ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2019/HC-A/638
އަޙްމަދު ޢާލީ ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް، 2019/HC-A/638
Ahmed Aalee v. Prosecutor General 2019/HC-A/638 (2019/HC-A/638, High Court of the Maldives, 31 December 2019)
އަޙްމަދު ޢާލީ ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ކްރިމިނަލް ކޯޓުން މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށްޓަކައި 5 ދުވަހަށް ކަސްޓޯޑިއަލް ޖަލެއްގައި ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް އަމުރުކުރިއެވެ.
މާލޭގައި ބޭއްވުނު ޖަލްސާއަކަށްފަހު އެއްވެ އުޅުމުގެ ޤާނޫނާ ޚިލާފަށް މަގުމައްޗަށް އެއްވެ، ޓްރެފިކަށް ދަތިކޮށް، ފުލުހުންގެ އަމުރަށް ނުކިޔަމަންތެރިވި ތުހުމަތުގައި ހައްޔަރުކުރެވުނެވެ.
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ވަކީލުގެ ޣައިރު ޙާޟިރުގައި ބަންދުކުރިކަމަށާއި، ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 22 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ކުށެއް ނޫން ކަމަށާއި، ޤަވާޢިދުގެ 13 (ނ) އަށް ރިޢާޔަތް ނުކުރި ކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށްޓަކައި 5 ދުވަހަށް ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ނެރުނު އަމުރަކީ، ވަކީލު ހާޒިރުނުވެ ނެރުނު އަމުރަކަށް ވާތީއާއި، ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤަވާޢިދުގެ 13 (ނ) ގެ ކަންކަމަށް ރިޢާޔަތް ނުކުރާތީ، ޤާނޫނާ އެއްގޮތަށް ނެރުނު އަމުރެއްތޯ.
ނިންމި ގޮތް
ދަށުކޯޓުގެ ބަންދު އަމުރު ބާޠިލު
ވަކީލު ހަމަޖައްސާ ފުލުހުންނަށް އަންގާފައިވާއިރު ކޯޓަށް ހާޒިރުކުރާކަން ވަކީލަށް ނާންގާތީ ވަކީލުގެ ޙައްޤުން މަޙްރޫމްކުރެވިފައިވާތީއާއި، ކުށުގެ ރެކޯޑެއް ނެތް މީހަކު ބަންދުކުރުމުގައި 13 (ނ) ގެ ކޮން ކަމަކަށް ރިޢާޔަތްކުރީކަން ސާފުނުވާތީ އަމުރު ބާޠިލުކުރެވިއެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ތަޙުޤީޤުކުރެވޭ ނުވަތަ ދަޢުވާލިބޭ މީހަކީ ކުށް ސާބިތުވެފައިވާ މީހެއް ނޫނެވެ؛ ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމުމުގައި ފަނޑިޔާރު ބަލަންޖެހޭނީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ 1 އިން 4 އަށް ނަންބަރުތަކުގެ ސަބަބުތަކުން ކުރެ ސަބަބެއް އޮތްތޯއެވެ؛ އެކަން ނިންމުމުގެ ބާރު ލިބިދީފައިވަނީ ފަނޑިޔާރަށެވެ. (3 (ހ))
- ބަންދު ޤާނޫނާ އެއްގޮތްތޯ ކަނޑައެޅުމުގައި ކުށުގެ ބާވަތާއި ކުޑަބޮޑުމިނާއި، ޙާލަތާއި، އަނިޔާވެރިކަމާއި، ހެކީގެ ބުރަދަނާއި، ކުށުގެ ރެކޯޑާއި، ކޯޓަށް ހާޒިރުވުމުގައި ކުރިން ޢަމަލުކުރި ގޮތަށް ރިޢާޔަތްކުރަންވާނެއެވެ (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 59 ވަނަ މާއްދާ)؛ ކުށް ކުރިކަމަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ ކޮންމެވެސް މިންވަރެއްގެ ހެކި ހުރިނަމަ ބަންދުގައި ބަހައްޓަން އަމުރުކުރެވިދާނެއެވެ (60 ވަނަ މާއްދާގެ (ބ)). (3 (ހ)، (ށ))
- ހައްޔަރުކުރެވޭ މީހާގެ މައްސަލަ ނިމެންދެން ޤާނޫނީ ވަކީލެއްގެ އެހީތެރިކަން ދެމެހެއްޓުމުގެ ޙައްޤު ޤާނޫނުއަސާސީގެ 48 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) އާއި 53 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އިން ކަށަވަރުކޮށްދެއެވެ؛ ވަކީލަކު ހަމަޖައްސާ ފުލުހުންނަށް އަންގާފައިވާއިރު ބަންދާމެދު ނިންމުމަށް ކޯޓަށް ހާޒިރުކުރާކަން ވަކީލަށް ނާންގައި ނެރޭ ބަންދު އަމުރަކީ އެ ޙައްޤުން މަޙްރޫމްކޮށް ނެރޭ އަމުރެކެވެ. (3 (ނ))
- މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށްޓަކައި ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް އަމުރުކުރާއިރު ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤަވާޢިދުގެ 13 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގައިވާ ކަންކަމަށް (ބަންދާއި ހައްޔަރުގެ ރެކޯޑު، ކުށުގެ ރެކޯޑު، މުޖުތަމަޢުގައި އަދާކުރާ ދައުރު، ވަޒީފާ، ދިރިއުޅުމުގެ ވައްޓަފާޅި، ކުށުގައި ބައިވެރިވި ގޮތް، ކުށުގެ ބާވަތާއި ކުޑަބޮޑުމިން، އަނިޔާވެރިކަން) ރިޢާޔަތްކުރަންވާނެއެވެ؛ ކުށުގެ ރެކޯޑެއް ނެތް މީހަކު ބަންދުކުރި އަމުރުގައި އެއިން ކޮން ކަމެއްގެ މައްޗަށްކަން ސާފުނުވާނަމަ، އެ އަމުރު ޤާނޫނާ އެއްގޮތެއް ނުވެއެވެ. (3 (ރ))
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 48 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) އާއި (ރ)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާ
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 53 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 59 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) އާއި (ބ)
- ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤަވާޢިދުގެ 13 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ)
- ބެންޗު
- ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް