ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
[2021] SC 63
ނަން ފޮރުވާފައި ވ. ނަން ފޮރުވާފައި، [2021] SC 63 (2019/SC-A/88)
Name withheld v. Name withheld [2021] SC 63 (2019/SC-A/88, Supreme Court of the Maldives, 23 June 2021)
ނަން ފޮރުވާފައި ވ. ނަން ފޮރުވާފައި
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ކެނދިކުޅުދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުގެ 12/D3C-1/2014 ޤަޟިއްޔާއިން ބާކީ ޚަރަދު ދައްކަން އަންގައި، ޢާއިލާއާބެހޭ ޤަވާޢިދުގެ 67 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގެ ދަށުން 1 މަސް ދުވަހަށް ގޭގައި ބަންދުކުރަން ޙުކުމްކުރިއެވެ. ހައިކޯޓުގެ 2016/HC-A/350 ޤަޟިއްޔާއިން ދައްކަންޖެހޭ ޢަދަދު އަލުން ހިސާބުކޮށް 29,550 ރުފިޔާ ދައްކަން އަންގައި، ގޭގައި ބަންދުކުރުމަށް ތާއީދުކުރިއެވެ.
2006 ވަނަ އަހަރު ކެނދިކުޅުދޫ ކޯޓުގެ 07/D3C-1/2006 ޤަޟިއްޔާއިން ދަރިފުޅުގެ ޚަރަދާއި ޢިއްދައިގެ ޚަރަދު ކޯޓަށް ދެއްކުމަށް ބައްޕައަށް އަމުރުކުރެވުނެވެ. ސާބިތު ޚަރަދު ނުދައްކާތީ ޙުކުމް ތަންފީޛުކުރުމަށް 2010 އާއި 2014 ގައި ދެ މައްސަލަ ހުށަހެޅިއެވެ.
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ފައިސާ ނުދައްކައިގެން ހުށަހެޅުނު ފުރަތަމަ މައްސަލައިގައި ޢާއިލާއާބެހޭ ޤަވާޢިދުގެ 67 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން މުސާރައިން ކެނޑުން ފިޔަވައި ގޭގައި ބަންދުކުރުމަކީ ޤަވާޢިދާ ޚިލާފު ކަމަށާއި، ދައްކަންޖެހޭ ޢަދަދު ހިސާބުކުރި ގޮތް ފަނޑިޔާރުންގެ ޤާނޫނުގެ 5 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ (1) އާ ޚިލާފު ކަމަށެވެ. އިސްތިއުނާފު ރައްދުވާ ފަރާތުން ބުނީ އެއީ ދެވަނަ މައްސަލަ ކަމަށާއި، ޙުކުމް ޤަވާޢިދާ އެއްގޮތް ކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ސާބިތު ޚަރަދު ޙުކުމާ އެއްގޮތަށް ނުދައްކާ ވަޒީފާއެއް ނެތް މީހަކު ފައިސާ ދެއްކުމަށް އެންގުމާއެކު 1 މަސް ދުވަހަށް ގޭގައި ބަންދުކުރުމަކީ ޢާއިލާއާބެހޭ ޤަވާޢިދުގެ 67 ވަނަ މާއްދާއާ އެއްގޮތް ނިންމުމެއްތޯ، އަދި ދައްކަންޖެހޭ ޚަރަދުގެ ޢަދަދު ހައިކޯޓުން ހިސާބުކުރި ގޮތުގައި ފަނޑިޔާރުންގެ ޤާނޫނުގެ 5 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ (1) އާ ޚިލާފުވުމެއް ވޭތޯ.
ނިންމި ގޮތް
ހައިކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް (އިއްތިފާޤުން)
ސުޕްރީމް ކޯޓުން ކަނޑައެޅީ 2014 ގެ މައްސަލައަކީ ފައިސާ ނުދައްކައިގެން ހުށަހެޅުނު ދެވަނަ މައްސަލަ ކަމަށާއި، ޢާއިލާއާބެހޭ ޤަވާޢިދުގެ 67 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) އަށް ބެލިޔަސް (ނ) އަށް ބެލިޔަސް، ވަޒީފާއެއް ނެތް މީހަކު 1 މަސް ދުވަހަށް ގޭގައި ބަންދުކުރުމަކީ ޤާނޫނާ އެއްގޮތް ނިންމުމެއް ކަމަށެވެ. ހެކި ވަޒަންކުރުމަކީ އިސްތިއުނާފީ މަރުޙަލާގައި ކުރާ ކަމެއް ނޫންކަމަށާއި، ކޯޓަށް ފައިސާ ދެއްކިކަން ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ އޮތީ ދައްކަންޖެހޭ ފަރާތުގެ މައްޗަށް ކަމަށް ކަނޑައަޅައި ހައިކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމުކުރިއެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ސާބިތު ޚަރަދު ނުދައްކައިގެން މައްސަލައެއް ހުށަހެޅޭ ފުރަތަމަ ފަހަރުވެސް އެ މާއްދާގައިވާ ޙާލަތުގައި ނަން ފޮރުވާފައި އެއްވެސް ފަރާތެއްގައި ވަޒީފާއެއް އަދާކުރާކަން ސާބިތު ނުވާނަމަ، ފައިސާ ދެއްކުމަށް އެންގުމާއެކު 10 (އެކެއް) މަސްދުވަހުގެ މުއްދަތަށް ގޭގައި ބަންދުކުރުމަށް ހުރަހެއް އޮތްކަމަކަށް ނުދެކެމެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު [25])
- މައްސަލައެއްގެ ވާޤިޢާތައް ސާބިތުކުރުމާއި ހެކި ވަޒަންކުރުން ފަދަ ކަންކަމަކީ އިސްތިއުނާފީ މަރުޙަލާގައި ކުރާކަމެއް ނޫނެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު [28])
- މައްސަލައެއްގައި ޚަސްމަކާ ދެކޮޅަށް މައްސަލައެއް ނިމޭހިނދު، ފަނޑިޔާރުންގެ ޤާނޫނުގެ 5 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) އާ ޙަވާލާދީ، ފަނޑިޔާރުގެ ކުރިމައްޗަށް ހުށަހެޅުނު ހެއްކާއި ޤަރީނާއަށް ރިޢާޔަތްކޮށްފައި ނުވާކަމަށް ބުނާނަމަ، ފަނޑިޔާރުން ރިޢާޔަތް ކޮށްފައިނުވަނީ ޤާނޫނީ ކޮން ނުކުތާއަކާ ގުޅިގެން ހުށަހަޅާފައިވާ ކޮން ހެއްކެއްކަން ބުނެދިނުމަކީ އެހެން ބުނާ ފަރާތެއްގެ ޒިންމާއެކެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު [28])
- ޝަރީޢަތުގެ ކުރިމައްޗަށް ހުށަހެޅޭ ކޮންމެ ކަމަކީ ކަނޑައެޅިފައިވާ ގޮތުގެމަތިން ސާބިތުކޮށް ދެވެންޖެހޭ ކަންކަމެވެ. ސާބިތު ޚަރަދު ދެއްކުމަށްޓަކައި ޙުކުމުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވަނީ ކޯޓަށް ފައިސާ ދެއްކުންކަމާއި، ކޯޓަށް ޙުކުމުގައިވާ ގޮތަށް ފައިސާ ދެއްކިކަން ސާބިތުކޮށްދިނުމުގެ ޒިންމާ މަތިކުރެވިފައިވަނީ އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތް ނަން ފޮރުވާފައިގެ މައްޗަށެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު [29])
- ޢާއިލާއާބެހޭ ޤަވާޢިދުގެ 67 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ށ) އަދި (ނ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 13/2010 (ފަނޑިޔާރުންގެ ޤާނޫނު) ގެ 5 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ (1)
- އާއިލާއާބެހޭ ޤާނޫނަށް ގެނެވުނު އިޞްލާޙު
- އެޓަރނީ ޖެނެރަލް އޮފީސް ވ. އިސްމާޢީލް ޢަބްދުލްޙަމީދު
- ބެންޗު
- ޑރ. މުޙައްމަދު އިބްރާހީމް (ރިޔާސަތު)، މަޙާޒު ޢަލީ ޒާހިރު، ޢަލީ ރަޝީދު ޙުސައިން
- ރިޔާސަތު
- ޑރ. މުޙައްމަދު އިބްރާހީމް
- ރައުޔު ލިޔުނު ފަނޑިޔާރު
- ޑރ. މުޙައްމަދު އިބްރާހީމް · ތާއީދުކުރެއްވީ: މަޙާޒު ޢަލީ ޒާހިރު، ޢަލީ ރަޝީދު ޙުސައިން
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް
- މި ކޯޓުގައި
- ހުށަހެޅުނީ 18 ޖުލައި 2019 · ރަޖިސްޓްރީކުރީ 26 ސެޕްޓެމްބަރު 2019 · ނިމުނީ 23 ޖޫން 2021 (20.9 މަސް)