ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2018/HC-JC/14
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ނަދީމާ އަޙްމަދު، 2018/HC-JC/14
Prosecutor General v. Nadheemaa Ahmed 2018/HC-JC/14 (2018/HC-JC/14, High Court of the Maldives, 9 October 2019)
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ނަދީމާ އަޙްމަދު
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ފ. ނިލަންދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން އިޢުތިރާފުގެ މައްޗަށް ޒިނޭގެ ކުށުން ކުށްވެރިކޮށް، 100 އެތިފަހަރުން ޙައްދު ޖެހުމާއި 1 އަހަރު ގޭބަންދަށް ޙުކުމްކުރިއެވެ.
ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ވިހެއި ކުއްޖަކީ ކައިވެންޏެއް ނެތި ލޯބީގެ ގުޅުމެއްގައި ޒިނޭކުރުމުގެ ސަބަބުން ލިބުނު ކުއްޖެއްކަމަށް ބުނެ ތަޙްޤީޤާއި ޝަރީޢަތުގައި އިޢުތިރާފުވެފައިވެއެވެ.
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް 3 ނުކުތާ ހުށަހެޅިއެވެ: އިޢުތިރާފު ޞައްޙަކަމާއި ކުށް ޝައްކުން އެއްކިބާވާ މިންވަރަށް ސާބިތުވާކަން، ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތަށް ޤާނޫނުއަސާސީގެ ޙައްޤުތައް ލިބިދީފައިވާކަން، އަދި ޙައްދު ޖެހުން މަނާކުރާ ސަބަބެއް ނެތްކަން ކަށަވަރުކޮށްދިނުން. ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ހައިކޯޓުގައި ވެސް ދަށުކޯޓުގައި އިޢުތިރާފުވިކަން ޤަބޫލުކުރިއެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2015/14/SC ސަރކިއުލަރގެ ދަށުން، ދަށުކޯޓުން ޒިނޭކުރުމުގެ ކުށުގައި ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ އިޢުތިރާފުގެ މައްޗަށް ކުށްވެރިކޮށް ކަނޑައެޅި ޙައްދާއި ގޭބަންދުގެ ޙުކުމަކީ ޞައްޙަ ނިހާއީ ޙުކުމެއްތޯ؛ އިޢުތިރާފު ޞައްޙަތޯ، ޤާނޫނުއަސާސީގެ ޙައްޤުތައް ލިބިދީފައިވޭތޯ، އަދި ޙައްދު ތަންފީޛުކުރުން މަނާކުރާ ސަބަބެއް ހުރިތޯ.
ނިންމި ގޮތް
ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޞައްޙަކަމަށް ކަނޑައެޅި
އިޢުތިރާފަކީ ޝަރުޠުތައް ފުރިހަމަވާ ޞައްޙަ އިޢުތިރާފެއް ކަމާއި، އޭގެން ރުޖޫޢުވެފައި ނުވާކަމާއި، ޤާނޫނުއަސާސީގެ ޙައްޤުތައް ލިބިދީފައިވާކަމާއި، ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ރިޢާޔަތްކޮށް އަދަބު ކަނޑައަޅާފައިވާކަމާއި، ޙައްދު މަނާކުރާ ސަބަބެއް ނެތްކަމުން ޙުކުމް ޞައްޙަކަމަށް ކަނޑައެޅިއެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2015/14/SC ސަރކިއުލަރގެ ދަށުން، ޒިނޭގެ ޙައްދު ކަނޑައެޅި ޙުކުމްތައް ނިހާއީ ޙުކުމްތަކެއްކަން ކަށަވަރުކުރުމަށް ހައިކޯޓަށް ހުށަހަޅައި، އެ ޙުކުމުގެ ޞައްޙަކަން ހައިކޯޓުން ކަނޑައަޅައެވެ. (ނުކުތާ 3 (ހ))
- ޒިނޭގެ ކުށަކީ އިސްލާމީ ޝަރީޢަތުގައި ޙައްދު ކަނޑައެޅިފައިވާ ކުށެއް ކަމާއި، އެކުށް ޝަރީޢަތަށް ސާބިތުކުރެވެނީ ކުށްކުރި މީހާގެ އިޢުތިރާފުން، ނުވަތަ މަދުވެގެން 4 ފިރިހެނުންގެ ހެކިބަހުން ކަމެވެ. (ނުކުތާ 3 (ށ))
- ޒިނޭކުރިކަމަށްވާ އިޢުތިރާފު ޞައްޙަވުމަށް، އިޢުތިރާފުވާ މީހާ ބުއްދި ސަލާމަތުން ހުރުމާއި، ބާލިޣުވެފައިވުމާއި، އިޢުތިރާފަކީ އަމިއްލަ އިޚްތިޔާރުގައި ވެފައިވާ އިޢުތިރާފަކަށް ވުން ޝަރުޠެވެ. (ނުކުތާ 3 (ށ))
- ޒިނޭގެ ކުށަށްވާ އިޢުތިރާފުން ރުޖޫޢުވެއްޖެނަމަ ޒިނޭގެ ޙައްދު ޤާއިމްކުރުމުން ދުރުހެލިވާންޖެހޭނެއެވެ؛ (2013/HC-A/122 ޤަޟިއްޔާ). (ނުކުތާ 3 (ށ))
- ތަޙްޤީޤާއި ދަށުކޯޓުގައި ދީފައިވާ ބަޔާންތަކާއި ހައިކޯޓުން ކުރާ ސުވާލުތަކަށް ބަލައި، ޒިނޭއަކީ ކޮބައިކަން އެނގި، އަމިއްލަ އިޚްތިޔާރުގައި، ހަމަބުއްދީގައި، ބާލިޣުވެ ތަޞައްރަފު ފުދިފައިވާ ޙާލު ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހުގައި ވެފައިވާ އިޢުތިރާފަކީ، ރުޖޫޢުވެފައި ނުވާނަމަ، ކުށް ސާބިތުކުރުމަށް ފުދޭ ޞައްޙަ އިޢުތިރާފެކެވެ. (ނުކުތާ 3 (ށ))
- ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ ކުށް ދޭހަވާ ބަހުން އެންގުމާއި، ބަރީއަވުމަށް އެކަށީގެންވާ ވަގުތާއި ވަސީލަތް ދިނުމާއި، ޤާނޫނީ ވަކީލެއް އައްޔަންކުރުމުގެ ފުރުޞަތު ދިނުމަށްފަހު، އޭނާ ވަކީލަކާ ނުލައި ކުރިއަށް ދިއުމަށް އިޚްތިޔާރުކޮށްފިނަމަ، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާއިން ކަށަވަރުކޮށްދޭ ޙައްޤުތަކުން އޭނާ މަޙްރޫމްކޮށްފައެއް ނުވެއެވެ. (ނުކުތާ 3 (ނ))
- ކުށް ސާބިތުވީ ފުރަތަމަ ފަހަރުކަމަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ޖިންސީ ކުށުގެ ޤާނޫނުގެ 27 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން 100 އެތިފަހަރުން ޙައްދު ޖެހުމާއެކު 1 އަހަރަށް ގޭބަންދުކުރުމަކީ ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތަކާ އެއްގޮތަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ އަދަބެކެވެ؛ އަދަބު ތަންފީޛުކުރުން މަނާކުރާ ސަބަބެއް ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ ކިބައިގައި ނެތެވެ. (ނުކުތާ 3 (ރ))
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2014 (ޖިންސީ ކުށުގެ ޤާނޫނު) ގެ 27 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ)
- ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ށ)، (ނ)، (ބ) އަދި (ޅ)
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2015/14/SC (15 ނޮވެމްބަރު 2015) ސަރކިއުލަރ
- 2013/HC-A/122
- ބެންޗު
- ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، ޢަލީ ސަމީރު، ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް