ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2019/HC-JC/07
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ޚަދީޖާ ޙަސަންފުޅު، 2019/HC-JC/07
Prosecutor General v. Khadheejaa Hasanfulhu 2019/HC-JC/07 (2019/HC-JC/07, High Court of the Maldives, 3 December 2020)
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ޚަދީޖާ ޙަސަންފުޅު
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ނ. ވެލިދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން އިޢުތިރާފުގެ މައްޗަށް ކުށްވެރިކޮށް، މިނިސްޓްރީ އޮފް ޖަސްޓިސްގެ ސަރކިއުލަރ MJ/03/2008 ގެ 10 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން 100 އެތިފަހަރުގެ ޙައްދާއި 1 އަހަރުގެ ގޭބަންދަށް ޙުކުމްކުރިއެވެ.
ޒިނޭކުރުމުގެ ކުށުގެ ދަޢުވާއެއްގައި ދަޢުވާ ލިބުނު ފަރާތް އިޢުތިރާފުވުމުން ދަށުކޯޓުން ޙުކުމްކުރިއެވެ. އެ ޤަޟިއްޔާ އެއްވެސް ފަރާތަކުން އިސްތިއުނާފު ނުކުރުމުން، SC/2015/14 ސަރކިއުލަރގެ ދަށުން ޙުކުމުގެ ޞައްޙަކަން ކަށަވަރުކުރުމަށް ދަށުކޯޓުން ފައިލު ހައިކޯޓަށް ފޮނުވިއެވެ.
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ފުރަތަމަ އެދުނީ އިޢުތިރާފުގެ ޞައްޙަކަމާއި، ޤާނޫނުއަސާސީގެ ޙައްޤުތައް ލިބުނުކަމާއި، ޙައްދު މަނާކުރާ ސަބަބެއް ނެތްކަން ކަށަވަރުކޮށްދިނުމަށެވެ. ފަހުން JC/04-SC/2020 އާ ޙަވާލާދީ މައްސަލަ ކުރިއަށް ނުގެންދިއުމަށް ނިންމާފައިވާކަމަށް ބުނެ ފައިލު އަނބުރާ ފޮނުވަން އެދުނެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ދަށުކޯޓުގެ ޙައްދުގެ ޙުކުމެއް ނިހާއީ ޙުކުމެއްކަން ކަށަވަރުކުރުމަށް SC/2015/14 ސަރކިއުލަރގެ ދަށުން ދަށުކޯޓުގެ އަމިއްލަ އިސްނެގުމުން ހައިކޯޓަށް ފޮނުވާ މައްސަލަތައް، ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2020/SC-JC/04 ޤަޟިއްޔާއަށްފަހު ހައިކޯޓުން އިސްތިއުނާފީ އުޞޫލުން ބަލަންޖެހޭތޯ.
ނިންމި ގޮތް
ހައިކޯޓުގައި އިސްތިއުނާފީ އުޞޫލުން އިތުރަށް ނުބަލައި، ޙުކުމް ތަންފީޛުކުރުމަށް ފައިލު ދަށުކޯޓަށް އަނބުރާ ފޮނުވި
SC/2015/14 އަދި ދިރިއޮތް ނަމަވެސް JC/04-SC/2020 ގައި 1204، 1205 ތަފްސީރުކޮށްފައިވާ ގޮތުން، އިސްތިއުނާފު ނުކުރާ މައްސަލައެއް މަތީ ކޯޓުން އަލުން ބެލުމަކީ ވެވޭނެ ކަމެއް ނޫނެވެ؛ ޙުކުމް ނިހާއީ ވަނީ އިސްތިއުނާފީ މުއްދަތު ހަމަވުމުންނެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ގަވާއިދު 2020 ގެ 161 (ށ) ގެ ދަށުން އުވުނީ އެ ގަވާއިދުގެ ޖަދުވަލު 2 ގައި ހިމެނޭ ނިންމުންތައް ކަމަށްވާތީ، އެ ޖަދުވަލުގައި ނުހިމެނޭ SC/2015/14 ސަރކިއުލަރއަކީ ދިރިއޮތް ސަރކިއުލަރއެކެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 6)
- ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 1205 (ށ) ގައިވާ ބާވަތުގެ މައްސަލަތަކުގައި ފަރާތްތަކުންކުރެ ފަރާތަކުން އިސްތިއުނާފު ނުކުރާނަމަ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން އަލުން ފަށައިގެން ޝަރީޢަތް ހިންގުމަކީ ވެވޭނެ ކަމެއް ނޫންކަމަށް 2020/SC-JC/04 ގައި ނިންމާފައިވާތީ، މަރުގެ އަދަބު ކަނޑައެޅޭ މައްސަލަތައް ފިޔަވައި، އިސްތިއުނާފީ މުއްދަތުގައި އިސްތިއުނާފު ނުކުރާ ޖިނާއީ ޙުކުމެއްގެ ފައިލު ދަށުކޯޓުގެ އަމިއްލަ އިސްނެގުމުން ހައިކޯޓަށް ފޮނުވަންޖެހޭ ޤާނޫނީ ސަބަބެއް މިހާރު ނެތެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 7-8)
- 2020/SC-JC/04 އާ ގުޅިގެން، 1205 (ށ) ގެ މައްސަލަތަކުގައި ކަނޑައެޅޭ ޙައްދާއި ޤިޞާޞްގެ އަދަބު ތަންފީޛުކުރަންވާނީ، އިސްތިއުނާފުކޮށްފިނަމަ އިސްތިއުނާފުގެ މަރުޙަލާތައް ނިމުމުން، ނުވަތަ އިސްތިއުނާފު ނުކުރާނަމަ އިސްތިއުނާފީ މުއްދަތު ހަމަވުމުން ޙުކުމް ނިހާއީ ވުމުންނެވެ؛ މަރުގެ އަދަބު ކަނޑައެޅޭ މައްސަލަތައް 1204 (ރ) ގެ ދަށުން ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް އޭގެ ޒާތުގައި އިސްތިއުނާފަށް ހުށަހަޅަންވާނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 9)
- SC/2015/14 ސަރކިއުލަރ އާ ގުޅިގެން ދަށުކޯޓުގެ އަމިއްލަ އިސްނެގުމުން ހައިކޯޓަށް ފޮނުވާފައިވާ މައްސަލަތަކަކީ ހައިކޯޓުގައި އިސްތިއުނާފީ އުޞޫލުން އިތުރަށް ބަލަންޖެހޭ މައްސަލަތަކެއް ނޫނެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 10)
- ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް އިސްތިއުނާފުކުރަން އެދޭ ޙާލަތްތައް ފިޔަވައި، މައްސަލައިގެ ޒާތުން ޕްރޮސިކިއުޝަނުން އިސްތިއުނާފަށް ހުށަހަޅަންޖެހޭނީ އަނެއް ފަރާތުން އިސްތިއުނާފު ނުކުރާ ޙާލަތެއްގައި ކަމަށް ހައިކޯޓުން ދެކެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 10، ފުޓްނޯޓް)
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ސަރކިއުލަރ ނަންބަރު SC/2015/14 (15 ނޮވެމްބަރު 2015)
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ގަވާއިދު 2020 ގެ 161 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) އާއި ޖަދުވަލު 2
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) ގެ 1204 ވަނަ މާއްދާ (ރ ހިމެނޭ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) ގެ 1205 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ JC/04-SC/2020
- ބެންޗު
- މުޙައްމަދު ނިޔާޒް، ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް، ޢަލީ ސަމީރު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް