ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2021/HC-A/162
ނަން އުނިކުރެވިފައި ވ. ނަން އުނިކުރެވިފައި، 2021/HC-A/162
Name omitted v. Name omitted 2021/HC-A/162 (2021/HC-A/162, High Court of the Maldives, 12 April 2022)
ނަން އުނިކުރެވިފައި ވ. ނަން އުނިކުރެވިފައި
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ހުޅުމާލެ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ޙަޟާނަތު މަންމައާ ޙަވާލުކޮށް، ކޮންމެ ހުކުރު ދުވަހެއްގެ ހެނދުނު 8:00 އިން ހަވީރު 6:00 އަށް ކުއްޖާ ބައްޕައާ ޙަވާލުކުރުމަށް ޝަރުޠުކޮށް ނިންމިއެވެ.
ކުއްޖާގެ ޙަޟާނަތު ހޯދުމަށް އެދި މަންމަ ހުޅުމާލެ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓަށް މައްސަލަ ހުށަހެޅިއެވެ.
ބައްޕަ ބުނީ ދަޢުވާގައި އެދުނު ގޮތް ނޫން ގޮތަކަށް ނިންމިކަމަށާއި، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 42 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފަށް ޖަވާބުދާރީވުމުގެ ފުރުޞަތު ނުލިބޭގޮތަށް ނިންމިކަމަށާއި، އާއިލާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 40 (ބ) އާއި 41 އަށް ރިޢާޔަތްނުކުރިކަމަށެވެ. މަންމަ ބުނީ ކުއްޖާގެ މަޞްލަޙަތަށް ރަނގަޅު ގޮތަށް ނިންމާފައިވާކަމަށާއި ބައްޕައަށް ވާހަކަދެއްކުމުގެ ފުރުޞަތު ލިބުނުކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ޙަޟާނަތު މަންމައާ ޙަވާލުކޮށް، ބައްޕައާ ކުއްޖާ ބައްދަލުކުރާނެ ގަޑިތައް ކަނޑައެޅުމުގައި ދަށުކޯޓުން ސަބަބު ބަޔާންނުކޮށް ކުއްޖާގެ މަޞްލަޙަތުގެ މިންގަނޑުތަކަށް ރިޢާޔަތްނުކޮށް ނިންމުމަކީ ޞައްޙަ ނިންމުމެއްތޯ؛ އަދި ދަޢުވާގައި އެދުނު ގޮތް ނޫން ގޮތަކަށް ނިންމިކަމަށް ބުނާ ނުކުތާ.
ނިންމި ގޮތް
ބައެއް ބަދަލުކުރި (ބައްޕައާ ކުއްޖާ ބައްދަލުކުރާނެ ގަޑި ކަނޑައެޅި ބައި ބާޠިލު)
ބައްޕައާ ކުއްޖާ ބައްދަލުކުރާނެ ގަޑި ކަނޑައެޅި ސަބަބު ޝަރީޢަތް ނިމުނުގޮތުގެ ރިޕޯޓުގައި ބަޔާންކޮށްފައި ނެތުމާއި ކުއްޖާގެ މަޞްލަޙަތުގެ ޤާނޫނީ މިންގަނޑުތަކަށް ރިޢާޔަތްކުރިކަން ނޭނގޭތީ ޙުކުމުގެ އެ ބައި ބާޠިލުކުރަންޖެހެއެވެ؛ ތާވަލު ކަނޑައަޅަންވާނީ ދަށުކޯޓުންނެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ކުއްޖާއާ ބައްދަލުކުރުމުގެ ތާވަލު ކަނޑައެޅުމުގައި ކުޑަކުދިންނަށް ކަށަވަރުކޮށްދީފައިވާ ޚާއްޞަ ރައްކާތެރިކަމާއި ދަރިންނާއި މައިންބަފައިންގެ މެދުގައިވާ ޞިލަތުލް އަރްޙާމުގެ ގުޅުން ބަދަހިވާނެ ގޮތަށް ރިޢާޔަތްކުރުމަށްޓަކައި، ކުއްޖާގެ މައިންބަފައިންނަށް ތަފާތު ހުށަހެޅުންތައް ހުށަހެޅުމުގެ ފުރުޞަތު ލިބިގެންވެއެވެ؛ މިފަދަ ހުށަހެޅުމަކީ ދަޢުވާގައި އެދުނު ގޮތް ބަދަލުކުރުމެއް ނޫނެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 6)
- ހައިކޯޓަށް ހުށަހަޅާފައިވާ ނުކުތާއެއް ބިނާވެފައިވަނީ ދަށުކޯޓުން މައްސަލަ ނިންމިއިރު އުވާލެވިފައިވާ ޤާނޫނެއްގެ މައްޗަށްނަމަ، އެ ނުކުތާއާމެދު ގޮތެއް ކަނޑައަޅަން ނުޖެހެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 7)
- އާއިލާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 45 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ޝަރުޠުތަކާއެކު ޙަޟާނަތު ޙަވާލުކުރުމުގެ އިޚްތިޔާރު ކޯޓަށް ލިބިގެންވާއިރު، ޢާއިލާއާބެހޭ ޤަވާޢިދުގެ 73 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) އަދި (ނ) ގެ ދަށުން ޙަޟާނަތު ގެއްލިފައިވާ ފަރާތާ ކުއްޖާ ބައްދަލުކުރުމާ ގުޅޭގޮތުން ގޮތް ކަނޑައަޅައި ޝަރުޠުކުރުމުގެ ބާރު ކޯޓަށް ލިބިގެންވެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 9)
- ކުޑަކުދިންގެ ޙައްޤުތައް ރައްކާތެރިކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 8 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ކުއްޖަކާ ގުޅޭ ކަންކަން ނިންމުމުގައި އެންމެ އިސްކަން ދޭންވާނީ ކުއްޖާގެ މަޞްލަޙަތަށެވެ؛ އެކަން ކަނޑައަޅަންވާނީ ކޮންމެ ކުއްޖެއްގެ މައްސަލަ ވަކިން، އެ މާއްދާގެ (ށ) ގައިވާ ޢާންމު މިންގަނޑުތަކަށް ރިޢާޔަތްކުރުމަށްފަހުގައެވެ؛ އަދި އެ ޤާނޫނުގެ 24 ވަނަ މާއްދާއިން މައިންބަފައިންނާ ބައްދަލުކުރުމުގެ ޙައްޤު ކުއްޖާއަށް ލިބިގެންވެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 11)
- ފަނޑިޔާރު ޙުކުމަށް ވާޞިލުވި ސަބަބުތައް ލިޔެ ބަޔާންކޮށްފައި ނެތްނަމަ އެ ޝަރީޢަތަކީ ޞައްޙަ ޝަރީޢަތެއް ކަމަށް ނުބެލެވޭނެއެވެ؛ ސަބަބު ބަޔާންނުކޮށް، ކުޑަކުދިންގެ ޙައްޤުތައް ރައްކާތެރިކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 8 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ މިންގަނޑުތަކާއި ޤާނޫނުއަސާސީގެ 35 ވަނަ މާއްދާއަށް ރިޢާޔަތްނުކޮށް ކުއްޖާ ބައްދަލުކުރާނެ ގަޑި ކަނޑައަޅާފައިވާނަމަ ޙުކުމުގެ އެ ބައި ބާޠިލުކުރަންޖެހެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 12، 13)
- ކުއްޖާއާ ބައްދަލުކުރުމުގެ ތާވަލަކީ އިސްތިއުނާފީ މަރުޙަލާއިން ގޮތް ކަނޑައަޅަންޖެހޭ ކަމެއް ނޫނީ، ވާޤިޢާތަކުގެ މައްޗަށް ދަށުކޯޓުން ކަނޑައަޅަންޖެހޭ ކަމެއްކަމުން، މިފަދަ މައްސަލައެއް ހުށަހެޅިއްޖެނަމަ ހައިކޯޓުން ފާހަގަކުރި ކަންކަމަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ދަށުކޯޓުން ގޮތެއް ކަނޑައަޅަންވާނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 14)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 35 ވަނަ މާއްދާ
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 42 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ށ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/2000 (އާއިލާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 45 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/2000 (އާއިލާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 40 ވަނަ މާއްދާގެ (ބ) އަދި 41 ވަނަ މާއްދާ
- ޢާއިލާއާބެހޭ ޤަވާޢިދުގެ 73 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) އަދި (ނ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 19/2019 (ކުޑަކުދިންގެ ޙައްޤުތައް ރައްކާތެރިކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 8 ވަނަ މާއްދާ އަދި 8 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 19/2019 (ކުޑަކުދިންގެ ޙައްޤުތައް ރައްކާތެރިކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 24 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 19/2019 (ކުޑަކުދިންގެ ޙައްޤުތައް ރައްކާތެރިކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 132 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/91 (ކުޑަކުދިންގެ ޙައްޤުތައް ރައްކާތެރިކުރުމާބެހޭ ޤާނޫނު) (އުވާލެވިފައި)
- ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2010/HC-A/66 ޤަޟިއްޔާ
- (ނަން އުނިކުރެވިފައި) ވ. (ނަން އުނިކުރެވިފައި) [2021] SC 104
- އަޙުމަދު އިސްމާޢީލް ވ. ލަޠީފާ ޢަލީ ޙަސަން [2021] SC 30
- ބެންޗު
- ހާތިފް ޙިލްމީ، ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، ޙަސަން ޝަފީޢު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް