ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2016/HC-A/180
2016/HC-A/180، 2016/HC-A/180
2016/HC-A/180 (2016/HC-A/180, High Court of the Maldives, 15 November 2017)
2016/HC-A/180
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ސިވިލް ކޯޓުން އެއްބަސްވުން ބާޠިލުކޮށް، ޚަރަދު ހޯދުމަށް ދަޢުވާކުރުމުގެ ޙައްޤު ކުއްޔަށް ހިފި ފަރާތަށް އަބަދަށް ލިބިގެންވާކަމަށް ކަނޑައަޅައި، 15 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ތަން ހުސްކޮށް ޙަވާލުކުރުމަށް ޙުކުމްކުރިއެވެ.
އިމާރާތެއް 8 އަހަރާއި 1 މަހަށް ކުއްޔަށް ދިނުމަށް ވެފައިވާ އެއްބަސްވުމުގެ 8 ވަނަ މާއްދާގައި ކުލި ދައްކަމުން ދާހާ ހިނދަކު އެއްބަސްވުން ބާޠިލުނުކުރެވޭނެ ކަމަށާއި، މުއްދަތު ހަމަވުމުގެ ކުރިން ނެރެވޭނީ 6 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ޢިމާރާތް ހެދުމުގެ ޚަރަދު އެއްފަހަރާ ދިނުމަށްފަހު ކަމަށް ބުނެފައިވެއެވެ. ކުއްޔަށްދިން ފަރާތުން ޚަރަދު ހާމަކުރުވައި، ކުއްޔަށް ހިފި ފަރާތަށް ދީ އެއްބަސްވުން ބާޠިލުކޮށްދިނުމަށް ދަޢުވާކުރިއެވެ.
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ، ދެފަރާތުގެ ނިޔަތަކީ ކުލި ދައްކަމުން ދާހާ ހިނދަކު މުއްދަތު ހަމަވަންދެން އެއްބަސްވުމުގައި ދެމިތިބުން ކަމަށާއި، ޙުކުމަކީ އެއްބަސްވުމުގެ 8 ވަނަ މާއްދާއާއި ދަޢުވާގައި އެދުނު ގޮތާ ޚިލާފު ޙުކުމެއް ކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ކުލި ދައްކަމުން ދާހާ ހިނދަކު އެއްބަސްވުން ބާޠިލުނުކުރެވޭނެ ކަމަށާއި، ބާޠިލުކުރެވޭނީ ޢިމާރާތް ހެދުމަށް ކުރި ޚަރަދު ދިނުމަށްފަހު ކަމަށް ބުނާ މާއްދާއެއް އޮތް ކުލީގެ އެއްބަސްވުމެއް، އެ ޚަރަދާމެދު ގޮތެއް ނިންމުމެއްނެތި ސިވިލް ކޯޓުން ބާޠިލުކޮށް ތަން ހުސްކުރުމަށް ޙުކުމްކުރުން ޞައްޙަތޯ؛ އަދި ދަޢުވާގައި އެދުނު ގޮތާ ޚިލާފަށް ޙުކުމްކުރެވިދާނެތޯ.
ނިންމި ގޮތް
ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލު
އެއްބަސްވުމުގެ 8 ވަނަ މާއްދާއިން ކުއްޔަށްދޭ ފަރާތަށް ސަބަބެއް ބަޔާންކޮށް ބާޠިލުކުރަން އެދެވޭނަމަވެސް، ބާޠިލުކުރެވޭނީ ޢިމާރާތުގެ ޚަރަދު އެއްފަހަރާ ދިނުމަށްފަހުގައެވެ. ސިވިލް ކޯޓުން ބާޠިލުކޮށް ތަން ހުސްކުރުމަށް ޙުކުމްކުރީ އެ ޙައްޤާމެދު ގޮތެއް ނިންމުމެއްނެތި، އަދި ދަޢުވާގައި އެދުނު ގޮތާ ޚިލާފަށެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ކުލީގެ އެއްބަސްވުމުގެ މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ ދެބައި އެކުއެކީގައި ކިޔުމުން އަދި މުޅި މާއްދާއިން ދެނެގަނެވެން އޮތް މާނައަށް ބެލުމުން، ކުއްޔަށް ހިފާ ފަރާތުން ޤަވާޢިދުން ކުލި ދައްކަމުން ދިޔަނަމަވެސް ސަބަބެއް މެދުވެރިގެން ކުއްޔަށްދޭ ފަރާތުން އެއްބަސްވުން ބާޠިލުކުރަން ބޭނުންވާނަމަ އެކަން ކުރެވިދާނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 03 (ށ))
- ބާޠިލުކުރުމަށް ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުމުގައި އެއްބަސްވުން ބާޠިލުކުރުމަށް އެދި ހުށަހަޅާ ސަބަބަކީ މަޤްބޫލު ސަބަބަކަށް ވުން ނުވަތަ ޟަރޫރީ ޙާލަތަކަށް ވުން އެމާއްދާގައި ލާޒިމްކޮށްފައި ނެތްނަމަ، ކުއްޔަށްދޭ ފަރާތަށް ފެންނަ ސަބަބެއް ބަޔާންކޮށް އެއްބަސްވުން ބާޠިލުކުރަން ހުށަހެޅިދާނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 03 (ށ))
- އެހެންނަމަވެސް، އެއްބަސްވުން ބާޠިލުކުރެވޭނީ އަދި އެއްބަސްވުން ނިމުމަކަށް ގެނެސް ކުއްޔަށް ހިފިތަނުން ކުއްޔަށް ހިފި ފަރާތް ނެރެވޭނީ، ޢިމާރާތް ހެދުމަށް ކުއްޔަށް ހިފި ފަރާތުން ކޮށްފައިވާ އެންމެހައި ޚަރަދުތަކެއް އެއްފަހަރާ ދިނުމަށްފަހުގައިކަމަށް އެއްބަސްވުމުގެ މާއްދާގައި އޮތްނަމަ، އެގޮތުގެ މަތިންނެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 03 (ށ))
- އެއްބަސްވުމުގެ މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ ގޮތުގެ މަތީން ކުއްޔަށް ހިފި ފަރާތަށް ލިބެން އޮތް ޙައްޤުތަކާމެދު ގޮތެއް ކަނޑަނާޅާ، އަދި ދަޢުވާކުރާ ފަރާތުން މައްސަލަ ނިންމުމަށް އެދި ހުށަހެޅި ގޮތާއިވެސް ޚިލާފަށް އެއްބަސްވުން ބާޠިލުވެފައިވާކަމަށް ކަނޑައަޅައި ތަން ހުސްކުރުމަށް ކުރާ ޙުކުމަށް ބަދަލު ގެންނަންޖެހެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 03 (ނ))
- ބެންޗު
- ޢަބްދުﷲ ދީދީ، ޢަލީ ސަމީރު، ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް