ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2018/HC-JC/40
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. އަމީތު ޢަލީ، 2018/HC-JC/40
Prosecutor General v. Ameethu Ali 2018/HC-JC/40 (2018/HC-JC/40, High Court of the Maldives, 19 February 2020)
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. އަމީތު ޢަލީ
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ކުށް ސާބިތުކޮށް 5,400 ރުފިޔާ ޖޫރިމަނާކޮށް 40 އެތިފަހަރު ޖަލްދުކުރުމަށް ޙުކުމްކުރި.
ބަނގުރާ ގެންގުޅޭކަމަށް ލިބުނު މަޢުލޫމާތަކާ ގުޅިގެން ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ބެލުމުގެ ދަށަށް ގެނެސް ސުވާލުކުރުމުން ބަނގުރާ ބޯކަމަށް އިޢުތިރާފުވި؛ ޝަރީޢަތުގައިވެސް ވަކީލުގެ ޙައްޤު ދޫކޮށްލައި އިޢުތިރާފުވި.
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް އެދުނީ އިޢުތިރާފު ޞައްޙަކަމާއި، ޤާނޫނުއަސާސީގެ ޙައްޤުތައް ލިބިދީފައިވާކަމާއި، ޖަލްދުކުރުން މަނާކުރާ ސަބަބެއް ނެތްކަން ކަށަވަރުކޮށްދިނުމަށް.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2015/14/SC ސަރކިއުލަރގެ ދަށުން، ބަނގުރާ ބުއިމުގެ ކުށަށް ވެފައިވާ އިޢުތިރާފުގެ މައްޗަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ޙައްދާއި ޖޫރިމަނާ ކަނޑައަޅައި ކުރި ޙުކުމް ޞައްޙަތޯ.
ނިންމި ގޮތް
ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޞައްޙަކަމަށް ކަނޑައަޅައި ޤާއިމް
ޙައްޤުތައް ލިބިދީފައިވާކަމާއި، ރުޖޫޢަ ނުވާ ޞައްޙަ އިޢުތިރާފުން ކުށް ސާބިތުވާކަމާއި، ރުކުންތައް ފުރިހަމަވާކަމާއި، ޙައްދާއި ތަޢުޒީރީ ޖޫރިމަނާ ކަނޑައެޅީ ޤާނޫނާ އެއްގޮތަށްކަމަށް ހައިކޯޓުން ކަނޑައެޅި.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ދަޢުވާގައިވާ ކުށަކީ ކޮބައިކަން ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތަށް ރަނގަޅަށް ސާފުވާގޮތަށް އަންގައި، ޤާނޫނީ ވަކީލެއްގެ އެހީ ހޯދުމުގެ ޙައްޤު އޭނާ ދޫކޮށްލައިފިނަމަ، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ބ) އަދި (ޅ) ގެ ޙައްޤުތައް ލިބިދީފައިވާ ކަމަށް ބެލެވޭނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3.2)
- ޖިނާއީ އިޢުތިރާފަކީ ރުޖޫޢަވެވޭނެ އިޢުތިރާފެކެވެ؛ މަދަނީ އިޢުތިރާފާ ޚިލާފަށް ޖިނާއީ އިޢުތިރާފުން ރުޖޫޢަވުމަކީ މަނާކަމެއް ނޫނެވެ؛ ރުޖޫޢަވުމާއި އޭގެ ސަބަބުތައް ވަޒަންކޮށް ތަޤްޔީމުކުރުމަކީ މައްސަލަ ބަލާ ފަނޑިޔާރަށް ލިބިގެންވާ ބާރެކެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3.3؛ <a class="salj-number-link" href="https://sulthanamhar.com/summary-judgments/dh/state_prosecutor_general_s_office_v_hassan_abdhu_and_other_5_persons_2011_SC_A_23/"><bdi class="salj-latin" dir="ltr">2011/SC-A/23</bdi></a>)
- ބަނގުރާ ބުއިމުގެ ކުށް ސާބިތުކުރެވޭނެ އެއް ގޮތަކީ އިޤްރާރު ނުވަތަ އިޢުތިރާފެވެ؛ އެއްފަހަރު އިޢުތިރާފުވުން ފުދެއެވެ؛ އިޢުތިރާފުވާ ވަގުތު އަނގައިގައި ވަސް ހުރުމަކީ ޝަރުޠެއް ނޫނެވެ؛ އިޤްރާރުން ރުޖޫޢަވެ އެހެން ހެއްކެއް ނެތްނަމަ ޙައްދު ތަންފީޒު ނުކުރެވޭނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3.3)
- ބަނގުރާ ބުއިމުގެ ކުށުގެ ދެ ރުކުނަކީ ބަނގުރާ ބުއިމާއި ޖިނާއީ ޤަޞްދެވެ؛ ބޮނީ ބަނގުރާ ނުވަތަ މަސްތުވާ ދިޔާއެއްޗެއްކަން އެނގޭނަމަ ޖިނާއީ ޤަޞްދުގެ ރުކުން ފުރިހަމަވެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3.4)
- ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 1205 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ޙައްދު ކަނޑައެޅިފައިވާ ކުށެއް ސާބިތުވެއްޖެނަމަ އިސްލާމީ ޝަރީޢަތުގެ އަދަބު ކަނޑައަޅަންވާނެއެވެ؛ ބަނގުރާ ބުއިމުގެ ޙައްދަކީ 40 އެތިފަހަރު ޖަލްދުކުރުން ނަމަވެސް ޙާލަތަށް ބަލައި ތަޢުޒީރެއްގެ ގޮތުން 80 އެތިފަހަރާ ހަމައަށް ގެންދެވިދާނެއެވެ؛ ޙައްދުގެ އިތުރުން ޖަލަށްލުމާއި ޖޫރިމަނާވެސް ތަޢުޒީރީ އަދަބެއްގެ ގޮތުގައި ބެލެވިދާނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3.5)
- ބަނގުރާ ބުއިމަކީ 616 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ (1) ގެ ދަށުން ޖުނަޙްގެ 3 ވަނަ ދަރަޖައިގެ ކުށެއް ކަމުން، 1002 ވަނަ މާއްދާގެ ތާވަލުގެ އަސާސީ މިންގަނޑު (1 މަހާއި 6 ދުވަސް) ން އެއް ދަރަޖަ ދަށްކޮށް 27 ދުވަހުގެ ޖަލު މުއްދަތު ޖޫރިމަނާއަށް ބަދަލުކުރުމަކީ ޤާނޫނާ އެއްގޮތަށް ކުރެވޭ ކަމެކެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3.5)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2015/14/SC ސަރކިއުލަރ
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ބ) އަދި (ޅ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) ގެ 616 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ (2) ވަނަ ނަންބަރުގެ (ii) އަދި (ށ) ގެ (1) އާއި (2)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) ގެ 1002 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) (ތާވަލު)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) ގެ 1005 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) ގެ 1106 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) ގެ 1205 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2011/SC-A/23
- ބެންޗު
- އިސްފަނޑިޔާރު ޝުޖާޢު ޢުޘްމާން، ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ނިޔާޒް، ފަނޑިޔާރު ޢަލީ ސަމީރު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް