ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2018/HC-A/406
ޒީމާ ޔަޢުޤޫބު ވ. ޝަފީޤު ޢަބްދުﷲ، 2018/HC-A/406
Zeemaa Yauqoobu v. Shafeequ Abdhuﷲ 2018/HC-A/406 (2018/HC-A/406, High Court of the Maldives, 27 February 2020)
ޒީމާ ޔަޢުޤޫބު ވ. ޝަފީޤު ޢަބްދުﷲ
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ސިވިލް ކޯޓު ހުޅުމާލެ ޑިވިޜަނުން 50,000 ރުފިޔާ 3 މަސްދުވަހުގެ ތެރޭގައި ދައްކާ ޚަލާޞްކުރުމަށް ޙުކުމްކުރިއެވެ.
ހުޅުމާލޭގެ ފްލެޓެއްގައި އެޕާޓްމަންޓާއި ފިހާރައާއި ލޯންޑްރީއެއް ހެދުމުގެ މަސައްކަތުގެ އަގު 90,000 ރުފިޔާއަށް ދޫކުރި ޗެކު ބައުންސްވެ، އޭގެ ތެރެއިން 40,000 ރުފިޔާ ދެއްކުމުން ބާކީ 50,000 ރުފިޔާ ހޯދުމަށް ދަޢުވާކުރިއެވެ.
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ޙުކުމަކީ ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 20(ހ) އާ ޚިލާފުކަމަށާއި، ދިފާޢުގެ ހެކިން ނުގެނެސް ނިންމުމަކީ 2011/SC-A/36 އާ ޚިލާފުކަމަށާއި، 2010/HC-A/47 ގެ އުޞޫލާއި ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143(ރ) އާ ޚިލާފުކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
މަސައްކަތުގެ އަގުގެ ބާކީ 50,000 ރުފިޔާ ދިނުމަށް ކުރި ޙުކުމަކީ ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 20 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި ޚިލާފު ޙުކުމެއްތޯއާއި، ދިފާޢަށް ހުށަހެޅި ހެކިން ނުގެނެސް މައްސަލަ ނިންމުން ޞައްޙަތޯ.
ނިންމި ގޮތް
އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް
ފައިސާ ދައްކަން ޖެހުނުކަން ޗެކާއި ބައެއް ފައިސާ ދެއްކުމުން ސާބިތުވާތީ ބާކީ ދެއްކިކަން ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ އޮތީ އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުގެ މައްޗަށެވެ. ހުށަހަޅަން އެދުނު ހެކިތަކަކީ ފައިސާ ދެއްކިކަމުގެ ހެކި ނޫނެވެ. ޗެކުގައި ޤަޞްދުގައި ތަފާތު ސޮއިކުރުމަކީ ޤަބޫލުކުރެވޭ ޢަމަލެއް ނޫނެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ކޮންޓްރެކްޓެއްގެ ބައިވެރިއަކަށް ލާޒިމުވާ ކަންތައްތައް ކުރަންވާނީ ކޮންޓްރެކްޓުގެ ޝަރުޠުތަކާ އެއްގޮތަށެވެ. އަނެއް ފަރާތް އެއްބަސްވުމާ އެއްގޮތަށް ޢަމަލުނުކުރިނަމަ ވެސް، ޤާނޫނާ ޚިލާފަށް އޮޅުވާލުމުގެ ޢަމަލެއް (ޗެކުގައި ޤަޞްދުގައި ތަފާތު ސޮއިކުރުން ފަދަ) ކޮށްފައި، ދެން ޤާނޫނުން ލިބިދޭ ޙައްލު ހޯދުމަށް މަސައްކަތްކުރުމަކީ ޤަބޫލުކުރެވޭ ކަމެއް ނޫނެވެ. (ހ)
- ޚިދުމަތުގެ އަގަށް ދޫކުރި ޗެކު ބައުންސްވިކަމާއި އޭގެ ތެރެއިން ބައެއް ފައިސާ ދެއްކިކަން ސާބިތުވާނަމަ، އަޞްލަކީ އެ ފައިސާ ދައްކަން ޖެހިފައިވުމެވެ. ބާކީ ފައިސާ ދައްކާ ޚަލާޞްކުރިކަން ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ އޮތީ ދަރަނިވެރި ފަރާތުގެ މައްޗަށެވެ. އެކަން ސާބިތުނުކުރެވޭހާ ހިނދަކު ފައިސާ ނުލިބޭކަމަށް ދަޢުވާކުރާ ފަރާތް ބުނާ ބުނުން ޤަބޫލުކުރެވެއެވެ. (ށ)
- އެފަދަ ދަޢުވާއެއްގައި ދަރަނިވެރި ފަރާތަށް ހެކި ހުށަހަޅަން ފުރުޞަތު ދެވޭނީ ފައިސާ ދައްކާ ޚަލާޞްކުރިކަން ސާބިތުކުރުމަށެވެ. ފައިސާ ދައްކަން ނުޖެހޭކަން ސާބިތުކުރުމަށް ހުށަހަޅާ ހެކި ހުއްދަ ނުކުރުމަކީ ރަނގަޅު ނިންމުމެކެވެ. (ށ)
- ކޯޓުން ކުރަންވާނީ ހުށަހެޅޭ ދަޢުވާގެ ސީޣާއަށް ބަލައި އެ ދަޢުވާ ޝަރީޢަތަށް ސާބިތުވޭތޯ ނުވަތަ ނުވޭތޯ ކަނޑައެޅުމެވެ. (ނ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/91 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 20 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)
- 2010/HC-A/47
- 2011/SC-A/36
- ބެންޗު
- ޢަލީ ސަމީރު، މުޙައްމަދު ނިޔާޒް، ޙުސައިން ޝަހީދު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް