ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2019/HC-A/119
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. އަޙްމަދު އިނާޒް، 2019/HC-A/119
Prosecutor General v. Ahmed Inaaz 2019/HC-A/119 (2019/HC-A/119, High Court of the Maldives, 24 March 2019)
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. އަޙްމަދު އިނާޒް
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ކްރިމިނަލް ކޯޓުން، ބަލި ޙާލަތަށް ރިޢާޔަތްކޮށް، ތަޙުޤީޤު ނިމިފައިވާތީ އިތުރަށް ބަންދުކުރަންޖެހޭ ސަބަބެއް ނެތްކަމަށް ބުނެ ޝަރުޠުތަކާއެކު ދޫކުރުމަށް އަމުރުކުރިއެވެ.
ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތާއި އިތުރު މީހަކު ތޫނު ހަތިޔާރުން މީހަކަށް ހަމަލާދީ މާރާމާރީ ހިންގިކަމުގެ ތުހުމަތުގައި ހައްޔަރުކޮށް، މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކާވެދާނެތީ ބަންދަށް އެދުނެވެ؛ މައްސަލަ ކްރިމިނަލް ކޯޓުގައި ޝަރީޢަތުގެ މަރުޙަލާގައި އޮތެވެ.
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލުން ބުނީ އަމުރަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 59، 60 އާއި، ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2010 ގެ 12، 16 އާއި، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143(ރ) އާ ޚިލާފު އަމުރެއްކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ގްރޫޕް ހަދައިގެން ތޫނު ހަތިޔާރުން މާރާމާރީ ހިންގުމުގެ ތުހުމަތުގައިވާ ފަރާތެއް، ބަލި ޙާލަތާއި ތަޙުޤީޤު ނިމިފައިވާކަމަށް ބަލައި ޝަރުޠުތަކާއެކު ބަންދުން ދޫކުރުމަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ނެރުނު އަމުރަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 59، 60 ވަނަ މާއްދާއާއި ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2010 ގެ 16 ވަނަ މާއްދާއާ އެއްގޮތް އަމުރެއްތޯ.
ނިންމި ގޮތް
ދަށުކޯޓުގެ އަމުރު ބާޠިލު؛ ބަންދަށް އެދި ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލުން ހުށަހަޅައިފިނަމަ މައްސަލަ ބަލާ ފަނޑިޔާރު އަލުން ގޮތެއް ނިންމަން ކަނޑައެޅި
ތޫނު ހަތިޔާރުން މާރާމާރީ ހިންގުމަކީ މުޖުތަމަޢަށް ބޮޑު ގެއްލުން ލިބޭ ކުށެއްކަމާއި، ދޫކުރަންޖެހޭ ޟަރޫރީ ސިއްޙީ ޙާލަތެއް އޮތްކަން ސާބިތުނުވާތީ ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ހުންނަންޖެހޭނީ ބަންދުގައި ކަމަށް ފެނުނެވެ؛ ނަމަވެސް ބަންދާމެދު ނިންމަންޖެހޭނީ މައްސަލަ ބަލާ ފަނޑިޔާރު ކަމުން އަމުރު ބާޠިލުކޮށް އަލުން ނިންމުމަށް ކަނޑައެޅިއެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގައިވާ ސަބަބުތަކުން ކުރެ ސަބަބަކަށް މެނުވީ ޙުކުމްކުރުމުގެ ކުރިން މީހަކު ބަންދުގައި ނުބެހެއްޓޭނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3(ށ))
- ބަންދާމެދު ނިންމުމުގައި ތުހުމަތުކުރެވޭ ކުށުގެ ނުރައްކާތެރިކަމާއި، ތަޙުޤީޤުގެ އުނދަގޫތަކާއި، ބައިވެރިވި މީހުންގެ އަދަދާއި، ކުށުގެ ޠަބީޢަތާއި ކުޑަބޮޑުމިނާއި، ކަނޑައަޅާފައިވާ އަދަބާއި، ފިލުމުގެ ބިރާއި ހެކި ނައްތާލުމުގެ ބިރަށް ފަނޑިޔާރު ވަޒަންކުރަންޖެހޭނެކަމަށް ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2010/SC-A/19 ޤަޟިއްޔާގައި ކަނޑައަޅާފައިވެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3(ށ))
- ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ބަންދާމެދު ނިންމޭނީ 4 ގޮތަކަށެވެ: ބަންދުގައި ބެހެއްޓުން، ޝަރުޠެއް ނެތި ދޫކުރުން، ކަފާލަތުގެ ދަށުން ދޫކުރުން، ޝަރުޠާއެކު ދޫކުރުން؛ އަދި 59 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ކުށުގެ ބާވަތާއި ކުޑަބޮޑުމިނާއި، ޙާލަތާއި، އަނިޔާވެރިކަމާއި، ހެކީގެ ބުރަދަނާއި، ކުށުގެ ރެކޯޑާއި، ކުރިން ކޯޓަށް ޙާޟިރުވި ގޮތަށް ރިޢާޔަތްކުރަންވާނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3(ށ))
- ތުހުމަތަށް ހެކި ހުރެ، ދޫކޮށްލައިފިނަމަ ހެކި ފޮރުވުން، ހެކިންނަށް ނުފޫޒު ފޯރުވުން، ކޯޓަށް ޙާޟިރުނުވުން، ފިލުން ނުވަތަ މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކާ ކުރިމަތިވުމުގެ ބިރު ހުރިކަން ފަނޑިޔާރަށް ޤަބޫލުކުރެވިއްޖެނަމަ، ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަކީ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން ފަނޑިޔާރުގެ މައްޗަށް ލާޒިމް ކަމެކެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3(ށ))
- ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) ގެ ދަށުން ޝަރުޠުތަކާއެކު ދޫކުރުމުގެ އިޚްތިޔާރު ފަނޑިޔާރަށް ލިބެނީ، ތުހުމަތަށް ހެކި ހުރިނަމަވެސް 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގައިވާ ސަބަބުތަކުން ކުރެ ސަބަބެއް ނެތް ޙާލަތުގައެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3(ނ))
- ތޫނު ހަތިޔާރު ބޭނުންކޮށްގެން މާރާމާރީ ހިންގުމުގެ ކުށްތަކަކީ އެ ކުށްތަކުގެ ޒާތާއި ބާވަތުން މުޖުތަމަޢުގެ ޞުލްޙަމަސްލަޙަތާއި އަމަންއަމާންކަމަށް ބޮޑެތި ގެއްލުން ލިބޭ ކުށްތަކެކެވެ (2017/HC-A/247)؛ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ޙާލަތެއް ވުޖޫދުގައިވާނަމަ އެފަދަ މައްސަލައެއްގައި ތަޙުޤީޤާއި ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ހުންނަންޖެހޭނީ ބަންދުގައެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3(ނ))
- ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ ސިއްޙީ ޙާލަތު ހުރިގޮތުން ޖަލުގައި ފަރުވާ ނުދެވި ފުރާނައަށް ނުވަތަ ސިއްޙަތަށް ބޮޑު ގެއްލުމެއް ލިބިދާނެކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވޭ ހަރުދަނާ ސަބަބު ހުރިކަން ކަށަވަރުކުރެވިއްޖެނަމަ، އެ ޟަރޫރީ ޙާލަތަށް ބިނާކޮށް ބަންދަށް ލުޔެއް ދެވިދާނެއެވެ (2018/HC-A/208)؛ ނަމަވެސް އެފަދަ ޟަރޫރީ ޙާލަތެއް އޮތްކަން ވާހަކަތަކާއި ލިޔުންތަކުން ނޭނގޭނަމަ ބަލި ޙާލަތަކީ ދޫކުރުމުގެ ސަބަބެއް ނޫނެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3(ނ))
- ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރެވޭ އުޞޫލު ކަނޑައެޅިފައިވަނީ ޝަރީޢަތުގެ އަޑުއެހުންތައް މެދުނުކެނޑި، އެކަށީގެންވާ މުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައި މައްސަލަ ނިންމުމުގެ އުޞޫލާއި އިންތިޒާމާއެކުގައެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3(ރ))
- ޝަރީޢަތުގެ މަރުޙަލާގައިވާ މައްސަލައެއްގައި ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމަންޖެހޭނީ އެ މައްސަލަ ބަލާ ކޯޓުން، އެ މައްސަލަ ބަލާ ފަނޑިޔާރެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3(ރ))
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 59 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ށ)، (ރ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2010 (ބިރުދެއްކުމާއި ނުރައްކާތެރި ހަތިޔާރާއި ތޫނު އެއްޗެހި ގެންގުޅުން މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 16 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
- 2010/SC-A/19
- 2017/HC-A/247
- 2018/HC-A/208
- ބެންޗު
- ޝުޖާޢު ޢުޘްމާން، މުޙައްމަދު ފައިޞަލް، ޙުސައިން ޝަހީދު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް