ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2019/HC-N-A/17
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ޢަލީ ސަޢުދު، 2019/HC-N-A/17
Prosecutor General v. Ali Saudhu 2019/HC-N-A/17 (2019/HC-N-A/17, High Court of the Maldives, 26 June 2019)
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ޢަލީ ސަޢުދު
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ށ. ފޭދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 47 ވަނަ މާއްދާގައިވާ މިންވަރަށް ހެކި ނުލިބޭތީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 (އ) އަށް ބިނާކޮށް ދަޢުވާ ސާބިތުނުވާކަމަށް ޙުކުމްކުރިއެވެ.
ނަފްސާނީ ނުކުޅެދުންތެރިކަމެއް ހުރި ކަމަށް ބުނާ، 18 އަހަރު ފުރިފައިވާ ކުއްޖަކާއެކު ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިންގިކަމުގެ ތުހުމަތުގައި ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 ގެ 3 (ނ) އާއި 60 (ށ) ގެ ދަށުން ދައުލަތުން ދަޢުވާ ކުރިއެވެ. ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ޝަރީޢަތުގައި ދަޢުވާއަށް އިންކާރުކުރިއެވެ.
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ބުނީ ތަޙްޤީޤުގައި ދިން އިޢުތިރާފަކީ ހަރުދަނާ ޤަރީނާއެއްކަމަށް 2009/SC-A/18 އާއި 2012/HC-A/14 ގައި ކަނޑައަޅާފައިވާއިރު އޭގެ ރިޢާޔަތް ނުކުރި ކަމާއި، ރިޕޯޓުގެ ޞައްޙަކަމާބެހޭ 2012/HC-A/129 ގެ އުޞޫލު ތަބާނުވި ކަމާއި، 2014/HC-DM/01 ގެ ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 47 ވަނަ މާއްދާގެ އުޞޫލު ގޯސްކޮށް މާނަކުރި ކަމެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 ގެ 3 (ނ) ގެ ދަށުން ކުޅަ ކުޑަކުއްޖަކާއެކު ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިންގުމުގެ ދަޢުވާ ސާބިތުނުވާކަމަށް ކަނޑައެޅި މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުގެ ޙުކުމް، ތަޙްޤީޤުގައި ދިން އިޢުތިރާފާއި ކުއްޖާގެ ކިޔައިދިނުމުގެ މައްޗަށް ބިނާވާ ހެކި، އެ ޤާނޫނުގެ 47 ވަނަ މާއްދާގެ ހެކީގެ ނިސްބަތަށް ބަލާއިރު ޞައްޙަތޯ؛ އަދި 18 އަހަރު ފުރިފައިވާ ފަރާތަކާމެދު 60 (ށ) ގެ ދަށުން ދަޢުވާ ކުރިއަށް ގެންދެވޭނެތޯ.
ނިންމި ގޮތް
އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް
ބުއްދީގެ ތަޞައްރުފު ނުފުދޭކަން ސާބިތުކުރާ ރަސްމީ ލިޔުމެއް ހުށަނާޅާތީ 60 (ށ) ގެ ދަށުން ދަޢުވާ ކުރިއަށް ނުގެންދެވޭނެކަމާއި، ފުލުހާއި ކައުންސެލަރުގެ ހެކިބަހަކީ ކުއްޖާގެ ކިޔައިދިނުމަށް ބިނާވާ ހެކި ކަމާއި، މަންޒަރު ދުށް ހެކިވެރިޔާގެ ހެކިބަހުގައި ފުށުއެރުންތައް ހުރުމުން ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 47 ވަނަ މާއްދާގެ ނިސްބަތަށް ހެކި ނުލިބޭތީ ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމުކުރިއެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 ގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން 18 އަހަރު ފުރިފައިވާ މީހަކު ކުޑަކުއްޖެއްގެ ގޮތުގައި ބެލެވޭނީ އެމީހަކީ ބުއްދީގެ ތަޞައްރުފު ނުފުދޭ މީހެއްނަމައެވެ. އެ މާއްދާގެ ދަށުން ދަޢުވާ ކުރިއަށް ގެންދަންޖެހޭނީ އެކަން ސާބިތުކޮށްދޭ ސަރުކާރުގެ ކަމާބެހޭ އިދާރާއެއްގެ ރަސްމީ ލިޔުމެއް ނުވަތަ ސަރުކާރު ޤަބޫލުކުރާ އެހެން އިދާރާއެއްގެ ލިޔުމެއް ޝަރީޢަތަށް ހުށަހަޅައިގެންނެވެ؛ އެފަދަ ލިޔުމެއް ހުށަހަޅާފައި ނުވާނަމަ އެ މާއްދާގެ ދަށުން ދަޢުވާ ކުރިއަށް ގެންދެވޭނެ ޤާނޫނީ ހަމައެއް ނެތެވެ. (3-ށ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 ގެ 47 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ކުށް ސާބިތުވާކަމަށް ބެލެވޭނީ އެ މާއްދާގައިވާ ބާވަތްތަކުގެ ތެރެއިން މަދުވެގެން ފަސް ބާވަތެއްގެ ހެކި ހުރެއްޖެނަމައެވެ. (3-ނ)
- ހައިކޯޓުގެ 2014/HC-DM/01 ގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ ފަދައިން، 47 ވަނަ މާއްދާގެ (ޅ)، (ކ) އަދި (ދ) ގައިވާ ހެކި ބިނާވެގެންވަނީ ކުއްޖާ ކިޔައިދޭ ކިޔައިދިނުމެއްގެ މައްޗަށް ކަމުން، 5 ބާވަތުގެ ހެކި ހަމަކުރުމުގައި އެއީ ވަކިވަކި ހެކިތަކެއްގެ ގޮތުގައި ނުބެލެވޭނެއެވެ؛ ކުއްޖާގެ ކިޔައިދިނުމުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ތަޙްޤީޤުކުރި ފުލުހަކާއި ކައުންސެލަރަކު ދޭ ހެކިބަހަކީ މުސްތަޤިއްލު ވަކި ހެކިތަކެއްގެ ގޮތުގައި ނުބެލެވޭނެއެވެ. (3-ނ، 3-ރ)
- މަންޒަރު ދުށް ހެކިވެރިއެއްގެ ހެކިބަހާއި ތަޙްޤީޤަށް އޭނާ ދިން ބަޔާނާ ދެމެދު ބޮޑެތި ފުށުއެރުންތައް ހުރުމާއި، ފެނުނީ ޔަޤީނުން ކަމެއް ނޭނގޭކަމަށް ބުނުމަކީ އެ ހެކިބަހުގެ ބާރު ދަށްކުރާ ކަމެކެވެ. (3-ރ)
- ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ) ގެ ދަށުން، ކުށެއް ކޮށްފިކަން އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއް ނެތް މިންވަރަށް ސާބިތުނުކުރެވޭހާ ހިނދަކު ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތަކީ ކުށެއް ނެތް މީހެއްގެ ގޮތުގައި ބެލެވޭނެއެވެ؛ 47 ވަނަ މާއްދާގެ ނިސްބަތަށް ހެކި ނުލިބޭނަމަ ދަޢުވާ ސާބިތުނުވާކަމަށް ކަނޑައެޅުމަކީ ޞައްޙަ ނިންމުމެކެވެ. (3-ރ، ޙުކުމް)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 3 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ނ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 47 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ)
- 2014/HC-DM/01
- 2009/SC-A/18
- 2012/HC-A/14
- 2012/HC-A/129
- ބެންޗު
- މުޙައްމަދު ނިޔާޒު (ރިޔާސަތު)، ޝުޖާޢު ޢުޘްމާން، މުޙައްމަދު ފައިސަލް
- ރިޔާސަތު
- މުޙައްމަދު ނިޔާޒު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް