ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2019/HC-S-A/14
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ޢާއިޝަތު، 2019/HC-S-A/14
Prosecutor General v. Aishath 2019/HC-S-A/14 (2019/HC-S-A/14, High Court of the Maldives, 18 June 2019)
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ޢާއިޝަތު
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ގދ. ފަރެސްމާތޮޑާ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން، އިޢުތިރާފުގެ މައްޗަށް ކުށްވެރިކޮށް، ޖިންސީ ކުށުގެ ޤާނޫނުގެ 27 (ށ) ގެ ދަށުން 100 އެތިފަހަރުން ޙައްދު ޖަހައި 1 އަހަރު ގޭބަންދަށް ޙުކުމްކުރި.
ކައިވެންޏަކާ ނުލައި ދަރިއަކު ލިބުމާ ގުޅިގެން، ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތް ޒިނޭގެ ކުށަށް ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހުގައި އިޢުތިރާފުވި؛ ތަޙްޤީޤުގައިވެސް އެކަމަށް އެއްބަސްވެފައިވިއެވެ.
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް، ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2015/14/SC ސަރކިއުލަރގެ ދަށުން ނިހާއީ ޙުކުމެއްގެ ޞައްޙަކަން ކަށަވަރުކުރުމަށް ހުށަހެޅި 3 ނުކުތާ: އިޢުތިރާފު ޞައްޙަކަމާއި ކުށް ޝައްކުން އެއްކިބާ މިންވަރަށް ސާބިތުވާކަން، ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތަށް ޤާނޫނުއަސާސީ ޙައްޤުތައް ލިބިދީފައިވާކަން، އަދި ޙައްދު ޖެހުން މަނާކުރާ ސަބަބެއް ނެތްކަން ކަށަވަރުކުރުން. ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތް ހައިކޯޓުގައިވެސް އިޢުތިރާފު ކަށަވަރުކޮށްދިން.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ޒިނޭގެ ކުށަށް ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހުގައި ވެފައިވާ އިޢުތިރާފުގެ މައްޗަށް ކުށްވެރިކޮށް ޙައްދު ޖަހައި ގޭބަންދަށް ކުރި ނިހާއީ ޙުކުމަކީ ޞައްޙަ ޙުކުމެއްތޯ (އިޢުތިރާފު ޞައްޙަކަމާއި ޤާނޫނުއަސާސީ ޙައްޤުތައް ލިބިދީފައިވާކަމާއި ޙައްދު ޖެހުމަށް ހުރަހެއް ނެތްކަން).
ނިންމި ގޮތް
ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޞައްޙަކަމަށް ކަނޑައަޅައި ޤާއިމް
ވަކީލެއް އައްޔަންކުރުމުގެ ފުރުޞަތު ދީފައިވާތީ ޙައްޤުތައް ލިބިދީފައިވާ ކަމާއި، އިޢުތިރާފަކީ ޝަރުޠުތައް ފުރިހަމަވާ ޞައްޙަ އިޢުތިރާފެއް ކަމާއި، އެއިން ރުޖޫޢަވެފައި ނުވާތީ ޙުކުމް ޞައްޙަ ކަމަށް ކަނޑައެޅި.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ކުށުގެ ދަޢުވާ ލިބޭ މީހާއަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ ކުށް ދޭހަވާ ބަހުން ލަސްނުކޮށް އެންގުމާއި، ބަރީއަވުމަށް އެކަށީގެންވާ ވަގުތާއި ވަސީލަތް ދިނުމާއި، ޤާނޫނީ ވަކީލަކާ މަޝްވަރާކުރުމުގެ ފުރުޞަތު ދިނުން ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާއިން ލާޒިމުކުރާއިރު، ވަކީލެއް އައްޔަންކުރުމުގެ ފުރުޞަތު ދީފައިވާއިރު ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތް ވަކީލަކާ ނުލައި މައްސަލަ ކުރިއަށް ގެންދަން އެދިއްޖެނަމަ، އޭނާގެ ޤާނޫނުއަސާސީ ޙައްޤުތައް ލިބިދީފައިވާ ކަމަށް ބެލެވޭނެއެވެ. (ނުކުތާ 3(ށ))
- ޒިނޭގެ ކުށަކީ އިސްލާމީ ޝަރީޢަތުގައި ޙައްދު ކަނޑައެޅިފައިވާ ކުށެއް ކަމަށާއި، ޒިނޭކުރިކަން ސާބިތުކުރެވޭނީ ޒިނޭކުރި މީހާގެ އިޢުތިރާފުން ނުވަތަ މަދުވެގެން 4 ފިރިހެނުންގެ ހެކިބަހުން ކަމަށެވެ. (ނުކުތާ 3(ނ))
- ޒިނޭގެ ކުށަށްވާ އިޢުތިރާފު ޞައްޙަވުމަށް، އިޢުތިރާފުވާ މީހާ ބުއްދި ސަލާމަތުން ހުރުމާއި ބާލިޣުވުމާއި، އެ އިޢުތިރާފަކީ އަމިއްލަ އިޚްތިޔާރުގައި ވެފައިވާ އިޢުތިރާފަކަށް ވުން ޝަރުޠެވެ. (ނުކުތާ 3(ނ))
- ޖިނާއީ އިޢުތިރާފަކީ މައްސަލަ ބަލާ ފަނޑިޔާރުގެ އިޤްތިނާޢުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ޤާއިމުވާ ދަލީލެއް ކަމަށާއި، އިޢުތިރާފުން ރުޖޫޢަވުމާއި އެ ރުޖޫޢަވުން ބިނާކުރި ސަބަބުތައް ވަޒަންކޮށް ތަޤްޔީމުކުރުމަކީ މައްސަލަ ބަލާ ފަނޑިޔާރަށް ލިބިގެންވާ ބާރެކެވެ. (ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2011/SC-A/23 ގެ ނުކުތާ 6 ނަޤުލުކޮށް) (ނުކުތާ 3(ރ))
- ޖިނާއީ އިޢުތިރާފަކީ ރުޖޫޢަވެވޭނެ އިޢުތިރާފެއް ކަމަށާއި، ޒިނޭގެ ކުށަށްވާ އިޢުތިރާފުން ޙުކުމް ތަންފީޛުކޮށް ނިމުމުގެ ކުރިން ޢަމަލަކުން، ޢިޝާރާތަކުން ނުވަތަ ބަހަކުން ރުޖޫޢަވެވިދާނެ ކަމަށާއި، ރުޖޫޢަވެއްޖެނަމަ ޙައްދު ޤާއިމުކުރުމުން ދުރުހެލިވާން ޖެހޭނެއެވެ. (ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2011/SC-A/23 އާއި ހައިކޯޓުގެ 2013/HC-A/122 އަށް ތަބާވެ) (ނުކުތާ 3(ނ)، 3(ރ))
- ދަޢުވާ ސާފުވެއްޖެ ކަމަށާއި ޒިނޭއަކީ ކޮބައިކަން އެނގޭ ކަމަށް ބުނެ، ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހުގައި ވެފައިވާ އިޢުތިރާފެއް ތަޙްޤީޤުގައި ދީފައިވާ ބަޔާނާ އެއްގޮތްވެ، ހައިކޯޓުގައިވެސް އެ އިޢުތިރާފު ކަށަވަރުކޮށްދީ، އެއިން ރުޖޫޢަވެފައި ނުވާނަމަ، އެއީ އަމިއްލަ އިޚްތިޔާރުގައި، ހަމަބުއްދީގައި، ބާލިޣުވެ ތަޞައްރަފު ފުދިފައިވާ ޙާލު ވެފައިވާ ޞައްޙަ އިޢުތިރާފެއް ކަމުގައި ބަލައި، އޭގެ މައްޗަށް ޒިނޭގެ ކުށް ސާބިތުވާނެއެވެ. (ނުކުތާ 3(ރ))
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ބ)، (ޅ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2017/17 (ޖިންސީ ކުށުގެ ޤާނޫނު) ގެ 27 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
- މިނިސްޓްރީ އޮފް ޖަސްޓިސްގެ ނަންބަރު އެމްޖޭ/03/2008 ސަރކިއުލަރގެ 10 ވަނަ މާއްދާ
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2015/14/SC (15 ނޮވެމްބަރު 2015) ސަރކިއުލަރ
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2013/HC-A/122 ޤަޟިއްޔާ
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2011/SC-A/23 ޤަޟިއްޔާ
- ބެންޗު
- ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް، ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް