ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2019/HC-A/196
ޖީބީއެޗް މޯލްޑިވްސް ރިސޯޓް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. އާދަމް ޙަލީމް، 2019/HC-A/196
Jeebeeech Maldives Risoat Private Limited v. Adam Haleem 2019/HC-A/196 (2019/HC-A/196, High Court of the Maldives, 20 September 2021)
ޖީބީއެޗް މޯލްޑިވްސް ރިސޯޓް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. އާދަމް ޙަލީމް
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުން ކަނޑައެޅީ ވަކިކުރެވުނު ސަބަބު ވަޒީފާދިން ފަރާތަށް ސާބިތުނުކުރެވުނުތީ ވަކިކުރުމަކީ ޤާނޫނާ ޚިލާފު ކަމަށާއި، އެއްބަސްވުމުގެ މުއްދަތު ހަމަވެފައިވާތީ ވަޒީފާ އަނބުރާ ނުދީ، ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 29 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) ގެ ދަށުން މާލީ ބަދަލު ދިނުމަށެވެ.
ރިސޯޓެއްގެ ސެކިއުރިޓީ އޮފިސަރަކު އެރަށުގައި މަސައްކަތްކުރާ އަންހެން މުވައްޒަފަކަށް ޖިންސީ ފުރައްސާރަ ކުރާ އެސްއެމްއެސްތައް ފޮނުވުމުން ތަޙްޤީޤަށްފަހު ނޯޓިހަކާނުލައި ވަޒީފާއިން ވަކިކުރިއެވެ.
ވަޒީފާދިން ފަރާތުން ބުނީ ހުށަހެޅި ލިޔުންތަކާއި ވާހަކަތަކަށް ރިޢާޔަތްނުކޮށް، ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 23 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފަށް ޓްރައިބިއުނަލުން ނިންމާފައިވާ ކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
އަންހެން މުވައްޒަފަކަށް ޖިންސީ ފުރައްސާރަކޮށް އެސްއެމްއެސް ފޮނުވި ސެކިއުރިޓީ އޮފިސަރަކު ނޯޓިހަކާނުލައި ވަކިކުރުމަކީ ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 23 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން މައުޟޫޢީ އަދި އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަމާއެކު ކުރެވުނު ކަމެއްތޯ، އަދި ވަޒީފާދިން ފަރާތަށް އެކަން ސާބިތުނުކުރެވުނު ކަމަށް ޓްރައިބިއުނަލުން ނިންމުން ރަނގަޅުތޯ.
ނިންމި ގޮތް
ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލު
މެސެޖުތައް ފޮނުވިކަން ބަޔާންތަކާއި މުވައްޒަފުގެ އެއްބަސްވުމުން ސާބިތުވާތީ ވަކިކުރުމަށް އެކަށީގެންވާ ސަބަބު އޮތްކަމަށާއި، ތަޙްޤީޤަށް ޙާޟިރުކޮށް ބަސް ހޯދާފައިވާތީ އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަމާ އެއްގޮތަށް ކަމަށް ކޯޓުން ކަނޑައެޅިއެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 23 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ނޯޓިހަކާނުލައި ވަކިކުރެވޭނީ މުވައްޒަފުގެ މަސައްކަތުގެ އަޚްލާޤު އެކަށީގެން ނުވުމާއެކު އޭނާ ވަޒީފާގައި އިތުރަށް ބެހެއްޓުމަކީ އެކަށީގެންވާ ހަމަތަކަށް ބަލާއިރު ކުރެވޭނެ ކަމެއްކަމަށް ވަޒީފާދޭ ފަރާތަށް ނުފެންނަ ޙާލަތުގައެވެ؛ އަޚްލާޤު އެކަށީގެން ނުވާކަމަށް ކަނޑައެޅޭނީ ވަޒީފާދޭ ފަރާތަށް ގެއްލުން ލިބިދާނެކަމަށް ފެންނަ ޙާލަތުގައި ނުވަތަ ޚިޔާނާތްތެރިވެފައިވާ ޙާލަތުގައެވެ (2014/SC-A/27، 2014/SC-A/30). (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 7)
- ވަކިކުރި ސަބަބަކީ އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއްކަން ސާބިތުކޮށްދިނުމަކީ ވަޒީފާދޭ ފަރާތުގެ ޒިންމާއެވެ؛ އަދި އެ ނިންމުމަށް ވާޞިލުވުމަށް ވަޒީފާދޭ ފަރާތުން ތަޠްބީޤުކުރި ހަމައަކީ އެކަށީގެންވާ ހަމައަކަށް ވާންޖެހޭނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 7)
- ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގައި މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަން (substantive fairness) އާއި އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން (procedural fairness) ޤާއިމުކޮށްފައިވޭތޯ ބަލަންޖެހޭނެއެވެ؛ މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަމަކީ ވަކިކުރި ސަބަބު ޢަދުލުވެރި ނުވަތަ އެކަށީގެންވާ ސަބަބަކަށް ވުމެވެ (2017/HC-A/321). (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 8)
- ޖިންސީ ފުރައްސާރަ ކުރެވުނު ފަރާތުގެ ބަޔާން ހޯދާފައިނުވުމަކީ، މެސެޖު ފޮނުވި ނަންބަރު ބޭނުންކުރީ މުވައްޒަފުކަން ބަޔާންތަކުން އެނގި، އޭނާ މެސެޖު ނުފޮނުވާކަމަށް ނުބުނާއިރު، އޭނާ މެސެޖު ނުފޮނުވާކަމަށް ބެލޭނެ ސަބަބެއް ނޫނެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 9-10)
- ސެކިއުރިޓީ އޮފިސަރަކު އަންހެން މުވައްޒަފަކަށް ޖިންސީ ފުރައްސާރަކުރުމުން މަސައްކަތުގެ އަޚްލާޤު އެކަށީގެން ނުވުމުގެ ސަބަބުން ވަކިކުރުމަކީ އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް ކަމުން މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުވެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 11)
- ވަކިކުރުމުގެ ކުރިން މުވައްޒަފު ތަޙްޤީޤަށް ޙާޟިރުކޮށް، އޭނާ މެސެޖުތައް ފޮނުވިކަމަށް އެއްބަސްވެ މާފަށް އެދިފައިވާއިރު، ވަޒީފާގެ އެއްބަސްވުމާއި ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 23 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ވަކިކުރުމުގައި އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުވެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 12)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 23 ވަނަ މާއްދާ (ހ) އަދި (ށ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 29 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) (ޓްރައިބިއުނަލުގެ ނިންމުމުގައި)
- 2014/SC-A/27 (12 ވަނަ ނުކުތާ)
- 2014/SC-A/30 (12 ވަނަ ނުކުތާ)
- 2017/HC-A/321
- ބެންޗު
- ޙުސައިން ޝަހީދު، ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް، ޢަލީ ސަމީރު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް