ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2016/HC-A/433
މޯލްޑިވްސް އެއަރޕޯޓްސް ކޮމްޕެނީ ލިމިޓެޑް ވ. މުޙައްމަދު ޢަބްދުﷲ، 2016/HC-A/433
Maldives Airports Company Limited v. Mohamed Abdhuﷲ 2016/HC-A/433 (2016/HC-A/433, High Court of the Maldives, 5 March 2019)
މޯލްޑިވްސް އެއަރޕޯޓްސް ކޮމްޕެނީ ލިމިޓެޑް ވ. މުޙައްމަދު ޢަބްދުﷲ
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުން ވަކިކޮށްފައިވަނީ އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް އޮވެ ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 23 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުންކަމަށް ނުބެލެވޭކަމަށް ކަނޑައަޅައި، ދެފަރާތުގެ އިތުބާރު ގެއްލިފައިވާތީ ވަޒީފާ އިޢާދަކުރުމުގެ ބަދަލުގައި ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 29 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ރ. 60,405.60 ބަދަލު ދިނުމަށް އަމުރުކުރިއެވެ.
އެމް.އޭ.ސީ.އެލްގައި ރިފިއުލަރ އޮޕަރޭޓަރެއްގެ މަޤާމުގައި ހުރި މުވައްޒަފަކު، އެއަރޕޯޓުގެ ބައުޒަރަކުން 19,000 ލީޓަރުގެ ޖެޓް ފިއުލް ވަގަށް ނެގުމުގައި ބައިވެރިވިކަމަށް ފުލުހުން ކުންފުންޏަށް އެންގުމުން، މައްސަލައެއް ނުނިމެނީސް ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 23 (ހ) ގެ ދަށުން ވަޒީފާއިން ވަކިކުރި މައްސަލައެކެވެ.
ކުންފުނިން ބުނީ ވައްކަމުގެ މައްސަލައިގައި މަދަނީ މިންގަނޑަށް ހެކި ހުށަހަޅާފައި ނުވާކަމަށް ޓްރައިބިއުނަލުން ނިންމީ ގޯހަށްކަމަށާއި، މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަން އޮވެ ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 23 ވަނަ މާއްދާގެ ޙާލަތެއްގައި ވަކިކުރިކަމަށާއި، އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުކޮށްފައިވާކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ފުލުހުންގެ ރިޕޯޓެއްގައި ވައްކަމެއްގައި ބައިވެރިވިކަމަށް ބުނެފައިވުމަށް އެކަނި ބިނާކޮށް، މުވައްޒަފުގެ ބަސް ނާހައި، ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 23 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ނޯޓިހެއްނެތި ވަކިކުރުމަކީ މައުޟޫޢީ އަދި އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަމާއެކު، އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް އޮވެ ކުރި ކަމެއް ތޯއާއި، އެކަން ސާބިތުވާންޖެހޭ މިންގަނޑަކީ ކޮބައިތޯއެވެ.
ނިންމި ގޮތް
އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ޓްރައިބިއުނަލްގެ ނިންމުން ޤާއިމް (ބަދަލުގެ ބައި 2016/HC-A/477 ގައި ބެލުމަށް ދޫކޮށްލި)
ވަކިކުރީ ފުލުހުންގެ ރިޕޯޓަށް އެކަނި ބިނާކޮށް، މުވައްޒަފުގެ ދައުރު ނުބަލައި އަދި އޭނާގެ ބަސް ނާހައިކަމަށްވާތީ، މަދަނީ މިންގަނޑުން ސާބިތުވާ މިންވަރަށް ތަޙުޤީޤުކޮށްފައި ނުވާކަމާއި، މައުޟޫޢީ އަދި އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުވެފައި ނުވާކަމަށް ކޯޓުން ނިންމިއެވެ. ބަދަލާމެދު މުވައްޒަފު 2016/HC-A/477 ގައި އިސްތިއުނާފުކޮށްފައިވާތީ އެ ބައިއާމެދު ގޮތެއް ނުނިންމައެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ ތަރަހައިގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ މުވައްޒަފަކު ނޯޓިހެއް ނުދީ ވަކިކުރެވޭނީ 23 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ޙާލަތުގައި އެކަނި، އެބަހީ މަސައްކަތުގެ އަޚްލާޤު އެކަށީގެން ނުވުމާއެކު، އިތުރަށް ވަޒީފާގައި ބެހެއްޓުމަކީ އެކަށީގެންވާ ހަމަތަކަށް ބަލާއިރު ކުރެވޭނެ ކަމެއްކަމަށް ވަޒީފާދޭ ފަރާތަށް ނުފެންނަ ޙާލަތުގައެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3.1)
- މަސައްކަތުގެ އަޚްލާޤު ރަނގަޅުނޫންކަމަށް ނިންމުމަށް ވަޒީފާދޭ ފަރާތުން ތަޠްބީޤުކުރި ހަމައަކީ އެކަށީގެންވާ ހަމައަކަށް ވާންޖެހޭނެއެވެ؛ ވަޒީފާދޭ ފަރާތަށް ހަމައެކަނި ފެންނަ ފެނުމެއްގެ މައްޗަށް ވަކިނުކުރެވޭނެއެވެ. 27 ވަނަ މާއްދާއާއި ޤާނޫނުގެ ރޫޙަށް ބަލާއިރު، އެ ހަމައަކީ އެކަށީގެންވާ ހަމައެއްކަން ސާބިތުކޮށްދިނުމަކީ ވަޒީފާދޭ ފަރާތުގެ ޒިންމާއެކެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3.1؛ <bdi class="salj-latin" dir="ltr">2010/HC-A/24</bdi>)
- ޖިނާއީ ކުށެއްގެ ތުހުމަތުގައި ވަޒީފާއިން ވަކިކުރާއިރު، ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުން ބަލަންޖެހޭނީ މަދަނީ އަދި އިދާރީ ފިޔަވަޅެއް އެޅުމަށް ކަމެއް ސާބިތުވާން އޮންނަ މިންގަނޑުން (balance of probabilities) ނޫނީ ޖިނާއީ ކުށެއް ސާބިތުވާ މިންގަނޑުން (beyond reasonable doubt) ނޫނެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3.2؛ <bdi class="salj-latin" dir="ltr">2010/HC-A/26</bdi>)
- ފުލުހުންގެ ރިޕޯޓެއްގައި މުވައްޒަފު ބައިވެރިވިކަމަށް ބުނެފައިވިޔަސް، ބައިވެރިވީ ކޮންގޮތަކަށްކަން ނޭނގި، ވަޒީފާދޭ ފަރާތުން ބަލައި މުވައްޒަފާ ސުވާލުނުކޮށްފިނަމަ، މަދަނީ މިންގަނޑުން ކަމެއް ސާބިތުވާ މިންވަރަށް ތަޙުޤީޤުކުރެވިފައެއް ނުވެއެވެ؛ އެފަދަ ރިޕޯޓަކަށް އެކަނި ބިނާކުރުމަކީ ވަކިކުރުމަށް އެކަށީގެންވާ ހަމައެއް ނޫނެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3.2، 3.4)
- މުވައްޒަފަކު ވަކިކުރެވޭނީ މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަމާއި (ވަކިކުރި ސަބަބަކީ ޢަދުލުވެރި ނުވަތަ އެކަށީގެންވާ ސަބަބަކަށް ވުން) އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން (ވަކިކުރުމުގެ ކުރިން ފުރިހަމަކުރި އިޖުރާއާތަކީ ޢަދުލުވެރި އިޖުރާއާތަކަށް ވުން) ޤާއިމުކުރުމަށްފަހުގައެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3.3؛ <bdi class="salj-latin" dir="ltr">2011/HC-A/134</bdi>)
- 23 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ވަކިކުރުމުގައި އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުވީ ކަމަށް ބެލެވޭނީ، ތުހުމަތުގެ މަޢުލޫމާތު ތަފްޞީލާއެކު މުވައްޒަފަށް ދީ، ޖަވާބުދާރީވުމުގެ ފުރުޞަތު ދީ، ތަޙުޤީޤުކޮށް 23 ވަނަ މާއްދާގެ ދެ ޙާލަތު ފުރިހަމަވާކަން ފެނި، އެދިއްޖެނަމަ ކަނޑައަޅާ މީހެއްގެ އެހީތެރިކަން ހޯދުމުގެ ފުރުޞަތު ދީފައިވާނަމައެވެ. ވަކިކުރުމުގެ ބަދަލުގައި ވަގުތީގޮތުން ސަސްޕެންޑްކޮށް އިތުރަށް ބެލުމުގެ ފުރުޞަތު އޮތްއިރު އެކަން ނުކުރުމަކީވެސް ފާހަގަކުރެވޭ ކަމެކެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3.4؛ <bdi class="salj-latin" dir="ltr">2010/HC-A/208</bdi>)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 23 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 23 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ (1) އަދި (2)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 27 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 29 ވަނަ މާއްދާ
- 2010/HC-A/24
- 2010/HC-A/26
- 2011/HC-A/134
- 2010/HC-A/208
- 2016/HC-A/477
- ބެންޗު
- ޝުޖާޢު ޢުޘްމާން، ޙުސައިން ޝަހީދު، ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް