ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2019/HC-JC/28
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ސާޒު ޝަރީފް، 2019/HC-JC/28
Prosecutor General v. Saazu Shareef 2019/HC-JC/28 (2019/HC-JC/28, High Court of the Maldives, 24 July 2019)
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ސާޒު ޝަރީފް
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން އިޢުތިރާފުގެ މައްޗަށް ކުށް ސާބިތުކޮށް، ފުރަތަމަ ފަހަރު ކަމުން 1 އަހަރުގެ ގޭބަންދާއި 100 އެތިފަހަރުގެ ޖަލްދަށް ޙުކުމްކުރިއެވެ.
ކާވެނިން ބޭރުން ކުއްޖަކު ލިބުމާ ގުޅިގެން ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ޒިނޭގެ ކުށަށް ޝަރީޢަތުގައި އިޢުތިރާފުވުމުން ދައުލަތުން ދަޢުވާކުރި މައްސަލައެކެވެ.
ޕީޖީއިން އެދުނީ އިޢުތިރާފު ޞައްޙަކަމާއި، ޤާނޫނުއަސާސީގެ ޙައްޤުތައް ދީފައިވާކަމާއި، ޙައްދު ޖެހުން މަނާކުރާ ސަބަބެއް ނެތްކަން ކަށަވަރުކޮށްދިނުމަށެވެ. ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުން ބުނީ ވަކީލުގެ ފުރުޞަތު ދޫކޮށްލި ކަމަށާއި، އިޢުތިރާފުވީ މަޖުބޫރުކަމެއް ނެތި ކަމަށާއި، މިހާރު ގޭބަންދުގައި ހުރި ކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ޒިނޭގެ ކުށަށް ޝަރީޢަތުގައި ވި އިޢުތިރާފުގެ މައްޗަށް ކުށް ސާބިތުކޮށް ޙައްދާއި ގޭބަންދު ކަނޑައެޅި މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުގެ ޙުކުމް ޞައްޙަތޯއާއި، ޝަރީޢަތުގެ ހުރިހާ މަރުޙަލާއެއް ނިމުމުގެ ކުރިން އެ ޙުކުމް ތަންފީޛުކުރެވިދާނެތޯ.
ނިންމި ގޮތް
ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޞައްޙަކަމަށް ކަނޑައެޅި؛ ނިހާއީވުމުގެ ކުރިން ތަންފީޛު ނުކުރުމަށް އެންގި
ޙައްޤުތައް ދީފައިވުމާއި، އިޢުތިރާފުގެ ޝަރުޠުތައް ފުރިހަމަވެ ރުޖޫޢު ނުވުމާއި، ޙައްދު މަނާކުރާ ސަބަބެއް ނުބުނުމުން ޙުކުމް ޞައްޙަކޮށް، ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 1205 ވަނަ މާއްދާއާއި ސަރކިއުލަރގެ ދަށުން ނިހާއީވުމުގެ ކުރިން ތަންފީޛު ނުކުރުމަށް އެންގިއެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތަށް ދަޢުވާއަކީ ކޮބައިކަން ރަނގަޅަށް އެނގޭނެހެން އަންގައި، ވަކީލަކު ހަމަޖެއްސުމުގެ ފުރުޞަތު ދިނުމުން އޭނާ އެ ޙައްޤު ދޫކޮށްލައި އަމިއްލައަށް ޖަވާބުދާރީވާން ނިންމައިފިނަމަ، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ބ) އަދި (ޅ) ގެ ޙައްޤުތައް ލިބިދީފައިވާ ކަމުގައި ބެލެވޭނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 03، ށ)
- ޒިނޭއަކީ ޙައްދު ކަނޑައެޅިފައިވާ ކުށެއް ކަމާއި، އެކުށް ސާބިތުކުރެވެނީ އިޢުތިރާފުން ނުވަތަ މަދުވެގެން 4 ފިރިހެނުންގެ ހެކިބަހުން ކަމާއި، އިޢުތިރާފު ޞައްޙަވުމުގެ ޝަރުޠުތަކުގެ ތެރޭގައި ބުއްދި ސަލާމަތުން ހުރުމާއި، ބާލިޣުވުމާއި، އަމިއްލަ އިޚްތިޔާރުގައި ވުން ހިމެނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 03، ނ)
- ޖިނާއީ އިޢުތިރާފުން ރުޖޫޢުވެވޭނެއެވެ؛ ޒިނޭގެ އިޢުތިރާފުން ޙުކުމް ތަންފީޛުކޮށް ނިމުމުގެ ކުރިން ޢަމަލަކުން، އިޝާރާތަކުން ނުވަތަ ބަހަކުން ރުޖޫޢުވެވިދާނެ ކަމާއި، ރުޖޫޢުވެއްޖެނަމަ ޙައްދު ޤާއިމުކުރުމުން ދުރުހެލިވާން ޖެހެއެވެ؛ މަޖުބޫރުކަމެއް ނެތި ހަމަބުއްދީގައި ވި އިޢުތިރާފުން ރުޖޫޢުވެފައި ނުވާނަމަ އެ އިޢުތިރާފުގެ މައްޗަށް ކުށް ސާބިތުކުރުން ޞައްޙައެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 03، ނ)
- ޙައްދު ޖެހުން މަނާކުރާ ސަބަބެއް އޮތްކަމަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުން ނުބުނާނަމަ، އެފަދަ ސަބަބެއް އޭނާގެ ކިބައިގައި ފުރިހަމަވެފައި ނެތް ކަމަށް ބަލަންޖެހޭނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 03، ނ)
- ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 1205 ވަނަ މާއްދާއާއި ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2015/14/SC ސަރކިއުލަރގެ ދަށުން، ޙައްދު ނުވަތަ ޤިޞާޞް ކަނޑައަޅާފައިވާ ކުށެއްގެ އަދަބު ތަންފީޛުކުރަންވާނީ ޝަރީޢަތުގެ ހުރިހާ މަރުޙަލާއެއް ނިމި ސުޕްރީމް ކޯޓުން އެ އަދަބު ދިނުމަށް ޙުކުމްކޮށްފިނަމައެވެ؛ އެހެންކަމުން ނިހާއީ ޙުކުމެއްކަން ކަށަވަރުވުމުގެ ކުރިން އެ ޙުކުމް (ގޭބަންދު ހިމެނޭ ގޮތަށް) ތަންފީޛުކުރެވިގެން ނުވާނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 03، ރ)
- ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ޒިނޭގެ ކުށް ސާބިތުވާ މީހެއްގެ މައްޗަށް ޖިންސީ ކުށުގެ ޤާނޫނުގެ 27 (ހ) އާ ޙަވާލާދީ 27 (ށ) ގެ ދަށުން 100 އެތިފަހަރުގެ ޙައްދާއި 1 އަހަރުގެ ގޭބަންދު ކަނޑައެޅުން ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތަކާ އެއްގޮތެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 03)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ބ) އަދި (ޅ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2014 (ޖިންސީ ކުށުގެ ޤާނޫނު) ގެ 27 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) ގެ 1205 ވަނަ މާއްދާ
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2015/14/SC ސަރކިއުލަރ (15 ނޮވެމްބަރު 2015)
- ހައިކޯޓުގެ 2013/HC-A/122 ޤަޟިއްޔާ
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2011/SC-A/23 ޤަޟިއްޔާ
- ބެންޗު
- ޢަލީ ސަމީރު، މުޙައްމަދު ފައިޞަލް، ޙުސައިން ޝަހީދު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް