ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2017/HC-A/321
އައިލެންޑް އޭވިއޭޝަން ސަރވިސަސް ލޓޑ ވ. ޢަބްދުﷲ ޢާދިލް، 2017/HC-A/321
Island Eyvieyshan Services Ltd v. Abdhuﷲ Aadhil 2017/HC-A/321 (2017/HC-A/321, High Court of the Maldives, 9 May 2019)
އައިލެންޑް އޭވިއޭޝަން ސަރވިސަސް ލޓޑ ވ. ޢަބްދުﷲ ޢާދިލް
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުން ނިންމީ ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 23 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ވަކިކުރުމަށް ހުއްދަކުރާ ހާލަތެއް މެދުވެރިވިކަން ކުންފުންޏަށް ސާބިތުނުކުރެވޭތީ، 27,677.40 ރުފިޔާ ބަދަލު ދޭން ކަމަށެވެ.
މޫނިމާ ލައުންޖުގައި ލައުންޖް ހޭންޑެއްގެ ގޮތުގައި 2011 އިން ފެށިގެން ވަޒީފާ އަދާކުރި މުވައްޒަފަކު، ވެހިކަލް އެކްސިޑެންޓާ ގުޅިގެންނާއި ޙާޟިރީއަށް ފަރުވާކުޑަކުރުމާ ގުޅިގެން ކުރިން އެންމެފަހުގެ އިންޒާރުތައް ދީފައިވަނިކޮށް، 2016 ގައި ސަބަބެއް ނުއަންގައި ޙާޟިރުނުވުމުން 25 ޑިސެމްބަރު 2016 ގައި ވަޒީފާއިން ވަކިކުރިއެވެ.
ކުންފުނިން ބުނީ އެކަށީގެންވާ ސަބަބުތައް ބަޔާންކޮށް ވަކިކޮށްފައިވާއިރު މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުނުކުރާކަމަށް ޓްރައިބިއުނަލުން ނިންމުން ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 21 އާއި 23 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފު ކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ޙާޟިރީއަށް ފަރުވާކުޑަކުރުމުގެ ސަބަބުން އެކިފަހަރު އިންޒާރުދީ ނަޞޭޙަތްދީފައިވާ މުވައްޒަފަކު ނޯޓިހެއް ނުދީ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގައި ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 21 އަދި 23 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން މައުޟޫޢީ އަދި އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުކުރެވިފައިވޭތޯ.
ނިންމި ގޮތް
ދަށުކޯޓުގެ (ޓްރައިބިއުނަލްގެ) ނިންމުން ބާޠިލު
ޙާޟިރީއަށް ފަރުވާކުޑަކުރުމުން ކުންފުންޏަށް ގެއްލުން ލިބޭކަމާއި، އެކިފަހަރު ނަޞޭޙަތާއި އިންޒާރު ދީ، ވަކިކުރެވޭނެކަން ދުރާލާ އަންގައި، ޙާޟިރީ ޕޮލިސީއަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ވަކިކުރުމުން މައުޟޫޢީ އަދި އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުކުރެވިފައިވެއެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 23 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ނޯޓިހެއް ނުދީ މުވައްޒަފަކު ވަކިކުރެވޭނީ (1) މުވައްޒަފުގެ މަސައްކަތުގެ އަޚްލާޤު އެކަށީގެން ނުވުމާއި (2) އެކަށީގެންވާ ހަމަތަކަށް ބަލާއިރު ވަޒީފާގައި އިތުރަށް ބެހެއްޓޭނެކަމަށް ވަޒީފާދޭ ފަރާތަށް ނުފެނުން، މި ދެ ޝަރުޠު ފުރިހަމަވެގެންނެވެ (2010/HC-A/24، 2010/HC-A/208، 2011/HC-A/134، 2011/HC-A/138).
- މަސައްކަތުގެ އަޚްލާޤު އެކަށީގެން ނުވާކަމަށް ކަނޑައެޅޭނީ 23 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ (1) އަދި (2) ގައިވާ ގޮތަށް، ވަޒީފާގައި ބެހެއްޓުމުން ވަޒީފާދޭ ފަރާތަށް ނުވަތަ ވަޒީފާ އަދާކުރާ ތަނަށް ގެއްލުން ލިބިދާނެކަމަށް ފެންނަ ހާލަތުގައި ނުވަތަ ޚިޔާނާތްތެރިވެފައިވާ ހާލަތުގައެވެ؛ މި ނިންމުމަށް ވާޞިލުވުމަށް ވަޒީފާދޭ ފަރާތުން ތަޠްބީޤުކުރި ހަމައަކީ އެކަށީގެންވާ ހަމައަކަށް ވާންޖެހޭނެއެވެ.
- ޖިނާއީ ކުށެއްގެ ތުހުމަތުގެ މައްޗަށް ވަކިކުރާ ހާލަތުގައި އެ ކުށް ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 (އ) ގެ ޖިނާއީ މިންގަނޑުން ސާބިތުވުން ލާޒިމެއް ނޫނެވެ؛ ވަޒީފާދޭ ފަރާތުގެ ތަޙުޤީޤުން ސާބިތުވާންޖެހޭނީ މަދަނީ/އިދާރީ މިންގަނޑު (balance of probabilities) ންނެވެ؛ ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 27 ވަނަ މާއްދާއާއި ޤާނޫނުގެ ރޫޙަށް ބަލާއިރު، ތަޠްބީޤުކުރި ހަމައަކީ އެކަށީގެންވާ ހަމައެއްކަން ސާބިތުކުރުމުގެ ޒިންމާ އޮތީ ވަޒީފާދޭ ފަރާތުގައެވެ.
- ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގައި މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަން (substantive fairness) އާއި އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން (procedural fairness) ޤާއިމުކުރަންޖެހޭނެއެވެ؛ އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަމަށް އެންމެ ކުޑަމިނުން: ތުހުމަތުގެ މަޢުލޫމާތު ދިނުން، ޖަވާބުދާރީވުމުގެ ފުރުޞަތު ދިނުން (އެދިއްޖެނަމަ އެހީތެރިއެއްގެ އެހީ ހޯދުމުގެ ފުރުޞަތާއެކު)، އިދާރީ ތަޙުޤީޤެއް ކުރުން، އަދި ވަކިކުރާނަމަ ސަބަބުތަކާއެކު އެންގުން ލާޒިމެވެ.
- ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 19 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން އަޚްލާޤީ މިންގަނޑަށް ތަބާނުވާ މުވައްޒަފަކާ މެދު އެކަށީގެންވާ އިޞްލާޙީ ފިޔަވަޅެއް އެޅުމުގެ ބާރު ވަޒީފާދޭ ފަރާތަށް ލިބިގެންވާއިރު، އެ މާއްދާގައިވާ ހުރިހާ ފިޔަވަޅެއް އެޅުން ލާޒިމެއް ނޫނެވެ؛ 21 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ފިޔަވަޅު އެޅުމަށްފަހުވެސް އަޚްލާޤު ރަނގަޅު ނުވާނަމަ އެކަށީގެންވާ ސަބަބަކާ ލައިގެން ވަކިކުރެވިދާނެއެވެ.
- ޙާޟިރީއަށް ފަރުވާކުޑަކުރުމުން ޚިދުމަތާއި ކުންފުންޏަށް ގެއްލުން ލިބޭނެ ހާލަތުގައި، އަނގަބަހުންނާއި ލިޔުމުން އެކިފަހަރު ނަޞޭޙަތާއި އެންމެފަހުގެ އިންޒާރު ދީ، އިޞްލާޙު ނުކޮށްފިނަމަ ވަކިކުރެވޭނެކަން ދުރާލާ އަންގައި، ކުންފުނީގެ ޙާޟިރީ ޕޮލިސީއަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ވަކިކުރުމަކީ 23 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފު ވަކިކުރުމެއް ނޫނެވެ.
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2008/2 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 19، 21، 22، 23 (ހ) އަދި (ށ) ގެ (1)، (2)، އަދި 27 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ)
- އައިލެންޑް އޭވިއޭޝަން ސަރވިސަސް ލިމިޓެޑްގެ IAS/HR/POLICY/03 އެޓެންޑެންސް ޕޮލިސީގެ 7.3.1
- 2010/HC-A/24
- 2010/HC-A/208
- 2011/HC-A/134
- 2011/HC-A/138
- ބެންޗު
- ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް، ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، ޢަލީ ސަމީރު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް