ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2018/HC-JC/25
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. މުޙައްމަދު ޝުހާދު ނުޢުމާން، 2018/HC-JC/25
Prosecutor General v. Mohamed Shuhaadhu Nuumaan 2018/HC-JC/25 (2018/HC-JC/25, High Court of the Maldives, 16 January 2020)
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. މުޙައްމަދު ޝުހާދު ނުޢުމާން
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހުގައި ވި އިޢުތިރާފުން ކުށް ސާބިތުކޮށް 27 ދުވަހުގެ ޖަލާއި 40 ޖަލްދު ކަނޑައެޅިއެވެ.
ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތާ ފުލުހުން ސުވާލުކުރުމުން ބަނގުރާ ބޭނުންކުރާކަމަށް އިޢުތިރާފުވުމުން ބަނގުރާ ބުއިމުގެ ކުށުގެ ދަޢުވާ ކުރިއެވެ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ހައިކޯޓަށް ހުށަހެޅީ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ސަރކިއުލަރގެ ދަށުން ޙުކުމުގެ ޞައްޙަކަން ކަށަވަރުކުރުމަށެވެ.
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް އެދުނީ އިޢުތިރާފު ޞައްޙަކަމާއި، ދަޢުވާ ލިބޭ ފަރާތަށް ޤާނޫނުއަސާސީގެ ޙައްޤުތައް ލިބިދީފައިވާކަމާއި، ޙައްދު ޖެހުން މަނާކުރާ ސަބަބެއް ނެތްކަން ކަށަވަރުކޮށްދިނުމަށެވެ. ދަޢުވާ ލިބޭ ފަރާތް ޙުކުމްކުރުމުގެ މަޖިލީހަށް ޙާޟިރުނުވިއެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހުގައި ވި އިޢުތިރާފުގެ މައްޗަށް ބަނގުރާ ބުއިމުގެ ކުށް ސާބިތުކޮށް 27 ދުވަހުގެ ޖަލާއި 40 ޖަލްދު ކަނޑައެޅި ޙުކުމަކީ ޞައްޙަ ނިހާއީ ޙުކުމެއްތޯ (ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2015/14/SC ސަރކިއުލަރގެ ދަށުން ކަށަވަރުކުރުން).
ނިންމި ގޮތް
ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޞައްޙަ، ޤާއިމް
ދަޢުވާ ސާފުކޮށްދީ ވަކީލުގެ ޙައްޤު ދޫކޮށްލާފައިވާކަމާއި، އިޢުތިރާފަކީ އަމިއްލަ އިޚްތިޔާރުގައި ވެފައިވާ ޞައްޙަ އިޢުތިރާފެއްކަމާއި އެއިން ރުޖޫޢަވެފައި ނުވާކަމާއި، ކުށުގެ ރުކުންތައް ފުރިހަމަވާކަމާއި، އަދަބު ކަނޑައެޅީ ޤާނޫނާ އެއްގޮތަށްކަން ފާހަގަކޮށް ޙުކުމް ޞައްޙަކަމަށް ކަނޑައެޅިއެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތަށް ދަޢުވާ ސާފުކޮށްދީ، ޤާނޫނީ ވަކީލެއް ހޯދުމުގެ ފުރުޞަތު ދީފައިވާއިރު އެ ޙައްޤު ދޫކޮށްލާފައިވާނަމަ، ޤާނޫނުއަސާސީން ކަށަވަރުކޮށްދޭ ޙައްޤުތައް ލިބިދީފައިވާކަމަށް ބެލެވޭނެއެވެ. (ފާހަގަކުރެވުނު ނުކުތާ 3 (ށ))
- ޖިނާއީ އިޢުތިރާފަކީ ފަނޑިޔާރުގެ އިޤްތިނާޢުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ޤާއިމުވާ ދަލީލެއް ކަމާއި، މަދަނީ އިޢުތިރާފާ ޚިލާފަށް އެއިން ރުޖޫޢަވެވޭނެ ކަމާއި، ރުޖޫޢަވުމާއި އޭގެ ސަބަބުތައް ވަޒަންކުރުމަކީ މައްސަލަ ބަލާ ފަނޑިޔާރަށް ލިބިގެންވާ ބާރެކެވެ. (ފާހަގަކުރެވުނު ނުކުތާ 3 (ނ))
- ބަނގުރާ ބުއިމުގެ ކުށް ސާބިތުކުރެވޭ އެއް ގޮތަކީ އެކަމަށް އިޤްރާރުވުން ނުވަތަ އިޢުތިރާފުވުން ކަމާއި، އެކަމަށް އެއްފަހަރު އިޢުތިރާފުވުން ފުދޭނެ ކަމާއި، އިޢުތިރާފުވާ ވަގުތު އަނގައިގައި ވަސްހުރުން ޝަރުޠެއް ނޫން ކަމާއި، އިޤްރާރުން ރުޖޫޢަވެ އެހެން ހެއްކެއް ނެތްނަމަ ޙައްދު ތަންފީޛު ނުކުރެވޭނެއެވެ. (ފާހަގަކުރެވުނު ނުކުތާ 3 (ނ))
- ބަނގުރާ ބުއިމުގެ ކުށުގެ ރުކުންތަކަކީ ބުއިމާއި ޖިނާއީ ޤަޞްދު ކަމާއި، މަސްތުވާ އެއްޗެއް ބޮއިފިނަމަ ބުއިމުގެ ރުކުން ފުރިހަމަވާ ކަމާއި، ގިނަ މިންވަރަކުން މަސްތުވާ އެއްޗެއްގެ މަދު މިންވަރެއް ބުއިމަކީވެސް ބަނގުރާ ބުއިންކަމުގައި ބެލެވޭ ކަމާއި، ބޮނީ މަސްތުވާ ދިޔާ އެއްޗެއްކަން އެނގިހުރެ ބޮއިފިނަމަ ޖިނާއީ ޤަޞްދު ފުރިހަމަވާނެއެވެ. (ފާހަގަކުރެވުނު ނުކުތާ 3 (ރ))
- ޙައްދު ކަނޑައެޅިފައިވާ ކުށެއް ޝައްކެއްނެތް މިންވަރަށް ސާބިތުވެއްޖެނަމަ ކަނޑައަޅަންވާނީ އިސްލާމީ ޝަރީޢަތުގައިވާ އަދަބު ކަމާއި، ބަނގުރާ ބުއިމުގެ ޙައްދަކީ 40 ޖަލްދު ކަމަށްވިޔަސް ޙާލަތަށް ބަލައި ތަޢުޒީރީ ގޮތުން 80 އާ ހަމައަށް ގެންދެވިދާނެ ކަމާއި، ޙައްދުގެ އިތުރުން ޖަލަށްލުމަކީވެސް ތަޢުޒީރީ އަދަބެއްގެ ގޮތުގައި ބެލެވިދާނެއެވެ. (ފާހަގަކުރެވުނު ނުކުތާ 3 (ބ))
- ހައިކޯޓުން ހާޟިރުވުމަށް އަންގާފައިވާ ފަރާތެއް މަޤުބޫލު އުޒުރެއްނެތި ޙާޟިރުނުވެއްޖެނަމަ، ހައިކޯޓުގެ ޤަވާއިދުގެ ދަށުން އެ ފަރާތުގެ ޣައިރު ޙާޟިރުގައި ޙުކުމްކުރެވިދާނެއެވެ. (ފާހަގަކުރެވުނު ނުކުތާ 3 (ޅ))
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2015/14/SC (15 ނޮވެމްބަރު 2015) ސަރކިއުލަރ
- ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ބ) އަދި (ޅ) (ލިޔުމުގައި '53')
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލް ޢުޤޫބާތު) ގެ ބަނގުރާ ބުއިމާ ބެހޭ މާއްދާ (ލިޔުމުގައި '636 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ (3)'؛ ޢަދަދު ޔަޤީން ނޫން)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލް ޢުޤޫބާތު) ގެ 1002 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) (ލިޔުމުގައި '3223')
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލް ޢުޤޫބާތު) ގެ 1205 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) (ލިޔުމުގައި '3325')
- ހައިކޯޓުގެ ޤަވާއިދުގެ 55 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2011/SC-A/23 ޤަޟިއްޔާ (ލިޔުމުގައި '2011/SC-A/23')
- ބެންޗު
- ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، މުޙައްމަދު ފައިސަލް، މުޙައްމަދު ނިޔާޒް
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް