ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2018/HC-A/310
ޢާފިޔާ ޢަބްދުއްރައްޒާޤު ވ. މިނިސްޓްރީ އޮފް ހައުސިންގ އެންޑް އިންފްރާސްޓްރަކްޗަރ، 2018/HC-A/310
Aafiyaa Abdhurazaaqu v. Ministry of Housing and Infrastructure 2018/HC-A/310 (2018/HC-A/310, High Court of the Maldives, 30 November 2020)
ޢާފިޔާ ޢަބްދުއްރައްޒާޤު ވ. މިނިސްޓްރީ އޮފް ހައުސިންގ އެންޑް އިންފްރާސްޓްރަކްޗަރ
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
5 ފޫޓު ހަމަވާ ގޯޅިމަގަށް ދޮރު ކެނޑުން ހުއްދަކުރާ މާލޭ މުނިސިޕަލްޓީގެ އިޢުލާނާ އެއްގޮތަށް ދީފައިވާ ހުއްދައެއް ކަމުން، އެ ހުއްދަ ބާޠިލުކޮށް ދޮރު ބަންދުކުރަން އަންގާނެ ހަމައެއް ނެތް ކަމަށް ސިވިލް ކޯޓުން ޙުކުމްކުރިއެވެ.
ބެހެނިވެރިންގެ މެދުގައި ބައިކުރެވުނު ގޯއްޗެއްގެ އެއް ބަޔަށް، ގޯތިން ނެގި ގޯޅިމަގަށް ދޮރު ކެނޑުމަށް ހައުސިންގ ވުޒާރާއިން ހުއްދަ ދިނުމުން، އެ ހުއްދަ ބާޠިލުކޮށް ދޮރު ބަންދުކުރުމަށް އެދި ބެހެނިވެރިއަކު ދައުލަތަށް ދަޢުވާކުރިއެވެ.
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ އިޢުލާނަކީ ޤާނޫނުއަސާސީއާ ޚިލާފަށް ޝާއިޢުނުކުރާ، ޤަވާޢިދެއް ނޫން އެއްޗެއް ކަމަށާއި، ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ މިންގަނޑުތަކާއި ހަމަހަމަކަމުގެ ޙައްޤާއި ގޯތި ބެހުނު ޙުކުމާ ޚިލާފަށް ނިންމި ކަމަށާއި ފަނޑިޔާރުގެ މުސްތަޤިއްލުކަމަށް އަސަރުކުރާ ކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ބައިކުރެވުނު ގޯއްޗެއްގެ ގޯޅިމަގަށް ދޮރު ކެނޑުމަށް ވުޒާރާއިން ދިން ހުއްދައަކީ، 2008 ގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ ކުރިން ނެރުނު މާލޭ މުނިސިޕަލްޓީގެ އިޢުލާނަކަށް ބިނާކޮށް ދީފައިވާތީ، އަދި ގޯތި ބެހުނު ޙުކުމާ ޚިލާފުވާތީ، ބާޠިލު ހުއްދައެއްތޯ؛ އަދި ދަށުކޯޓުގެ ފަނޑިޔާރުގެ މުސްތަޤިއްލުކަމާ ގުޅޭ ޝަކުވާއަކީ އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާއެއްގެ ގޮތުގައި ބަލައިގަނެވޭނެ ކަމެއްތޯ.
ނިންމި ގޮތް
އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް
އިޢުލާނަކީ ޝާއިޢުކޮށްފައިވާ، އަސާސީ ޙައްޤަކާ ތަޢާރުޟު ނުވާ، ބާޠިލު ނުވާ އިޢުލާނެއް ކަމާއި، ހުއްދަ ދީފައިވަނީ ވުޒާރާގެ ބާރުގެ ދަށުން ކަމާއި، ގޯތި ބެހުނު ޙުކުމުގައި ދޮރުކެނޑުން މަނާކޮށްފައި ނުވާކަމާއި، ފަނޑިޔާރަށް ކުރާ ތުހުމަތަކީ އިސްތިއުނާފުގައި ބެލޭނެ ކަމެއް ނޫންކަމަށް ބަލައި ޙުކުމް ޤާއިމުކުރިއެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ޤާނޫނުއަސާސީގައި ސަރުކާރުގެ އެންގުންތައް ޢާންމުކޮށް ޝާއިޢުކުރަންޖެހޭ ކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައިވާއިރު، ރޭޑިއޯ، ޓީވީ އަދި ނޫސްތަކުގައި ޝާއިޢުކުރުމަށް އެދިފައިވާ ކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައިވާ އިޢުލާނަކީ، އެހެން ގޮތަކަށް ސާބިތުނުވާހާ ހިނދަކު، ޢާންމުންނަށް ފެންނާނެހެން ޝާއިޢުކޮށްފައިވާ އިޢުލާނެއް ކަމުގައި ބެލެވޭނެއެވެ.
- ޤާނޫނުއަސާސީއާ ތަޢާރުޟުވާ ޤާނޫނުތައް އިޞްލާޙުކުރުމާ ގުޅޭ އިންތިޤާލީ މާއްދާ ތަޠުބީޤުވާނީ ޤާނޫނުއަސާސީއާ ތަޢާރުޟުވާ ޤާނޫނުތަކަށް ކަމުން، ތަޢާރުޟުވާ ކަމަށް ނޭނގޭ އިޢުލާނެއް އެ މާއްދާގެ ތެރެއަށް ނުވަދެއެވެ؛ އަދި ޤާނޫނަކުން ބާރުލިބިގެން ހަދާ ޤަވާޢިދުތަކާ ގުޅޭ ޤާނޫނުއަސާސީގެ މާއްދާ، ޤާނޫނުއަސާސީގެ ކުރިން ނެރެ ޢަމަލުކުރަމުން އަންނަ އިޢުލާނަކަށް ތަޠުބީޤު ނުކުރެވޭނެއެވެ.
- 2008 ގެ ޤާނޫނުއަސާސީއަށް ޢަމަލުކުރަން ފެށުމާއެކު ތިލްޤާއީ ގޮތުން ބާޠިލުވަނީ އޭގެ ކުރިން ނެރުނު ޤަވާޢިދު، ޤަރާރު އަދި އިޢުލާންތަކުގެ ތެރެއިން އަސާސީ ޙައްޤުތަކާއި މިނިވަންކަމާ ކަނޑައެޅިގެން ތަޢާރުޟުވާ ކަންކަން އެކަނި ކަމުން، އަސާސީ ޙައްޤަކާ ތަޢާރުޟު ނުވާ އިޢުލާނެއް (މިސާލަކަށް ގިނަ ފަރާތްތަކުގެ ނަމުގައިވާ ގޯތިތައް ބަހާއިރު 5 ފޫޓު ހަމަވާ ގޯޅިމަގަށް ދޮރުކެނޑުން ހުއްދަކުރާ އިޢުލާން) ބާޠިލު ނުވެއެވެ. (2015/SC-A/10 ގައިވާ އުޞޫލަށް ތަބާވެ)
- ދައުލަތުގެ އިދާރާއަކުން އެންގި އެންގުމަކަށް ތަންފީޒީ ބާރު ދިނުމާމެދު ކޯޓުން ބަލަންޖެހޭނީ، އިޚްތިޞާޞް ލިބިގެންވާ ފަރާތަކުން ނިންމިތޯ، ޝަކްލީ އަދި އިޖްރާއީ ޝަރުޠުތަކަށް ތަބާވެފައިވޭތޯ، ޤާނޫނާ ޚިލާފުތޯ، އިޚްތިޔާރީ ބާރު ނާޖާއިޒުކޮށް ބޭނުންކޮށްފައިވޭތޯ، ބިނާކުރި ޙަޤީޤަތްތައް ހުރިތޯ އަދި ޤާނޫނީ ސަބަބުތައް ޞައްޙަތޯ ކަމަށެވެ؛ ނާފިޒު އިޢުލާނަކާ އެއްގޮތަށް ވުޒާރާއަށް ލިބިފައިވާ ބާރުގެ ދަށުން ދީފައިވާ ހުއްދައަކީ ތަންފީޒީ ބާރު ދެވޭނެ ހުއްދައެކެވެ. (2012/SC-A/21 ގައިވާ މިންގަނޑަށް ތަބާވެ)
- ޤާނޫނު މާނަކުރުމުގައި ބަހެއް ނުވަތަ ޢިބާރާތަކުން ދޭހަވާ މާނަ ފުޅާކުރުމަކީ ރަނގަޅު ގޮތެއް ނޫން ކަމަށްވާއިރު، ގޯތި ބެހުނު ޙުކުމުގައި ގޯޅިމަގަށް ދޮރު ނުކެނޑޭނެ ކަމަށް ނުވަތަ ދޮރު ކެނޑުމުގެ އުޞޫލެއް ބަޔާންކޮށްފައި ނުވާއިރު، އެ ޙުކުމުން ދޮރުކެނޑުން މަނާވާ ކަމަށް ބެލުމަކީ ޙުކުމުގެ މާނަ ފުޅާކުރުމެއް ކަމުން، އެފަދަ ހުއްދައަކީ އެ ޙުކުމާ ޚިލާފު ނިންމުމެއް ނޫނެވެ.
- ދަށުކޯޓުގެ ފަނޑިޔާރު މައްސަލަ ނިންމީ ވަކި ފަރާތަކަށް ޖެހިގެން، ނުފޫޒަށް ލެނބިގެން، ބިރަކަށް ޖެހިލުންވެގެން ނުވަތަ ތަޢައްޞުބުގެ ގޮތުން ކަމަށް ބުނާ ޝަކުވާއަކީ ފަނޑިޔާރުގެ ޒާތާ ގުޅުވައިގެން ހުށަހަޅާ، ތަޙްޤީޤީ ނަޒަރަކުން ބަލަންޖެހޭ ތުހުމަތެއް ކަމުން، އެއީ ހައިކޯޓުގެ އިސްތިއުނާފީ މަޖިލީހަކުން އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާއެއްގެ ގޮތުގައި ބަލައިގަނެ ތަޙްޤީޤު ކުރެވޭނެ ކަމެއް ނޫނެވެ.
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީ (2008) ގެ ޤާނޫނުތަކާއި ސަރުކާރުގެ އެންގުންތައް ޝާއިޢުކުރުމާ ބެހޭ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ) (PDF ގައި '63ވަނަ މާއްދާ')
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީ (2008) ގެ އިންތިޤާލީ މާއްދާގެ (ށ) ގެ 1ވަނަ ނަންބަރު (PDF ގައި '333ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) 3')
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީ (2008) ގެ ޤަވާޢިދު ހެދުމާބެހޭ މާއްދާ (PDF ގައި '333ވަނަ މާއްދާ')
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީ (2008) ގެ 'ޤާނޫނު' މާނަކުރާ މާއްދާގެ (ހ) (PDF ގައި '331ވަނަ މާއްދާ')
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީ (2008) ގެ އަސާސީ ޙައްޤުތަކާ ތަޢާރުޟުވާ ކުރީގެ ޤާނޫނުތަކާއި އިޢުލާންތައް ބާޠިލުވާ ކަމަށް ބަޔާންކުރާ މާއްދާ (PDF ގައި '66ވަނަ މާއްދާ')
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީ (2008) ގެ 20 ވަނަ މާއްދާ
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީ (2008) ގެ 141 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/2011 (މާނަކުރުމުގެ ހަމަތައް ބަޔާންކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ ޢާންމު މާނައަށް ބެލުމުގެ އުޞޫލު ބަޔާންކުރާ މާއްދާގެ (ނ)
- މާލޭ މުނިސިޕަލްޓީގެ ނަންބަރު C/2005/172 އިޢުލާން
- 2015/SC-A/10
- 2012/SC-A/21
- ސިވިލް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 978/Cv-C/2013
- ބެންޗު
- ފަނޑިޔާރު ޙުސައިން މަޒީދު، ފަނޑިޔާރު ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ފައިޞަލް
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް