް ކަނޑައެޅޭ ޙުކުމް ތަންފީޒުކޮށް ނިމުމުގެ ކުރިން ރުޖޫޢަވުން ހުއްދަ އިޢުތިރާފެކެވެ؛ ޢަމަލަކުން، އިޝާރާތަކުން ނުވަތަ ބަހަކުން އިޢުތިރާފުން ރުޖޫޢަވެވިދާނެއެވެ؛ ރުޖޫޢަވެއްޖެނަމަ ޒިނޭގެ ޙައްދު ޤާއިމުކުރުމުން ދުރުހެލިވާންޖެހެއެވެ. (މާޢިޒުގެ ޙަދީޘް، ހައިކޯޓުގެ 2013/HC-A/122)
- ޖިނާއީ އިޢުތިރާފަކީ ފަނޑިޔާރުގެ އިޤްތިނާޢުގެ މައްޗަށް ބިނާވާ ދަލީލެކެވެ؛ މަދަނީ އިޢުތިރާފާ ޚިލާފަށް ޖިނާއީ އިޢުތިރާފުން ރުޖޫޢަވުން މަނާކަމެއް ނޫނެވެ؛ ރުޖޫޢަވުމާއި އެ ރުޖޫޢަވުން ބިނާކުރި ސަބަބުތައް ވަޒަންކޮށް ތަޤްޔީމުކުރުމަކީ މައްސަލަ ބަލާ ފަނޑިޔާރަށް ލިބިގެންވާ ބާރެކެވެ. (ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2011/SC-A/23)
- ޒިނޭގެ އިޢުތިރާފަށް ބިނާކޮށް ދަށުކޯޓުން ކުށްވެރިކުރި މައްސަލައެއްގައި، ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ހައިކޯޓުގެ ޝަރީޢަތުގައި އިޢުތިރާފުން ރުޖޫޢަވެއްޖެނަމަ، އެ އިޢުތިރާފުން ކުށް ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައަޅައި ކުރި ޙުކުމް ބާޠިލުވެއެވެ.
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) ގެ ޒިނޭގެ ކުށް ކަނޑައަޅާ މާއްދާގެ (ހ) ގެ 1 އަދި (ށ) ގެ 3 (PDF ގައި '466' ވަނަ މާއްދާ ކަމަށް؛ އަކުރު ހަލާކުވެފައި)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) ގެ އަދަބު ކަނޑައެޅުމުގެ ތާވަލާ ބެހޭ މާއްދާތައް (PDF ގައި '6666'، '6661')
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2015/14/SC ސަރކިއުލަރ
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2011/SC-A/23 ޤަޟިއްޔާ
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުގެ 2013/HC-A/122 ޤަޟިއްޔާ
- ޙަދީޘް: ادرؤوا الحدود بالشبهات
- ޙަދީޘް: ادفعوا الحدود ما وجدتم لها مدفعا (އަބޫ ހުރައިރާގެ އަރިހުން)
- މާޢިޒުގެ ޙަދީޘް (އަބޫ ހުރައިރާގެ އަރިހުން)
- ބެންޗު
- ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ (ރިޔާސަތު)، ޝުޖާޢު ޢުޘްމާން، ޙުސައިން މަޒީދު
- ރިޔާސަތު
- ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް