ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2019/HC-A/617
ޢުމަރު ޒާހިރު ޢަބްދުއްޞަމަދު ވ. މުޙައްމަދު ރިޟްވާން، 2019/HC-A/617
Umar Zahir Abdhusamadhu v. Mohamed Ridvaan 2019/HC-A/617 (2019/HC-A/617, High Court of the Maldives, 30 May 2021)
ޢުމަރު ޒާހިރު ޢަބްދުއްޞަމަދު ވ. މުޙައްމަދު ރިޟްވާން
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ސިވިލް ކޯޓުން، އެޑްވާންސް ފައިސާ ދިންކަން ދަޢުވާކުރާ ފަރާތަށް ސާބިތުކޮށްދެވިފައިނުވާތީ ފައިސާ ދެއްކުމަށް އަންގާނެ ތަނެއް ނެތްކަމަށް ޙުކުމްކުރިއެވެ.
ޢިމާރާތެއްގެ ބައެއް ކުއްޔަށް ދިނުމަށް ބުނެ، އިސްތިއުނާފު ރައްދުވާ ފަރާތް އެޑްވާންސްގެ ގޮތުގައި ނަގާފައިވާ ފައިސާ އަނބުރާ ނުދޭތީ، އެ ފައިސާ ހޯދުމަށް އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތް ސިވިލް ކޯޓުގައި ދަޢުވާކުރިއެވެ. ދަޢުވާފޯމުގައިވާ ޢަދަދާ ޚުލާޞާ ބަޔާނުގައި ބުނި ޢަދަދު ތަފާތެވެ.
އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތް: ޗެކުގެ ކޮޕީއާއި ނަގުދު ފައިސާ ދިންކަމުގެ ލިޔުން ހުށަހެޅި ނަމަވެސް ދަޢުވާ ސާބިތުނުވާކަމަށް ނިންމީ މަދަނީ މިންގަނޑާއި 2012/HC-A/270 ގެ އުޞޫލާ ޚިލާފަށެވެ؛ ޢަދަދަކީ އޮޅުމަކުން ލިޔެވުނު ޢަދަދެކެވެ؛ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 42 (ށ) އާއި 141 އާ ޚިލާފެވެ. ރައްދުވާ ފަރާތް: ޚުލާޞާ ބަޔާނާ ހިސާބުން ދަޢުވާ ބަދަލުނުކުރެވޭނެއެވެ؛ ދަޢުވާ ސާބިތުނުވެއެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ޢިމާރާތެއްގެ ބައެއް ކުއްޔަށް ދިނުމަށް އެޑްވާންސްގެ ގޮތުގައި ދިން ފައިސާ އަނބުރާ ހޯދުމަށް ކުރި ދަޢުވާ ސާބިތުނުވާކަމަށް ސިވިލް ކޯޓުން ނިންމުމުގައި، ދަޢުވާކުރި ޢަދަދާ ހެކިތަކުގައިވާ ޢަދަދު ދިމާނުވުމާއި، ޚުލާޞާ ބަޔާނުގައި ޢަދަދު ބަދަލުކުރުމާއި، މަދަނީ މިންގަނޑާއި، ޤާނޫނުއަސާސީގެ މާއްދާތަކާ ޚިލާފުވުމާ ގުޅޭ އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާތައް.
ނިންމި ގޮތް
އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް
ދަޢުވާފޯމު އިސްލާޙުކުރުމަށް ހުށަހަޅާފައި ނުވާތީ ދަޢުވާކުރި ޢަދަދަކީ ދަޢުވާފޯމުގައިވާ ޢަދަދެވެ؛ ފަހު މަރުޙަލާގައި ދަޢުވާ އިސްލާޙުނުކުރެވޭނެއެވެ. އެހެން ނުކުތާތަކުގައި ޚިލާފުވީ ކޮންގޮތަކުންކަން ބަޔާންކޮށްފައި ނުވާތީ ރިޢާޔަތްކުރަންޖެހޭ ނުކުތާތަކެއް ނޫނެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ދަޢުވާފޯމު އިސްލާޙުކުރުމަށް ދަށުކޯޓުގައި ހުށަނާޅައި ޚުލާޞާ ބަޔާނުގައި ދަޢުވާކުރާ ޢަދަދު ބަދަލުކުރުމުން ދަޢުވާ ބަދަލެއް ނުވެއެވެ. ދަޢުވާކުރި ޢަދަދަކީ ދަޢުވާފޯމުގައިވާ ޢަދަދެވެ.
- ޝަރީޢަތުގެ އެންމެ ފަހު މަރުޙަލާގައި ނުވަތަ ޚުލާޞާ ބަޔާން ހުށަހަޅާ ހިސާބުން ދަޢުވާ އިސްލާޙުކުރުމުގެ ފުރުޞަތު އާންމު އުޞޫލެއްގެ ގޮތުން ދެވިގެން ނުވާނެއެވެ؛ އެއީ ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތުގެ ޙައްޤުގައި ޢަދުލުވެރި ގޮތެއް ނޫނެވެ. ދަޢުވާފޯމު އިސްލާޙުކުރެވޭނީ ޝަރީޢަތް ފެށުމުގެ ކުރިންނެވެ؛ އަޑުއެހުންތައް ފެށުމަށްފަހު އިސްލާޙުކުރެވޭނީ ޚާއްޞަ އިސްތިސްނާ ޙާލަތްތަކުގައި ފަނޑިޔާރު ދޭ ޚާއްޞަ ހުއްދައަކާއެކުގައެވެ.
- ދަށުކޯޓުން ޚިލާފުވެފައިވަނީ ހައިކޯޓުގެ ކުރީގެ ޤަޟިއްޔާއެއްގައިވާ ކޮން އުޞޫލަކާކަން ބަޔާންނުކޮށް ހުށަހަޅާ އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާއަކީ ޝަރީޢަތުން ރިޢާޔަތްކުރަންޖެހޭ ނުކުތާއެއް ނޫނެވެ.
- ދަށުކޯޓުން ބޮޑަށް ބުރަވެވޭ (މަދަނީ) މިންގަނޑަށް ޢަމަލުނުކުރިކަމަށް ބުނުމުގެ އިތުރަށް އެކަން ދައްކައިދޭ ކަމެއް ފާހަގަނުކޮށް ހުށަހަޅާ ނުކުތާއަށް ޝަރީޢަތުން ރިޢާޔަތްކުރަންޖެހޭނީ ނޫނެވެ.
- ދަށުކޯޓުން ބަޔާންތައް އޮޅުވާލިކަމަށް ބުނާ ނުކުތާއެއްގައި، ދަށުކޯޓު ޙުކުމަށް ވާޞިލުވީ ހުށަހެޅުނު ހެކިތަކަށް ރިޢާޔަތްކޮށްގެންނަމަ، އެ އޮޅުމަކީ ޙުކުމަށް އަސަރުކުރާ ވަރުގެ ކަމެއް ނޫނެވެ.
- ޤާނޫނުއަސާސީގެ 42 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) އާ ދަށުކޯޓު ޚިލާފުވީ ކޮންގޮތަކުންކަން ބަޔާންނުކުރާ ނުކުތާއަކީ ރިޢާޔަތްކުރަންޖެހޭ ނުކުތާއެއް ނޫނެވެ. ފަނޑިޔާރަކު ޤާނޫނުއަސާސީގެ 141 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފަށް ޢަމަލުކުރިކަމަށް ބުނާ ނުކުތާއަކީ ހައިކޯޓުގެ އިސްތިއުނާފީ މަޖިލީހަކުން ތަޙްޤީޤުކުރެވިދާނެ ކަމެއް ނޫނެވެ.
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 42 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 141 ވަނަ މާއްދާ
- 2018/HC-A/51 (ދަ މޮރިޝަސް ކޮމާރޝަލް ބޭންކް ވ. ޝަރޫ ލޯންޗް ސަރވިސް ޕވޓ ލޓޑ)
- 2019/SC-L/91 (އިބްރާހީމް ޖިހާދު ވ. ހައުސިންގ ޑިވެލޮޕްމަންޓް ކޯޕަރޭޝަން ލިމިޓެޑް، މައްސަލަ ބަލައިގަތުމާމެދު ނިންމި ގޮތުގެ ރިޕޯޓު)
- 2018/HC-A/310 (ޢާފިޔާ ޢަބްދުއްރައްޒާޤު ވ. ދައުލަތް)
- 2012/HC-A/270
- ބެންޗު
- ޙުސައިން މަޒީދު، ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ
- ރައުޔު ލިޔުނު ފަނޑިޔާރު
- ޙުސައިން މަޒީދު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް