ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2017/HC-A/119
2017/HC-A/119، 2017/HC-A/119
2017/HC-A/119 (2017/HC-A/119, High Court of the Maldives, 6 March 2017)
2017/HC-A/119
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
މުއްދަތު އިތުރުކުރުމަށް 6 މަސް ކުރިން ހުށަހަޅާފައިވާކަން ސާބިތުނުވާތީ އެއްބަސްވުން މުއްދަތު ހަމަވުމުން ނިމިފައިވާ ކަމަށާއި، ކައުންސިލުން އެއްބަސްވުމާ ޚިލާފަށް ޢަމަލުކުރިކަން ސާބިތުނުވާތީ މުއްދަތު އިތުރުކުރުމަށް އަމުރުކޮށް ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ނަގައިދެވެން ނެތް ކަމަށް ސިވިލް ކޯޓުން ޙުކުމްކުރިއެވެ.
2005 ގައި ބިމެއް ކުއްޔަށް ދިނުމުގެ އެއްބަސްވުމެއް ވެފައިވާއިރު، އޭގެ 11 ވަނަ މާއްދާގައި މުއްދަތު އިތުރުކުރުމުގެ ފުރަތަމަ ފުރުސަތު ކުއްޔަށް ހިފާ ފަރާތަށް ދިނުމާއި، މުއްދަތު ހަމަވުމުގެ 6 މަސް ކުރިން ދެފަރާތް ވާހަކަ ދައްކައި ގޮތެއް ނިންމުން ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ. 2012 ގައި މުއްދަތު ހަމަވުމުން ކައުންސިލުން ބިޑަކުން ބިން އެހެން ފަރާތަކަށް ކުއްޔަށް ދިނެވެ.
ސިވިލް ކޯޓުން ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 20 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާ ޚިލާފަށް ޙުކުމްކުރި ކަމަށާއި، ކުއްޔަށް ދިނުމުގެ އެއްބަސްވުމުގެ 11 ވަނަ މާއްދާ މާނަކުރީ އޭގެ މަޤްޞަދު ޙާޞިލުނުވާ ގޮތަށް ކަމަށާއި، ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 23 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ރައްކާތެރިކަމަށް ރިޢާޔަތް ނުކުރި ކަމަށް އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނެފައިވެއެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ބިމެއް ކުއްޔަށް ދިނުމުގެ އެއްބަސްވުމުގެ މުއްދަތު އިތުރުކުރުމުގެ ފުރަތަމަ ފުރުސަތުގެ މާއްދާގެ ދަށުން، މުއްދަތު ހަމަވުމުން ކުއްޔަށްދޭ ފަރާތުން މުއްދަތު އިތުރު ނުކޮށްދިނުމަކީ އެއްބަސްވުމާ ޚިލާފު ޢަމަލެއްތޯ، އަދި ކުއްޔަށް ހިފި ފަރާތަށް ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ލިބެންޖެހޭތޯ.
ނިންމި ގޮތް
އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް
ކުއްޔަށް ދިނުމުގެ އެއްބަސްވުމުގެ 11 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން މުއްދަތު އިތުރުކުރުމަށް ދެފަރާތް އެއްބަސްވެފައި ނުވާތީއާއި، ބިން އެހެން ފަރާތަކަށް ދިނުމަށް ކުއްޔަށް ހިފި ފަރާތުން އެކަށީގެންވާ ގޮތެއްގައި އިޢުތިރާޟު ނުކުރާތީ، އަދި ނިމުނު ކޮންޓްރެކްޓެއް އަނެއް ފަރާތުގެ ނުރުހުމުގައި ދެމެހެއްޓުމަކީ pacta sunt servanda އާ ތަޢާރުޟުވާ ކަމަކަށްވާތީ، މުއްދަތު އިތުރު ނުކުރުމަކީ އެއްބަސްވުމާ ޚިލާފު ޢަމަލެއް ނޫން ކަމަށް ކޯޓުން ކަނޑައެޅިއެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/91 (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 20 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން، ކޮންޓްރެކްޓެއްގެ ބައިވެރިއެއްގެ މައްޗަށް ލާޒިމުވާ ކަންތައްތައް ކުރަންވާނީ އެކޮންޓްރެކްޓްގައިވާ ޝަރުޠުތަކާއި އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެ މަތިންނެވެ. މިއާ ޚިލާފު ގޮތަކަށް ޢަމަލުކުރެވޭނީ އެކޮންޓްރެކްޓްގެ އަނެއް ބައިވެރިޔާ އޭނާގެ މައްޗަށް ލާޒިމްވާ ކަމަކަށް ދުލެއްދީފި ނަމަ ނުވަތަ އޭނާ ކޮންމެވެސް އެހެން ގޮތަކަށް ޢަމަލުކުރަން އެއްބަސްވެއްޖެ ނަމައެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3 (ށ))
- ކޮންޓްރެކްޓެއްގެ ބައިވެރިއަކަށް އެ ކޮންޓްރެކްޓެއްގެ ދަށުން ލިބިދެވިފައިވާ ޙައްޤެއް އެ ކޮންޓްރެކްޓެއް ނިމުމަކަށް އައުމަށް ފަހު ދެމިގެންދާންޖެހޭ ފަދަ ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ ހަމައެއް ނެތި، މުއްދަތު ހަމަވުމާ ގުޅިގެން ނިމުމަކަށް އައިސްފައިވާ ކޮންޓްރެކްޓެއް ދެވަނަ ބައިވެރިއާގެ ނުރުހުމުގައި ދެމެހެއްޓުމަކީ "އަލްއަޤްދު ޝަރީޢަތުލް މުތަޢާޤިދައިން" (pacta sunt servanda) އޭ ބުނާ ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ އަސްލާ ތަޢާރުޟުވާ ކަމެކެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3 (ށ))
- އެއްބަސްވުމުގެ މުއްދަތު އިތުރުކުރަން ބޭނުންވާނަމަ މުއްދަތު ހަމަވުމުގެ ކުރިން ދެފަރާތުގެ ދެމެދުގައި ވާހަކަ ދައްކައި ގޮތެއް ނިންމަންވާނެކަމަށް އެއްބަސްވުމުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާއިރު، އެގޮތުގެމަތިން މުއްދަތު އިތުރުކުރުމަށް ދެފަރާތުން އެއްބަސްވެފައި ނުވާނަމަ، އަދި މުއްދަތު ހަމަވުމުން އެތަން އެހެން ފަރާތަކަށް ކުއްޔަށް ދޫކުރުމަށް އިޢުތިރާޟުކޮށް ހުއްޓުވުމަށް ކުއްޔަށް ހިފި ފަރާތުން އެކަށީގެންވާ ގޮތެއްގައި މަސައްކަތް ކޮށްފައިވާކަން އެނގެން ނެތްނަމަ، ކުއްޔަށް ދީފައިވާ މުއްދަތު އިތުރުކޮށް ނުދިނުމަކީ ދެފަރާތުގެ ދެމެދުގައި ވެފައިވާ އެއްބަސްވުމާ ޚިލާފަށް ކޮށްފައިވާ ކަމެއްކަމުގައި ބަލާނެ ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ ހަމައެއް ނެތެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3 (ހ)، (ށ))
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/91 (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 20 ވަނަ މާއްދާ
- 2010/SC-A/22
- ބެންޗު
- ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް، ޢަބްދުﷲ ދީދީ، ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް