ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2019/HC-A/469
ޢަބްދުލްބާޞިތު މުޙައްމަދު ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް، 2019/HC-A/469
Abdhulbaasithu Mohamed v. Prosecutor General 2019/HC-A/469 (2019/HC-A/469, High Court of the Maldives, 17 November 2022)
ޢަބްދުލްބާޞިތު މުޙައްމަދު ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
މަޑިފުށީ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ކުށް ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައަޅައި 10 އަހަރު ދުވަހުގެ ޖަލު ޙުކުމެއް ކުރިއެވެ.
ކުޑަކުއްޖެއްގެ ހަށިގަނޑުގައި ޖިންސީ ނިޔަތެއް އޮވެގެން ޤަޞްދުގައި އަތްލުމުގެ ދަޢުވާ ދައުލަތުން އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުގެ މައްޗަށް އުފުލިއެވެ.
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ އޭނާއަކީ ސިކުނޑީގެ ބަލިކަމެއް ހުރި، ޖިނާއީ ޒިންމާ އުފުލުމުގެ ފުރިހަމަ މުކައްލަފެއް ނޫން މީހެއްކަން ތަޙްޤީޤާއި ޝަރީޢަތުގައި ބަލާފައިނުވާ ކަމަށާއި، ހެކި ވަޒަންކުރީ 12/2009 ގެ 47 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފަށް ކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ކުޑަކުއްޖެއްގެ ހަށިގަނޑުގައި ޖިންސީ ނިޔަތެއް އޮވެގެން ޤަޞްދުގައި އަތްލުމުގެ މައްސަލައެއްގައި ދަޢުވާ ލިބިގަތުމަށް ނުކުޅެދިގެންވާކަމުގެ ދިފާޢު ބަލައިގަނެވޭތޯއާއި، ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 ގެ 47 ވަނަ މާއްދާގައިވާ 5 ބާވަތެއްގެ ހެކި ހަމަނުވާއިރު ކުށް ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައެޅިދާނެތޯ.
ނިންމި ގޮތް
އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް
ތަކުރާރުކޮށް ފުރުޞަތު ދިނުމަށްފަހުވެސް ސައިކޮލޮޖިކަލް ރިޕޯޓު ހުށަނާޅާތީ 121 (ށ) ގެ ދަށުން ދިފާޢު ބަލައިނުގަނެ، 5 ބާވަތުގެ ހެކި ހަމަނުވިޔަސް ކުއްޖާގެ ހެކިބަހާއި އެއާ އެއްގޮތްވާ ހެކިބަސްތަކުން ކުށް ސާބިތުވާތީ، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލުކުރާނެ ސަބަބެއް ނެތެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ދަޢުވާ ލިބިގަތުމަށް ނުކުޅެދިގެންވާކަމުގެ ދިފާޢު ހުށަހަޅައިފިނަމަ، އެ ފަރާތަކީ ޞިއްޙީގޮތުން ދަޢުވާ ބަލައިގަނެވޭނެ މީހެއްކަން ކަށަވަރުކުރުމަށް ކޯޓުން މެޑިކަލް އެގްޒަމިނޭޝަނަކަށް އަމުރުކުރަންވާނެއެވެ؛ އެ އަމުރާ އެއްގޮތަށް ދަޢުވާ ލިބޭ ފަރާތުން ޢަމަލުނުކޮށްފިނަމަ، އެ ފަރާތުން ހުށަހަޅާ ޚަބީރުންގެ ހެކިބަސް ޤަބޫލުނުކުރުމުގެ އިޚްތިޔާރު ކޯޓަށް ލިބިގެންވެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 14، 17)
- ސައިކޮލޮޖިކަލް ރިޕޯޓު ހުށަހެޅުމަށް ތަކުރާރުކޮށް ދެވުނު ފުރުޞަތުތަކުގައި އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުން ރިޕޯޓު ހުށަނާޅައި، ސަބަބުވެސް ކޯޓަށް ނުއަންގައި، ދައުލަތުން ހުށަހެޅި ރިޕޯޓަށް ބުރަދަންދިނުމަށްވެސް އިޢުތިރާޟްކޮށްފިނަމަ، އެކަށީގެންވާ ފުރުޞަތު ދެވިފައިވާކަމަށް ބަލައި ދަޢުވާ ބަލައިގަތުމަށް ނުކުޅެދިގެންވާކަމުގެ ދިފާޢު ބަލައިނުގަނެވޭނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 18)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 ގެ 47 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ބާވަތްތަކުގެ ތެރެއިން މަދުވެގެން 5 ބާވަތެއްގެ ހެކި ހުރެއްޖެނަމަ އެއީ ކުށް އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއްނެތި ސާބިތުކުރުމަށް ފުދޭ ހެކިކަމަށް ބެލެވޭނެ ނަމަވެސް، އެއަށްވުރެ މަދުން ހެކި ލިބިފައިވުމަކީ ކުށް ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައެޅުން މަނާކުރާ ސަބަބެއް ނޫނެވެ؛ ލިބިފައިވާ ހެކިތަކަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ) ގައިވާ މިންވަރަށް ސާބިތުކުރުމަށް ފުދޭ ހެކިތަކެއްނަމަ ކުށް ސާބިތުވާކަމަށް ނިންމިދާނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 19، 20، 24)
- 47 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ބާވަތްތަކުގެ ހެކީގެ އިތުރުން އެހެނިހެން ހެކިތަކާއި ޤަރީނާތަކަށްވެސް ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރުމުގެ މައްސަލަތައް ސާބިތުކުރުމުގައި ރިޢާޔަތްކުރެވިދާނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 20، 24)
- 47 ވަނަ މާއްދާގައިވާ 12 ބާވަތުގެ ހެކިތަކަކީ ކުޑަކުއްޖާގެ ހެކިބަހަކީ އާދަޔާ ޚިލާފަށް ތެދުކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވޭ ހެކިބަހެއްތޯ ކަށަވަރުކުރުމަށް ފަނޑިޔާރުން ބޭނުންކުރެވިދާނެ ވަސީލަތްތަކެކެވެ؛ މުސްތަޤިއްލު ހެކިތަކެއް ނޫނެވެ. ކުޑަކުއްޖާގެ ހެކިބަހަކީ އާދަޔާ ޚިލާފަށް ޤަބޫލުކުރެވޭ ހެކިބަހެއްނަމަ އެ ހެކިބަހުގެ މައްޗަށް ދަޢުވާ ސާބިތުކުރެވިދާނެއެވެ؛ އެކަން ބެލުމުގައި ހެކިބަސް އެތެރެފުށުންނާއި ބޭރުފުށުން އެއްގޮތްވޭތޯއާއި، ޝަކުވާކުރި ފަރާތުގެ ނުނިޔަތެއް އޮތްތޯ ފަދަ ކަންކަމަށް ބެލެވިދާނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 21-23)
- އަނިޔާ ލިބުނު ކުއްޖާ ހާދިސާ ސިފަކޮށް ތަފްޞީލުކޮށް ކިޔައިދީފައިވާ ގޮތާއި، އެ ކިޔައިދިނުން ތަފާތު ހެކިންގެ ހެކިބަހުން އެއްގޮތްވާކަމަށް ބަލައި، ކުއްޖާގެ ބަހަކީ ޙަޤީޤަތާ އެއްގޮތް ތެދުބަހެއްކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވޭނަމަ ކުށް ސާބިތުވެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 28)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 121 ވަނަ މާއްދާ އަދި 121 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 3 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ނ)، އަދި 47 ވަނަ މާއްދާ
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ)
- ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2012/HC-A/14 ޤަޟިއްޔާ
- ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2012/HC-A/129 ޤަޟިއްޔާ
- ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2015/HC-A/150 ޤަޟިއްޔާ
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2019/SC-A/77 ޤަޟިއްޔާ (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. އަޙްމަދު މުޚްތާރު)
- ޖަވާބުދާރީވި ފަރާތުގެ ވަކީލުން
- މަރްޔަމް ޝަހުމާ، ފާޠިމަތު ޝިފާޒާ، ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް
- ބެންޗު
- ފަނޑިޔާރު ޙުސައިން ޝަހީދު، ފަނޑިޔާރު ޙަސަން ޝަފީޢު، ފަނޑިޔާރު ޙުޒައިފާ މުޙައްމަދު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް