ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2016/HC-A/109
އިސްމާޢީލް ރިޟާ ވ. އިސްމާޢީލް ޝުޖާޢު، 2016/HC-A/109
Ismail Ridaa v. Ismail Shuja 2016/HC-A/109 (2016/HC-A/109, High Court of the Maldives, 5 September 2019)
އިސްމާޢީލް ރިޟާ ވ. އިސްމާޢީލް ޝުޖާޢު
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ސިވިލް ކޯޓުން، 408,000 ރ ކަނޑާ ބާކީ 1,592,000 ރ ޔޫސުފް ރިޟާ ދައްކަންޖެހޭކަން މަދަނީ މިންގަނޑުން ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައަޅައި 4 މަހުގެ ތެރޭގައި ދެއްކުމަށް ޙުކުމްކުރިއެވެ.
އިސްމާޢީލް ރިޟާ ދިން ޗެކެއް ބައުންސްވެ ކްރިމިނަލް ކޯޓުގައި ޖިނާއީ މައްސަލައެއް ހިނގަމުންދަނިކޮށް، 22 މެއި 2010 ގައި އޭނާގެ ކޮއްކޮ ޔޫސުފް ރިޟާ އެ ފައިސާއަށް ޖާމިނުވެ، 2,000,000 ރ އިސްމާޢީލް ޝުޖާޢަށް ދައްކާނެކަމަށް އެއްބަސްވުމެއްގައި ސޮއިކުރިއެވެ؛ ބާކީ ފައިސާ ހޯދުމަށް ޝުޖާޢު ދަޢުވާކުރިއެވެ.
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ހެކި ވަޒަންކުރުމުގައި ހެއްކާބެހޭ ޤާނޫނާ ޚިލާފުވެފައިވާކަމަށާއި، އެއްބަސްވުމަކީ ޙަޤީޤަތް އޮޅުވާލައިގެން ހެދި ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނާ ޚިލާފު ބާޠިލު އެއްބަސްވުމެއްކަމަށާއި، ހެކިން ޙާޟިރުކުރުމުގެ ޙައްޤާއި ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ސާބިގާތަކަށް ރިޢާޔަތް ނުކުރިކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
އެހެން މީހެއްގެ ޗެކު ބައުންސްވުމުގެ ޖިނާއީ މައްސަލައެއްގައިވާ ފައިސާ ދެއްކުމަށް ޖާމިނުވެ ސޮއިކުރި އެއްބަސްވުމަކީ ޙަޤީޤަތް އޮޅިގެން ވެވުނު ބާޠިލު އެއްބަސްވުމެއްތޯއާއި، އެ އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ފައިސާ ދައްކަން ޖެހޭތޯ.
ނިންމި ގޮތް
ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލު
ބައުންސްވި ޗެކަކީ އޯނަސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑަށް ދޫކުރި ޗެކެއްކަމާއި ޖިނާއީ މައްސަލައިގެ ލިޔުންތަކުންވެސް އެ ފައިސާއަކީ ޝުޖާޢަށް ދައްކަންޖެހޭ ފައިސާއެއްކަން ނޭނގޭކަމާއި، ކުންފުންޏަކީ ވަކި ޝަޚްޞެއްކަމުން ޝުޖާޢަށް ފައިސާ ލިބެންޖެހޭކަން ސާބިތުނުވާތީ، ޖާމިނުވި ފަރާތް ސޮއިކުރީ ޙަޤީޤަތް އޮޅިގެން ކަމަށާއި އެއްބަސްވުމަކީ ބާޠިލު އެއްބަސްވުމެއްކަމަށް ކަނޑައެޅިއެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ކޮންޓްރެކްޓަކީ ޤާނޫނުތަކާއި ޤަވާޢިދުތަކާއި އިސްލާމްދީނުގެ އަސްލަކާއި އިސްލާމީ ޝަރީޢަތާ ޚިލާފުނުވާ ގޮތެއްގެ މަތިން ދެފަރާތެއްގެ ދެމެދު ބަނދެވޭ ބަނދެވުންތަކެއް އުފެއްދުމުގެ ހަރުދަނާ ނިޔަތުގައި ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުމަކާއި ޤަބޫލުކުރުމެއްގެ މައްޗަށް ބިނާވާ އެއްޗެކެވެ.
- ބިރުދައްކައިގެން، ޙަޤީޤަތް އޮޅުވާލައިގެން، ނުވަތަ ނުރަނގަޅު ގޮތަކަށް ނުފޫޛު ބޭނުންކޮށްގެން މީހަކު ބައިވެރިކުރުވާ ކޮންޓްރެކްޓަކީ އަމިއްލަ އިޚްތިޔާރުގައި އުފައްދާ ކޮންޓްރެކްޓެއް ނޫނެވެ؛ އަމިއްލަ އިޚްތިޔާރުގައި ނޫން ގޮތަކަށް ބައިވެރިވާ ކޮންޓްރެކްޓަކީ ބާޠިލު ކޮންޓްރެކްޓެކެވެ (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު).
- ކޮންޓްރެކްޓުގައި ބައިވެރިވާ މީހަކު އެނގޭގޮތުން ނުވަތަ ޤަބޫލުކުރާގޮތުން ޙަޤީޤަތާ ޚިލާފު ކަމެއް ތެދެއްކަމުގައި ވަކާލާތުކުރުމުން އަނެކަކު އެއަށް އިތުބާރުކޮށް ކޮންޓްރެކްޓުގައި ބައިވެރިވެއްޖެނަމަ، އެއީ ޙަޤީޤަތް އޮޅުވާލުމުގެ ޢަމަލެކެވެ (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 16 ވަނަ މާއްދާ).
- ކުންފުންޏަކީ ޙިއްސާދާރުންނާ ވަކިން އުފެދިފައިވާ މުސްތަޤިއްލު ވަކި ޝަޚްޞެއް ކަމުން، ކުންފުންޏެއްގެ ނަމުގައިވާ ޗެކެއްގެ ފައިސާ ލިބެންވާ ފަރާތަކީ އެކުންފުނީގެ ޙިއްސާދާރަކު ނުވަތަ މަސްއޫލު ފަރާތެއްކަން އެކަމުން ދަލީލު ނުކުރެއެވެ.
- އެހެން މީހަކު ފައިސާ ދައްކަން ޖެހޭކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވިގެން އެމީހާ ސަލާމަތްކުރުމަށް ޖާމިނުވެ ސޮއިކުރި އެއްބަސްވުމެއްގައި، އެ ދަރަނި ހުރީ އެ މުޢާމަލާތު ވެވުނު ފަރާތަކާ ނޫންކަމާއި ދަރަނިވެރިކަން ސާބިތުނުވާކަން ފެނިއްޖެނަމަ، ޖާމިނުވި މީހާ ސޮއިކޮށްފައިވަނީ ޙަޤީޤަތް އޮޅިފައިވާ ޙާލަތެއްގައި ކަމުން، އެއީ ޢަމަލުކުރަން ނުޖެހޭ ބާޠިލު އެއްބަސްވުމެކެވެ.
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/91 (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 16 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/91 (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު) (އަމިއްލަ އިޚްތިޔާރާއި ބާޠިލު ކޮންޓްރެކްޓާ ބެހޭ ހުކުމްތައް)
- ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 735/JC/2010
- ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2013/HC-A/1312
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2011/HC-A/36 (ނުކުތާގައި ލިޔެވިފައިވާ ގޮތަށް)
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2010/SC-A/02
- ބެންޗު
- ފަނޑިޔާރު ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، ފަނޑިޔާރު ޢަލީ ސަމީރު، ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ފައިޞަލު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް