ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2020/HC-S-A/28
އަޙްމަދު ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް، 2020/HC-S-A/28
Ahmed v. Prosecutor General 2020/HC-S-A/28 (2020/HC-S-A/28, High Court of the Maldives, 17 March 2022)
އަޙްމަދު ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ވިލިނގިލި މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ކުއްޖާގެ ހެކިބަސް އާދަޔާ ޚިލާފަށް ތެދު ކަމަށް ބަލައި ދަޢުވާ ސާބިތުކޮށް 15 އަހަރުގެ ޖަލު ޙުކުމް ކުރިއެވެ.
އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތް، އޭނާއާއެކު އެއް ގޭގައި އުޅުނު، އަނބިމީހާގެ ކޮއްކޮގެ ކުއްޖަކާއެކު 2013 ން ފެށިގެން ޖިންސީ ޢަމަލު ހިންގި ކަމުގެ ދަޢުވާއެކެވެ.
އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުން ބުނީ ލިބިފައިވަނީ 2 ހެކި އެކަނި ކަމަށާއި، ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 47 ވަނަ މާއްދާގެ ހެކި ހަމަނުވާ ކަމަށާއި، ކުއްޖާ ދޮގު ތުހުމަތެއް އެޅުވި ކަމަށާއި، ބައެއް ހެކިން ޙާޟިރުނުކުރި ކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
އިތުބާރުކުރެވޭ މަޤާމެއްގައި ހުރެ ކުޑަކުއްޖަކާއެކު ޖިންސީ ޢަމަލު ހިންގުމުގެ ދަޢުވާއެއްގައި، ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 ގެ 47 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ބާވަތްތަކުގެ ތެރެއިން 5 ބާވަތެއްގެ ހެކި ހަމަނުވިނަމަވެސް ކުށް ސާބިތުކުރެވޭތޯ އަދި ހެކި ހާޒިރުނުކޮށް ނިންމުމަކީ ޙުކުމް ބާޠިލުކުރަންޖެހޭ ކަމެއްތޯ.
ނިންމި ގޮތް
އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް
ކުއްޖާގެ ތަފްޞީލީ ކިޔައިދިނުމާއި، ފެމިލީ ސެންޓަރުގެ ރިޕޯޓާއި، މެޑިކޯ ލީގަލް ރިޕޯޓާއި، ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ އިޢުތިރާފީ ބަޔާނާއި މޯބައިލް ފޮރެންސިކް ރިޕޯޓު ފަދަ ހެކިތަކުން ދަޢުވާ ސާބިތުވާ ވަރަށް ހެކި ލިބިފައިވާތީ ޙުކުމަށް ބަދަލު ނުގެނެވުނެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 ގެ 47 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ބާވަތްތަކުގެ ތެރެއިން މަދުވެގެން 5 ބާވަތެއްގެ ހެކި ހުރުމަކީ ކުށް ސާބިތުވާ މިންވަރަށް ހެކި ލިބިފައިވާ ކަމުގައި ބެލެވޭ ޙާލަތެއް ނަމަވެސް، އެއަށްވުރެ މަދުން ހެކި ލިބިފައިވުމަކީ ކުށް ސާބިތުވާ ކަމަށް ކަނޑައެޅުން މަނާކުރާ ސަބަބެއް ނޫނެވެ؛ ލިބިފައިވާ ހެކިތަކަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ) ގައިވާ ގޮތަށް އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއްނެތި ސާބިތުކުރުމަށް ފުދޭ ހެކި ނަމަ ކުށް ސާބިތުކުރެވިދާނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 7، 11)
- 47 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ބާވަތްތަކުގެ ހެކީގެ އިތުރުން، އެހެނިހެން ހެކިތަކާއި ޤަރީނާތަކަށް ވެސް ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މައްސަލަތައް ސާބިތުކުރުމުގައި ރިޢާޔަތްކުރެވިދާނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 7، 11)
- 2019/SC-A/77 ގައިވާ ގޮތުން، 47 ވަނަ މާއްދާގައިވާ 12 ބާވަތުގެ ހެކިތަކަކީ ކުޑަކުއްޖާގެ ހެކިބަހަކީ އާދަޔާ ޚިލާފަށް ތެދުކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވޭ ހެކިބަހެއްތޯ ކަށަވަރުކުރުމަށް ފަނޑިޔާރުންނަށް ބޭނުންކުރެވޭ ވަސީލަތްތަކެވެ؛ ކުޑަކުއްޖާގެ ހެކިބަހަކީ އާދަޔާ ޚިލާފަށް ޤަބޫލުކުރެވޭ ހެކިބަހެއް ނަމަ، އެ ހެކިބަހުގެ މައްޗަށް ދަޢުވާ ސާބިތުކުރެވިދާނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 8-9)
- ކުޑަކުއްޖާގެ ހެކިބަސް ވަޒަންކުރުމުގައި، އެ ހެކިބަސް އެތެރެފުށުންނާއި ބޭރުފުށުން އެއްގޮތްތޯ، ޝަކުވާކުރި ފަރާތުގެ އަޚްލާޤާއި ޢަމަލުތަކާއި ކުއްޖާގެ އުޅުން، އަދި ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތާމެދު ޝަކުވާކުރުމުގައި ނުނިޔަތެއް އޮތްތޯ ބެލިދާނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 10)
- މެޑިކޯ ލީގަލް ރިޕޯޓެއް ފަދަ ހެއްކަކަށް ވަކިން އެކަހެރިކޮށް ނުބަލައި، ކުއްޖާގެ ބަހާއި ގުޅިފައިވާ އެހެން ހެކި ޤަރީނާތަކާއި އެކުގައި ބަލަންވާނެއެވެ؛ މިފަދަ މައްސަލަތައް ސާބިތުވާ ކަމަށް ނިންމަނީ ކުއްޖާ ބުނާ ބުނުމާއި އެ ބުނުމަށް ބާރުދޭ ޤާނޫނީ ގޮތުން ޤަބޫލުކުރެވޭ ހެކި ޤަރީނާތަކުގެ މައްޗަށެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 23)
- ކުޑަ ކުދިންގެ ބަސްތަކުގައިވާ ކުދިކުދި ފުށުއެރުމަކީ ކުއްޖާގެ ބަސް ކޮރޮބޮރޭޓްކުރުމަށް ޤަބޫލުނުކުރެވޭ ވަރުގެ ނުވަތަ ކުއްޖާގެ ބަހަކީ ދޮގު ކަމަށް ބަލަންޖެހޭ ވަރުގެ ފުށުއެރުމެއް ނޫނެވެ؛ އަދި ހެކިންގެ ގޮތުގައި ހުށަހަޅާފައިނުވާ މީހުން ޙާޟިރުނުކުރުމަކީ ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ރަނގަޅު ނޫން ކަމަށް ބެލިދާނެ ސަބަބެއް ނޫނެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 24-25)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 47 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 ގެ 9 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ)
- 2012/HC-A/14
- 2012/HC-A/129
- 2015/HC-A/150
- 2019/SC-A/77 (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. އަޙްމަދު މުޚްތާރު)
- ބެންޗު
- ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، މުޙައްމަދު ފައިޞަލް، ޙުސައިން މަޒީދު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް