ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2019/HC-A/545
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. މުޙައްމަދު ޒުބައިރު، 2019/HC-A/545
Prosecutor General v. Mohamed Zubairu 2019/HC-A/545 (2019/HC-A/545, High Court of the Maldives, 4 December 2019)
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. މުޙައްމަދު ޒުބައިރު
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ކްރިމިނަލް ކޯޓުން އިތުރަށް ބަންދުގައި ބަހައްޓަން ނުފެންނާތީ ޝަރުޠުތަކާއެކު ބަންދުން ދޫކޮށްލުމަށް އަމުރުކުރިއެވެ.
2019 ވަނަ އަހަރު އެކި ދުވަސްތަކުގައި ގަދަކަމުން ޖިންސީ ގުޅުން ހިންގައި، އޮރިޔާން ފޮޓޯ އަދި ވީޑިއޯ ލީކްކުރާނެކަމަށް ބުނެ ބިރުދައްކާ ބްލެކްމެއިލްކުރިކަމުގެ ތުހުމަތުގައި ފުލުހުން ބަންދުގެ މުއްދަތު 15 ދުވަހަށް އިތުރުކުރަން އެދުނެވެ.
ޕީޖީ އޮފީހުން ބުނީ އަމުރަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 59 އަދި 60 (ށ) އާއި، މަތީ ކޯޓުތަކުގެ ނިންމުންތަކަށް ތަބާވުމާބެހޭ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 (ރ) އާ ޚިލާފު އަމުރެއް ކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ގަދަކަމުން ޖިންސީ ގުޅުން ހިންގުމާއި ބިރުދައްކާ ބްލެކްމެއިލްކުރުމުގެ ތުހުމަތުގައި ހުރި މީހަކު ޝަރުޠުތަކާއެކު ބަންދުން ދޫކޮށްލި ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ އަމުރު ޤާނޫނާ އެއްގޮތްތޯ، އަދި ތުހުމަތު ޝަރީޢަތަށް ހުށަހެޅިފައިވާއިރު ބަންދާމެދު ނިންމަންވީ ކޯޓަކީ ކޮބައިތޯ.
ނިންމި ގޮތް
ދަށުކޯޓުގެ އަމުރު ބާޠިލު؛ ބަންދާމެދު ނިންމުމަށް އަޞްލު މައްސަލަ ހުށަހެޅިފައިވާ ކޯޓަށް ހުށަހެޅުމަށް އަމުރުކުރި
ކުށުގެ ބާވަތާއި ހެކި ޤަރީނާއަށް ބަލާއިރު މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކާ ހުރިކަމަށް ބެލެވޭތީ އަމުރަށް ބަދަލު ގެންނަން ޖެހޭނެއެވެ؛ ނަމަވެސް މައްސަލަ މިހާރު ޝަރީޢަތަށް ހުށަހެޅިފައިވާތީ ބަންދާމެދު ނިންމަންވާނީ އެ މައްސަލަ ބަލާ ކޯޓުންނެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ތަޙުޤީޤުކުރެވޭ ނުވަތަ ދަޢުވާލިބޭ މީހަކީ ކުށް ސާބިތުވެފައިވާ މީހެއް ނޫނެވެ؛ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ 1 އިން 4 އަށް ނަންބަރުތަކުގެ ސަބަބަކަށްޓަކައި މެނުވީ ޙުކުމެއް ކުރުމުގެ ކުރިން މީހަކު ބަންދުގައި ނުބެހެއްޓޭނެއެވެ؛ އެ ސަބަބު އޮތްތޯ ނިންމުމުގެ ބާރު ލިބިދީފައިވަނީ ފަނޑިޔާރަށެވެ. (3 (ހ))
- ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމުމަށް ހާޒިރުކުރުމުން ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން 4 ގޮތަކަށް ނިންމިދާނެއެވެ: ބަންދުގައި ބެހެއްޓުން، ޝަރުޠެއް ނެތި ދޫކޮށްލުން، ކަފާލަތުގެ ދަށުން ދޫކޮށްލުން، ނުވަތަ ޝަރުޠަކާއެކު ދޫކޮށްލުން. ނިންމުމުގައި 59 ވަނަ މާއްދާގެ ކަންކަމަށް ރިޢާޔަތްކުރަންވާނެއެވެ. (3 (ހ))
- ގަދަކަމުން ޖިންސީ ޢަމަލު ހިންގުމާއި ބިރުދައްކާ ބްލެކްމެއިލްކުރުމާއި ރޭޕްކުރުމުގެ ކުށްތަކަކީ ބޮޑު އަދަބު ކަނޑައެޅިފައިވާ، ޢާންމު މަޞްލަޙަތާ ގުޅުންހުރި ކުށްތަކެވެ؛ އަނިޔާ ލިބޭ ފަރާތްތަކުގެ ރައްކާތެރިކަމާއި ޢަދުލު އިންޞާފުގެ ނިޒާމަށް ކުރާ އިތުބާރު ދެމެހެއްޓުމަށް، އެފަދަ ތުހުމަތުގައިވާ ފަރާތްތައް ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމުގައި މުޅި މުޖުތަމަޢުގެ މަޞްލަޙަތު ހިމެނެއެވެ؛ ނަމަވެސް ތުހުމަތު އުފައްދައިގެން ކުރެވިފައިވުމުގެ އިޙްތިމާލާއި ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ ފަރުދީ ޙައްޤުތަކަށް ވެސް ރިޢާޔަތްކުރަންވާނެއެވެ. (3 (ނ))
- މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކާތެރިވެދާނެ މީހެއްކަމަށް ފަނޑިޔާރަށް ފެންނަ ޙާލަތްތަކުގައި އެމީހަކު ބަންދުގައި ބަހައްޓަންޖެހޭނީ މުޖުތަމަޢަށް ނުރައްކާތެރިކަމެއް ނުފޯރުވޭނެ ތަނެއްގައެވެ (2012/HC-A/260، 2013/HC-A/35). (3 (ނ))
- ތުހުމަތުކުރެވުނު ކުށް ކުރިކަމަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ މިންވަރަށް ހެކި ހުރެ، ދޫކޮށްލައިފިނަމަ މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިވެދާނެކަމަށް ފަނޑިޔާރަށް ޤަބޫލުކުރެވިއްޖެނަމަ، ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުގައި ބަހައްޓަން ފަނޑިޔާރު އަމުރުކުރަންވާނެއެވެ (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)). (3 (ނ))
- ތުހުމަތުކުރެވޭ ކުށުގެ މައްސަލަ ޝަރީޢަތަށް ހުށަހެޅިފައިވާނަމަ، ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމަންޖެހޭނީ އެ މައްސަލަ ބަލާ ކޯޓުން، އެ މައްސަލަ ބަލާ ފަނޑިޔާރެވެ. (3 (ރ))
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 48 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާ
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 59 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ށ)
- ހައިކޯޓުގެ ޤަޟިއްޔާ ނަންބަރު 2012/HC-A/260
- ހައިކޯޓުގެ ޤަޟިއްޔާ ނަންބަރު 2013/HC-A/35
- ބެންޗު
- ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް، ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، ޢަލީ ސަމީރު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް