ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2017/HC-A/113
ޙުމައިދު ވަޙީދު ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް، 2017/HC-A/113
Humaidhu Waheed v. Prosecutor General 2017/HC-A/113 (2017/HC-A/113, High Court of the Maldives, 3 February 2019)
ޙުމައިދު ވަޙީދު ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ދައުލަތުގެ ހެކިންނާއި ޤަރީނާތަކުން ކުށް ސާބިތުވާތީ ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 ގެ 3 (ހ) ގެ ދަށުން ކުށްވެރިކޮށް، 3 (ނ) ގެ ދަށުން 10 އަހަރު ޖަލަށްލުމަށް ޙުކުމްކުރިއެވެ.
ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް 14 އަހަރުގެ ކުއްޖަކު އޭނާގެ ގެއަށް ގެންގޮސް، ނިދާކޮޓަރީގެ އެނދުގައި ކުއްޖާގެ ގައިގައި ބައްދައި ކިސްކޮށް އެކީގައި ނިދި ކަމަށް ދައުލަތުން ދަޢުވާކުރިއެވެ.
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ކުއްޖާގެ ވާހަކަ ހަދައިގެން ދައްކާ ވާހަކައެއް ނޫންކަން ކަށަވަރުކުރުމުގެ 2015/HC-A/31 ގެ އުޞޫލަށް ރިޢާޔަތްނުކުރާ ކަމަށާއި، ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިނގިކަން ސާބިތުވާނެ ހެއްކެއް ނެތް ކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 3 (ހ) ގެ ދަށުން ކުޑަކުއްޖަކާއެކު ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިންގުމުގެ ކުށް ސާބިތުވާ މިންވަރަށް ހެކި ލިބިފައިވޭތޯއާއި، ކުއްޖާގެ ބަޔާން ހަދައިގެން ދައްކާ ވާހަކައެއް ނޫންކަން ކަށަވަރުކުރުމުގެ އުޞޫލަށް ދަށުކޯޓުން ރިޢާޔަތްކޮށްފައިވޭތޯ.
ނިންމި ގޮތް
އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް
ދަށުކޯޓުން ކުއްޖާގެ ވާހަކަ ހަދައިގެން ދައްކާކަމަށް ބެލެވޭނެ ސަބަބެއް ނެތްކަން ބަލައި ފާހަގަކޮށްފައިވެއެވެ. ކުއްޖާގެ ތަޙްޤީޤު ބަޔާނާއި ވަގުތުން ކިޔައިދިނުމަކީ ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 47 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ޤަބޫލުކުރެވޭ ހެކި ކަމާއި، ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ ތަޙްޤީޤު އިޢުތިރާފަށް ކުއްޖާއާއި މަންމައާއި ތަޙްޤީޤުކުރި ފަރާތުގެ ބަހުން ބާރުލިބޭތީ ކުށް ސާބިތުވެއެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 ގެ 3 ވަނަ މާއްދާގައި ބުނާ 'އަތްލުން' އަކީ ހަމައެކަނި އަތުން އަތްލުމެއް ނޫނެވެ. ޖިންސީ ނިޔަތެއް އޮވެގެން އަތުން، އެއްޗެއް މެދުވެރިކޮށް، ނުވަތަ ހަށިގަނޑުގެ އެހެން ގުނަވަނެއް ޖައްސައިގެން ކުއްޖާގެ ހަށިގަނޑުގައި ބީހުމެވެ؛ ކުށް ކަނޑައެޅުމަށް ބޭރުފުށުން ފެންނަ އަނިޔާއެއް ލިބިފައިވުން ލާޒިމެއް ނޫނެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3 (ށ))
- ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނަކީ ޢާންމު މިންގަނޑުން ސާބިތުކުރުމުގެ ދަތިތަކާހުރެ އިތުރު ބާވަތުގެ ހެކި ހުއްދަކޮށް ބަލައިގަންނަ ހެކީގެ މިންގަނޑު ލުއިކުރުމުގެ މަޤްޞަދުގައި ވުޖޫދުވި ޤާނޫނެކެވެ؛ 47 ވަނަ މާއްދާގައިވާ 5 ބާވަތެއްގެ ހެކި ހުރުމަކީ ޝައްކުނެތި ސާބިތުވާ މިންވަރެވެ. ނަމަވެސް (ޅ)، (ކ) އަދި (ދ) އަކީ ވަކިވަކި ބާވަތެއްގެ ހެކި ކަމުގައި ނުބެލެވޭނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3 (ށ)، <a class="salj-number-link" href="https://sulthanamhar.com/summary-judgments/dh/case_2014_HC_DM_01/"><bdi class="salj-latin" dir="ltr">2014/HC-DM/01</bdi></a>)
- 47 ވަނަ މާއްދާގައިވާ މިންވަރަށްވުރެ މަދުން ހެކި ހުރިނަމަވެސް ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 (އ) ގައިވާ ފަދައިން އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއްނެތި ސާބިތުވާނަމަ ކުށް ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައެޅިދާނެއެވެ؛ އަދި ޝަރީޢަތާއި ޤާނޫނު ހުއްދަކުރާ އެހެނިހެން ހެކިތަކާއި ޤަރީނާތައްވެސް ޤަބޫލުކުރެވޭނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3 (ށ))
- ތަޙްޤީޤުގައި ވާ އިޢުތިރާފަކީ އެއަށް ބާރުލިބިދޭ އެހެނިހެން ކަންތައްތައް ހުރިނަމަ ބުރަދަން ދެވިދާނެ އެއްޗެކެވެ؛ މަޖުބޫރުކަމެއް ނެތި އަމިއްލަ އިޚްތިޔާރުގައި ދީފައިވާ، ދަށުކޯޓުގައި އިންކާރުނުކުރާ ބަޔާނަކީ، ޝަރީޢަތުގައި ދަޢުވާއަށް އިންކާރުކުރިނަމަވެސް، ބުރަދަން ދެވޭ އިޢުތިރާފެކެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3 (ށ) އަދި (ރ)، <a class="salj-number-link" href="https://sulthanamhar.com/summary-judgments/dh/adam_shareef_v_prosecutor_general_s_office_2009_SC_A_18/"><bdi class="salj-latin" dir="ltr">2009/SC-A/18</bdi></a>)
- ކުއްޖާގެ ބުނުމުގެ މައްޗަށް ބިނާވާ މިފަދަ މައްސަލަތަކުގައި ކިޔައިދިނުމުގައިވާ ފުށުއެރުންތަކާއި ވާހަކަ ހަދައިގެން ދައްކާކަމަށް ބުރަވެވޭ ކަންތައްތައް ޝަރީޢަތުން ވަޒަންކުރަންޖެހޭނެއެވެ؛ އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއް އުފެދިއްޖެނަމަ ކުށް ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައެޅިގެން ނުވާނެއެވެ. ވާހަކަ ހަދައިގެން ކިޔައިދިނުމެއްކަމަށް ބެލެވޭނެ ސަބަބެއްނެތި ހާދިސާ ހިނގިތާ މާ ދިގު މުއްދަތެއް ނުވަނީސް ކުއްޖާ ކިޔައިދިނުމަކީ 47 (އ) ގެ ދަށުން ޤަބޫލުކުރެވޭ ހެއްކެކެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3 (ނ)، <a class="salj-number-link" href="https://sulthanamhar.com/summary-judgments/dh/case_2013_HC_A_332/"><bdi class="salj-latin" dir="ltr">2013/HC-A/332</bdi></a>، <a class="salj-number-link" href="https://sulthanamhar.com/summary-judgments/dh/case_2015_HC_A_31/"><bdi class="salj-latin" dir="ltr">2015/HC-A/31</bdi></a>)
- ޤާނޫނުއަސާސީގެ 35 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ކުޑަކުދިންނަށް ޚާއްޞަ ރައްކާތެރިކަމާއި އެހީތެރިކަން ލިބުމަކީ ޙައްޤެއް ކަމުން، ކުޑަކުދިންނާމެދު ޖިންސީ ޢަމަލުތައް ހިންގާ މީހުންނާމެދު ތަޙްޤީޤާއި ޝަރީޢަތުގެ މަރުޙަލާގައި ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކެއް އޮތުން މުހިންމެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3 (ށ))
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 2 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 ގެ 3 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ށ) އަދި (ނ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 ގެ 47 ވަނަ މާއްދާގެ (އ)، (ޅ)، (ކ) އަދި (ދ)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 35 ވަނަ މާއްދާ
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ)
- 2014/HC-DM/01
- 2012/HC-A/14
- 2012/HC-A/129
- 2009/SC-A/18
- 2013/HC-A/332
- 2015/HC-A/31
- ބެންޗު
- ޝުޖާޢު ޢުޘްމާން، ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، ޙަސަން ޢަލީ
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް