ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2019/HC-A/400
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. މުޢީން މުޙައްމަދު، 2019/HC-A/400
Prosecutor General v. Mueen Mohamed 2019/HC-A/400 (2019/HC-A/400, High Court of the Maldives, 16 November 2021)
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. މުޢީން މުޙައްމަދު
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ކްރިމިނަލް ކޯޓުން (564/Cr-C/2013) ޙުކުމްކޮށްފައިވެއެވެ. ޙުކުމުގެ ތަފްޞީލު މި ލިޔުމުގައި ނެތެވެ.
ކުޑަކުއްޖަކާމެދު އިތުބާރުކުރެވޭ މަޤާމެއްގައި ހުރެ ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިންގިކަމުގެ ދަޢުވާއެއްގައި ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ކުރި ޙުކުމް، އިސްތިއުނާފުގެ މުއްދަތު ހަމަވުމަށް އެތައް އަހަރެއް ފަހުން ހައިކޯޓުން ދިން ހުއްދައެއްގެ ދަށުން ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް އިސްތިއުނާފުކުރި މައްސަލައެކެވެ. ޝަރީޢަތް ނިމުނުގޮތުގެ ރިޕޯޓަށް ޕީޖީ އޮފީހުން އެދިފައިވަނީ މުއްދަތު ހަމަވުމަށް ފަހުގައެވެ.
ޕީޖީ އޮފީހުން ބުނީ ދަރިވަރުގެ ހެކިތަކާއި ހައިކޯޓުގެ ސާބިޤާތަކަށް ރިޢާޔަތްނުކޮށް މައްސަލަ ނިންމާފައިވާ ކަމަށާއި، ރިޕޯޓު ލަސްވެގެން ލިބުނުކަމަށެވެ. އިސްތިއުނާފު ރައްދުވާ ފަރާތުން ބުނީ މައްސަލަ ބަލައިގަނެފައިވަނީ މުއްދަތަށްފަހު ކަމަށާއި، ހެކި ޤާނޫނާ ޚިލާފަށް ހޯދާފައިވާ ކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
އިސްތިއުނާފުކުރުމުގެ މުއްދަތު ހަމަވުމަށް އެތައް އަހަރެއް ފަހުން ހައިކޯޓުން ދިން ހުއްދައެއްގެ ދަށުން ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ހުށަހެޅި އިސްތިއުނާފާމެދު އިސްތިއުނާފު ރައްދުވާ ފަރާތުން ހުށަހެޅި އިޖުރާއީ އިޢުތިރާޟް ބަލައިގަނެ، މައްސަލަ ކުރިއަށް ނުގެންދެވޭނެ ކަމަށް ކަނޑައަޅަންޖެހޭތޯ؛ އަދި ޝަރީޢަތް ނިމުނުގޮތުގެ ރިޕޯޓު ނުލިބުމަކީ ލަސްވުމަށް ޤަބޫލުކުރެވޭ ސަބަބެއްތޯ.
ނިންމި ގޮތް
އިޖުރާއީ އިޢުތިރާޟް ބަލައިގަނެ، އިސްތިއުނާފު ކުރިއަށް ނުގެންދިޔުމަށް ނިންމި
ރިޕޯޓަށް އެދުމުގެ ޒިންމާ އޮތީ ރިޕޯޓު ބޭނުންވާ ފަރާތުގައި ކަމަށްވާއިރު، ޕީޖީ އޮފީހުން ރިޕޯޓަށް އެދިފައިވަނީ މުއްދަތަށްފަހު، މަޤްބޫލު ސަބަބެއް ނެތި ލަސްކޮށް، އަދި ރިޕޯޓު ލިބުމަށްފަހުވެސް އަވަސްނުވެ ކަމަށް ހައިކޯޓަށް ފެނުނެވެ. އެހެންކަމުން އިޖުރާއީ އިޢުތިރާޟް ބަލައިގަތެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- މާލޭގައި ޤާއިމުކޮށްފައިވާ ދަށު ކޯޓަކުން ނިންމާ މައްސަލައެއް ހައިކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރުމުގެ މުއްދަތަކީ، މައްސަލަ ނިންމި ދުވަހާއި މުއްދަތު ހަމަވާ ދުވަހާއި އެ ދެމެދަށް އަންނަ ސަރުކާރު ބަންދު ދުވަސްތައް ނުހިމަނާ 90 ދުވަހުގެ މުއްދަތެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 8)
- ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނުގެ 42 ވަނަ މާއްދާގެ (ބ) ގެ ދަށުން މުއްދަތު ފާއިތުވުމަށްފަހު އިސްތިއުނާފުކުރުމުގެ ހުއްދައަށް އެދޭއިރު، މުއްދަތުގައި އިސްތިއުނާފު ނުކުރެވުނު ސަބަބު ހައިކޯޓަށް ޤަބޫލުކުރެވޭ މިންވަރަށް ސާބިތުކޮށްދިނުމަކީ ހުއްދައަށް އެދޭ ފަރާތުގެ ޒިންމާއެކެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 8)
- ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނުގެ 42 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގެ ދަށުން ކޯޓުތަކަށް މަތިކޮށްފައިވާ ޒިންމާއަކީ މައްސަލަ ނިންމި ގޮތުގެ ރިޕޯޓު މަޞްލަޙަތު އޮތް ފަރާތްތަކަށް ލިބޭނެ އިންތިޒާމް ހަމަޖެއްސުމެވެ. ނަމަވެސް އެ ރިޕޯޓު ލިބިގަތުމަށް އެދުމުގެ ޒިންމާއަކީ ރިޕޯޓު ބޭނުންވާ ފަރާތުގެ ޒިންމާއެކެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 9)
- ރިޕޯޓު ލިބިގަތުމަށް އިސްތިއުނާފުގެ މުއްދަތު ހަމަވުމަށްފަހު އެދި، ރިޕޯޓަށް ނުއެދި އެތައް އަހަރެއް މަޑުކުރަންޖެހުނު މަޤްބޫލު ސަބަބެއް ނުދައްކައި، ރިޕޯޓު ލިބުމަށްފަހުވެސް އެކަށީގެންވާ މުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައި އިސްތިއުނާފުކުރުމަށް މަސައްކަތް ނުކުރާނަމަ، އިސްތިއުނާފު ރައްދުވާ ފަރާތުގެ އިޖުރާއީ އިޢުތިރާޟް ބަލައިގަނެ، މައްސަލަ ކުރިއަށް ނުގެންދެވޭނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 9-10)
- (ފަނޑިޔާރު ޙުސައިން ޝަހީދުގެ ތާއީދީ ރައުޔު) އިސްތިއުނާފުގެ މުއްދަތަކީ ޤާނޫނުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ ގޮތުގެ މަތިން ޚަޞްމުންނަށް ލިބޭ މުއްދަތެކެވެ. އެ މުއްދަތު ފާއިތުވުމަށްފަހު އިސްތިސްނާއީ ޙާލަތެއްގައި މެނުވީ އިސްތިއުނާފު ބަލައިނުގަނެވޭނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 11.3)
- (ފަނޑިޔާރު ޙުސައިން ޝަހީދުގެ ތާއީދީ ރައުޔު) އިސްތިއުނާފުކުރުމުގެ ޙައްޤަކީ ޤާނޫނުއަސާސީން ކަށަވަރުކޮށްދީފައިވާ އަސާސީ ޙައްޤެކެވެ. ޚުލާޞާ ރިޕޯޓާއި ޝަރީޢަތް ނިމުނުގޮތުގެ ރިޕޯޓު ޤާނޫނުގައިވާ ގޮތުގެ މަތިން ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކަށް ލިބޭނެ އިންތިޒާމް ހަމަޖެއްސުމަކީ ކޯޓުތަކުގެ ޒިންމާއެއް ކަމަށްވާއިރު، އެ ޒިންމާ އަދާނުކުރާ ފަރާތްތަކާމެދު ފިޔަވަޅު އެޅެންޖެހޭނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 11.4-11.5)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 42 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 42 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 42 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) އަދި (ބ)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2015/06/SC ސަރކިއުލަރ
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2015/05 ޢާންމު ސިޓީ
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ޢާއްމު ސިޓީ (ޚުލާޞާ ރިޕޯޓު ޙުކުމްކުރާ ދުވަހު ދޫކުރުމާބެހޭ؛ ނަންބަރު PDF ގައި ސާފުނޫން)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2020/SC-A/108,109,110
- ބެންޗު
- ހާތިފް ޙިލްމީ (އިސް ފަނޑިޔާރު)، ޝުޢައިބް ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، ޙުސައިން ޝަހީދު
- ރައުޔު ލިޔުނު ފަނޑިޔާރު
- ޙުސައިން ޝަހީދު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް