ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2018/HC-JC/18
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ޞަފާ އަޙްމަދު، 2018/HC-JC/18
Prosecutor General v. Safaa Ahmed 2018/HC-JC/18 (2018/HC-JC/18, High Court of the Maldives, 28 April 2019)
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ޞަފާ އަޙްމަދު
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ކްރިމިނަލް ކޯޓުން، އިޢުތިރާފުގެ މައްޗަށް ޒިނޭގެ ކުށް ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައަޅައި، ފުރަތަމަ ފަހަރުގެ ކުށަކަށްވާތީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 59 (ހ) އަށް ރިޢާޔަތްކޮށް، ޖިންސީ ކުށުގެ ޤާނޫނުގެ 27 (ށ) ގެ ދަށުން 100 އެތިފަހަރުން ޙައްދު ޖެހުމާއެކު 1 އަހަރަށް ގޭބަންދުކުރުމަށް ޙުކުމްކުރިއެވެ.
ޒިނޭކުރުމުގެ ކުށަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ކްރިމިނަލް ކޯޓުގައި އިޢުތިރާފުވުމުން ޙުކުމްކުރެވުނު ނަމަވެސް، ޙުކުމްކޮށް 10 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި އިސްތިއުނާފު ނުކުރުމުން، ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ SC/2015/14 ސަރކިއުލަރގެ ދަށުން ޙުކުމުގެ ޞައްޙަކަން ކަށަވަރުކުރުމަށް ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ހައިކޯޓަށް ހުށަހެޅިއެވެ.
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް އެދުނީ، އިޢުތިރާފު ޞައްޙަ އިޢުތިރާފެއްކަމާއި، ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތަށް ޤާނޫނުއަސާސީގެ ހުރިހާ ޙައްޤެއް ލިބިދީފައިވާކަމާއި، ޙައްދު ޖެހުން މަނާކުރާ ސަބަބެއް ނެތްކަން ކަށަވަރުކޮށްދިނުމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ޒިނޭގެ ކުށަށް އިޢުތިރާފުވުމުން ކްރިމިނަލް ކޯޓުން 100 އެތިފަހަރުން ޙައްދު ޖެހުމާއެކު 1 އަހަރު ގޭބަންދުގެ އަދަބު ކަނޑައެޅި ޙުކުމްގެ ޞައްޙަކަން (އިޢުތިރާފުގެ ޞައްޙަކަމާއި، ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތުގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ ޙައްޤުތަކާއި، ޙައްދު ޖެހުން މަނާކުރާ ސަބަބެއް ނެތްކަން) ކަށަވަރުކުރުން.
ނިންމި ގޮތް
ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް (ޞައްޙަކަން ކަށަވަރުކުރި)
ކުށް ސާފުކޮށްދީ ކުށުގެ މާނަ އެނގިގެން، ވަކީލެއް ނުލައި ކުރިއަށްދިއުމަށް އިޚްތިޔާރުކޮށް، އަމިއްލަ އިޚްތިޔާރުގައި ވެފައިވާ އިޢުތިރާފުން ރުޖޫޢަވެފައި ނުވާތީއާއި، ކަނޑައެޅި އަދަބަކީ ޝަރުޢީ ނައްޞާއި ޖިންސީ ކުށުގެ ޤާނޫނާ އެއްގޮތް އަދަބެއް ކަމަށްވާތީއާއި، ޙައްދު ޖެހުން މަނާކުރާ ބަލިމަޑުކަމެއް ނެތްކަން ކަށަވަރުވީތީ ޙުކުމް ޞައްޙަވެއެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ދަޢުވާގައިވާ ކުށަކީ ކޮބައިކަން ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތަށް ރަނގަޅަށް ސާފުވާގޮތަށް އަންގައި (ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 (ހ))، ޒިނޭގެ މާނަ އެނގިގެން ވާ އިޢުތިރާފަކީ ބަލައިގަނެވޭ އިޢުތިރާފެކެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3.2)
- ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ޤާނޫނީ ވަކީލެއް ޢައްޔަންކުރުމުގެ ފުރުޞަތު ދޫކޮށްލައި އަމިއްލައަށް މައްސަލަ ކުރިއަށް ގެންދިޔަނަމަ، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 (ބ) އަދި (ޅ) ގެ ޙައްޤު އޭނާ ދޫކޮށްލާފައިވާ ކަމުގައި ބެލެވޭނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3.3)
- ޖިނާއީ އިޢުތިރާފަކީ ފަނޑިޔާރުގެ އިޤްތިނާޢުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ޤާއިމުވާ ދަލީލެއް ކަމަށްވާތީ އެއިން ރުޖޫޢަވެވޭނެއެވެ؛ ރުޖޫޢަވުމާއި އޭގެ ސަބަބުތައް ވަޒަންކޮށް ތަޤްޔީމުކުރުމަކީ ފަނޑިޔާރަށް ލިބިގެންވާ ބާރެކެވެ (ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2011/SC-A/23). (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3.4)
- ޒިނޭގެ ކުށަށްވާ އިޢުތިރާފަކީ، އޭގެ މައްޗަށް ކަނޑައެޅޭ ޙުކުމް ތަންފީޛުކޮށް ނިމުމުގެ ކުރިން ރުޖޫޢަވުން ހުއްދަ އިޢުތިރާފެކެވެ؛ ޢަމަލަކުން، ޢިޝާރާތަކުން ނުވަތަ ބަހަކުން ރުޖޫޢަވެވިދާނެއެވެ (ހައިކޯޓުގެ 2013/HC-A/122). (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3.4)
- غير محصن އަކު ޒިނޭކޮށް ސާބިތުވެއްޖެނަމަ އެކުށުގެ ޢުޤޫބާތަކީ 100 އެތިފަހަރުން ޖަލްދުކުރުމާއެކު 1 އަހަރަށް އަރުވާލުން ނުވަތަ ބަންދުކުރުމެވެ (ސޫރަތުއް ނޫރުގެ 2 ވަނަ އާޔަތާއި ޙަދީޘް، އަދި ހައިކޯޓުގެ 2013/HC-A/122)؛ ޖިންސީ ކުށުގެ ޤާނޫނުގެ 27 (ށ) ގެ ދަށުން މިއަދަބު ކަނޑައެޅުމަކީ ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތަކާ އެއްގޮތް ކަމެކެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3.5)
- ބާލިޣުވެ، ބުއްދި ސަލާމަތުން، އަމިއްލަ އިޚްތިޔާރުގައި، ޒިނޭއަކީ ޙަރާމް ކަމެއްކަން އެނގިހުރެ ކުށްކުރި މީހާއަށް ޙައްދު ޖެހުން މަނާކުރާ ބަލިމަޑުކަމެއް ނެތްކަން ކަށަވަރުވެއްޖެނަމަ، ޙައްދު ތަންފީޛުކުރުމަށް ހުރަހެއް ނެތެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3.6)
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު SC/2015/14 (15 ނޮވެމްބަރު 2015) ސަރކިއުލަރ
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ބ) އަދި (ޅ)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 59 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2014/17 (ޖިންސީ ކުށުގެ ޤާނޫނު) ގެ 27 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ)
- މިނިސްޓްރީ އޮފް ޖަސްޓިސްގެ ނަންބަރު MJ/2008/03 ސަރކިއުލަރގެ 10 ވަނަ ނަންބަރު
- ކީރިތި ޤުރުއާނުގެ ސޫރަތުއް ނޫރުގެ 2 ވަނަ އާޔަތް
- ޙަދީޘް: ޞަޙީޙުލް ބުޚާރީ އަދި މުސްލިމް (އަބޫހުރައިރާ އާއި ޒައިދު ބިން ޚާލިދު)؛ ޢުބާދަތު ބިން ޞާމިތު ގެ ޙަދީޘް (މުސްލިމް 1690، ތިރްމިޛީ 1434، އަބޫދާއޫދު 4415)
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2011/SC-A/23
- ހައިކޯޓުގެ 2013/HC-A/122
- ބެންޗު
- ފަނޑިޔާރު ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، ފަނޑިޔާރު ޙުސައިން ޝަހީދު، ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ފައިޞަލް
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް