ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2018/HC-JC/34
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. އަޙްމަދު ސުނިލް، 2018/HC-JC/34
Prosecutor General v. Ahmed Sunil 2018/HC-JC/34 (2018/HC-JC/34, High Court of the Maldives, 28 April 2019)
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. އަޙްމަދު ސުނިލް
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ކުށްވެރިކޮށް، 27 ދުވަހުގެ ޖަލު އަދަބު 5400 ރުފިޔާގެ ޖޫރިމަނާއަކަށް ބަދަލުކޮށް، 40 އެތިފަހަރުން ޖަލްދުކުރުމަށް ޙުކުމްކުރިއެވެ.
ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ފުލުހުން ހައްޔަރުކުރިއިރު މަސްތުވުމަށް ބަނގުރާ ބުއިކަމަށް ތަޙްޤީޤުގައާއި ޝަރީޢަތުގައި އިޢުތިރާފުވިއެވެ.
ޕީޖީގެ ފަރާތުން އެދުނީ އިޢުތިރާފު ޞައްޙަކަމާއި، ޙައްޤުތައް ލިބިދީފައިވާކަމާއި، ޙުކުމް ތަންފީޛުކުރުން މަނާކުރާ ސަބަބެއް ނެތްކަން ކަށަވަރުކޮށްދިނުމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ބަނގުރާ ބުއިމުގެ ކުށުގައި ތުހުމަތުކުރެވުނު ފަރާތުގެ އިޢުތިރާފުގެ މައްޗަށް މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ކުރި ޙުކުމް (ޖަލްދުކުރުމާއި ޖޫރިމަނާ) ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ ހަމަތަކާ އެއްގޮތްތޯ، އަދި ޙައްދު ތަންފީޛުކުރުން މަނާކުރާ ސަބަބެއް އޮތްތޯ ކަނޑައެޅުން (ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ SC/2015/14 ސަރކިއުލަރގެ ދަށުން ޙުކުމުގެ ޞައްޙަކަން ކަށަވަރުކުރުން).
ނިންމި ގޮތް
ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޞައްޙަކަމަށް ކަނޑައަޅައި ޤާއިމްކުރި
ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ ޙައްޤުތައް ލިބިދީ، އަމިއްލަ އިޚްތިޔާރުގައި ވި އިޢުތިރާފުން ރުޖޫޢަވެފައި ނުވާތީ ކުށުގެ ރުކުންތައް ފުރިހަމަވެ، ޢުޤޫބާތް ކަނޑައަޅާފައިވަނީ ޤާނޫނާ އެއްގޮތަށްކަމަށް ކަނޑައެޅިއެވެ. ޖޫރިމަނާ ކުރިން ތަންފީޛުކުރުމަކީ 1205 (ށ) އާ ޚިލާފު ކަމެއްކަން ފާހަގަކުރިއެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ޙައްދު ކަނޑައެޅިފައިވާ ކުށެއްގެ ޙުކުމް 10 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި އިސްތިއުނާފު ނުކުރެވިއްޖެނަމަ، ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ SC/2015/14 ސަރކިއުލަރގެ ދަށުން އެ ޙުކުމުގެ ޞައްޙަކަން ކަނޑައެޅުމަށް ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ހައިކޯޓަށް ހުށަހަޅައި، ހައިކޯޓުން ބަލަނީ ދަޢުވާ ސާބިތުކުރި ގޮތާއި، ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ ޙައްޤުތައް ލިބިދީފައިވޭތޯއާއި، ޙުކުމް ތަންފީޛުކުރުން މަނާކުރާ ސަބަބެއް އޮތްތޯއެވެ. (3.1)
- ދަޢުވާ ބަލަން ފަށާފައިވަނީ ކުށަކީ ކޮބައިކަން ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތަށް ރަނގަޅަށް ސާފުވާގޮތަށް އަންގައި (ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 (ހ))، ވަކީލަކާ މަޝްވަރާކުރުމާއި ވަކީލެއްގެ އެހީ ހޯދުމުގެ ޙައްޤު (51 (ބ) އަދި (ޅ)) އަންގާފައި، އެ ޙައްޤު އޭނާ ދޫކޮށްލާފައިވާނަމަ، ޤާނޫނުއަސާސީގެ ޙައްޤުތައް ލިބިދީފައިވާކަމަށް ބެލެވޭނެއެވެ. (3.2)
- ޖިނާއީ އިޢުތިރާފަކީ އެ އިޢުތިރާފުން ރުޖޫޢަވެވޭނެ އިޢުތިރާފެކެވެ. މުއްތަހަމު ރުޖޫޢަވުމާއި ރުޖޫޢަވި ސަބަބުތައް ވަޒަންކޮށް ތަޤްޔީމުކުރުމަކީ މައްސަލަ ބަލާ ފަނޑިޔާރަށް ލިބިގެންވާ ބާރެކެވެ (SC/2011/23-A). (3.3)
- ބަނގުރާ ބުއިމުގެ ކުށް ސާބިތުކުރެވޭ ގޮތެއްގެ ގޮތުގައި ބުއިމީހާ އިޢުތިރާފުވުމަށް އެއްފަހަރު އިޢުތިރާފުވުން ފުދޭނެއެވެ. އިޢުތިރާފުވާ ވަގުތު އަނގައިގައި ވަސް ހުރުން ޝަރުޠެއް ނޫނެވެ. އިޢުތިރާފުން ރުޖޫޢަވެ އެހެން ހެއްކެއް ނެތްނަމަ ޙައްދު ތަންފީޛު ނުކުރެވޭނެއެވެ. (3.3)
- ބަނގުރާ ބުއިމުގެ ކުށުގެ ރުކުންތަކަކީ (1) ބަނގުރާ ބުއިމާއި (2) ޖިނާއީ ޤަޞްދެވެ. ގިނަ މިންވަރެއް ބުއިމުން މަސްތުވާ އެއްޗެއްގެ މަދު މިންވަރެއް ބުއިމަކީވެސް ބަނގުރާ ބުއިމެވެ. ބޮނީ ބަނގުރާ ނުވަތަ މަސްތުވާ ދިޔާ އެއްޗެއްކަން ބޮންނަ މީހާއަށް އެނގޭނަމަ ޖިނާއީ ޤަޞްދުގެ ރުކުން ފުރިހަމަވެއެވެ. (3.4)
- ބަނގުރާ ބުއިމުގެ ކުށަކީ ޤާނޫނުލް ޢުޤޫބާތުގެ 616 (ށ) (1) ގެ ދަށުން ޖުނަހުގެ 3 ވަނަ ދަރަޖައިގެ ކުށަކަށްވާތީ ޖަލު އަދަބު 1002 ވަނަ މާއްދާގެ ތާވަލުން ކަނޑައަޅައި، ކުށްވެރިޔާ އެދިއްޖެނަމަ 1005 (ހ) ގެ ދަށުން ޖޫރިމަނާއަކަށް ބަދަލުކުރުމާއެކު، ޙައްދުގެ ގޮތުން 616 (ށ) (2) ގެ ދަށުން 40 އެތިފަހަރުން ޖަލްދުކުރުމަކީ ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތަކާ އެއްގޮތްވާ ޢުޤޫބާތެކެވެ. (3.5)
- ޙުކުމް ނިހާއީ ޙުކުމެއްކަން ކަށަވަރުކުރުމުގެ ކުރިން އޭގެ ބައެއް (ޖޫރިމަނާ) ތަންފީޛުކުރުމަކީ ޤާނޫނުލް ޢުޤޫބާތުގެ 1205 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) އާ ޚިލާފު ކަމެކެވެ. (3.6)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2014/09 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލް ޢުޤޫބާތު) ގެ 616 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) (2) (II) އަދި (ށ) (1)، (2)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2014/09 ގެ 1002 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2014/09 ގެ 1005 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2014/09 ގެ 1205 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
- ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ބ)، (ޅ)
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު SC/2015/14 (15 ނޮވެމްބަރު 2015) ސަރކިއުލަރ
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2011/SC-A/23 ޤަޟިއްޔާ
- ކީރިތި ރަސޫލާގެ ޙަދީޘްތައް (އަބޫދާއޫދު، ތިރުމިޛީ، މުސްލިމް، ނަސާއީ، އިބްނު މާޖާ)
- ބެންޗު
- ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު (ރިޔާސަތު)، ޙުސައިން ޝަހީދު، ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ
- ރިޔާސަތު
- ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް