ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2019/HC-A/499
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. އިސްމާޢީލް ނާދިރު، 2019/HC-A/499
Prosecutor General v. Ismail Naadhiru 2019/HC-A/499 (2019/HC-A/499, High Court of the Maldives, 20 January 2020)
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. އިސްމާޢީލް ނާދިރު
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ހުޅުމާލެ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ޝަރުޠުކުރުމަށްފަހު ބަންދުން ދޫކޮށްލުމަށް އަމުރުކުރިއެވެ.
މަސްތުވާތަކެތި ގެންގުޅެ ބޭނުންކޮށް ވިޔަފާރިކުރިކަމުގެ ތުހުމަތުގައި ހައްޔަރުކުރި ފަރާތުގެ ބަންދު 15 ދުވަހަށް އިތުރުކުރަން ފުލުހުން އެދުނެވެ؛ ކުށުގެ ވެށިން މަސްތުވާތަކެތި ކަމަށް ޝައްކުކުރެވޭ ތަކެތި ފެނި، އެއީ އޭނާގެ ތަކެތިކަމަށް ބުނެފައިވެއެވެ.
ޕީޖީ އޮފީހުން ބުނީ އަމުރަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 22 (ޅ)، 59، 60، 63 ވަނަ މާއްދާތަކާއި ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 (ރ) އާ ޚިލާފު އަމުރެއް ކަމަށެވެ؛ ހައިކޯޓުގައި ދައުލަތުން ބުނީ ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް އެހެން ޙުކުމެއް ތަންފީޛުކުރަމުން ޖަލުގައި ހުރުމުން މުއްދަތު އިތުރުކުރުމުގެ ބޭނުމެއް ނެތް ނަމަވެސް އަމުރު ބާޠިލުކުރަން އެދޭ ކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
މަސްތުވާތަކެތި ޓްރެފިކްކުރުމާއި ގެންގުޅުމާއި ބޭނުންކުރުމުގެ ތުހުމަތުގައި ހުރި މީހަކު ޝަރުޠުކޮށް ބަންދުން ދޫކޮށްލި ހުޅުމާލެ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުގެ އަމުރު ޤާނޫނާ އެއްގޮތްތޯ، އަދި ތުހުމަތު ޝަރީޢަތަށް ހުށަހެޅިފައިވާއިރު ބަންދާމެދު ނިންމަންވީ ކޯޓަކީ ކޮބައިތޯ.
ނިންމި ގޮތް
ދަށުކޯޓުގެ އަމުރު ބާޠިލު؛ ބަންދަށް އެދި އަޞްލު މައްސަލަ ހުށަހެޅިފައިވާ ކޯޓަށް ހުށަހަޅައިފިނަމަ އަލުން ނިންމަންޖެހޭނެކަމަށް ކަނޑައެޅި
ހެކި ޤަރީނާއާއި ތަކުރާރުކޮށް ހައްޔަރުކުރެވުމަށް ބަލާއިރު ދޫކޮށްލުމަކީ މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކަލެއް ކަމުން އަމުރަށް ބަދަލު ގެންނަން ޖެހޭނެއެވެ؛ މައްސަލަ މިހާރު ޝަރީޢަތަށް ހުށަހެޅިފައިވާތީ ބަންދާމެދު ނިންމަންވާނީ އެ މައްސަލަ ބަލާ ކޯޓުންނެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ތަޙުޤީޤުކުރެވޭ ނުވަތަ ދަޢުވާލިބޭ މީހަކީ ކުށް ސާބިތުވެފައިވާ މީހެއް ނޫނެވެ؛ ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމުމުގައި ފަނޑިޔާރު ބަލަންޖެހޭނީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ 1 އިން 4 އަށް ނަންބަރުތަކުގެ ސަބަބުތަކުން ކުރެ ސަބަބެއް އޮތްތޯއެވެ؛ އަދި 59 ވަނަ މާއްދާގެ ކަންކަމަށް ރިޢާޔަތްކުރަންވާނެއެވެ. (3 (ހ))
- މަސްތުވާތަކެތީގެ ކުށުގެ ތުހުމަތުގައި ތަކުރާރުކޮށް ފުލުހުންގެ ބެލުމުގެ ދަށަށް ގެނެވިފައިވާ މީހަކު ދޫވެފައި ހުރުމަކީ ކުށުގެ ޢަމަލު ތަކުރާރުކުރުމުގެ ފުރުޞަތު އޮންނަ ކަމެއް ކަމުން، އެފަދަ މީހަކު މުޖުތަމަޢަށް ދޫވެދާ ތަނެއްގައި ބެހެއްޓުމަކީ މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކަލެއް އޮތް ކަމެކެވެ. (3 (ށ))
- މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކާތެރިވެދާނެ މީހެއްކަމަށް ފަނޑިޔާރަށް ފެންނަ ޙާލަތްތަކުގައި އެމީހަކު ބަންދުގައި ބަހައްޓަންޖެހޭނީ މުޖުތަމަޢަށް ނުރައްކާތެރިކަމެއް ނުފޯރުވޭނެ ތަނެއްގައެވެ (2012/HC-A/260، 2013/HC-A/35). (3 (ށ))
- ތުހުމަތުކުރެވުނު ކުށް ކުރިކަމަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ މިންވަރަށް ހެކި ހުރެ، ދޫކޮށްލައިފިނަމަ މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިވެދާނެކަމަށް ފަނޑިޔާރަށް ޤަބޫލުކުރެވިއްޖެނަމަ، ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުގައި ބަހައްޓަން ފަނޑިޔާރު އަމުރުކުރަންވާނެއެވެ (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)). (3 (ށ))
- ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 58 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ހާޒިރުކުރެވޭ މީހާއާމެދު ތުހުމަތުކުރެވެނީ 22 ވަނަ މާއްދާގެ (ޅ) ގައިވާ ބޮޑެތި ކުށެއް ކަމުގައިވެ، ތުހުމަތުކުރެވޭ މިންވަރަށް ހެކި ހުރެ، 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ ސަބަބެއް އޮތްނަމަ، ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް ދައުލަތުން ޝަރީޢަތުގައި އެދެންޖެހެއެވެ. (3 (ނ))
- ތުހުމަތުކުރެވޭ ކުށުގެ މައްސަލަ ޝަރީޢަތަށް ހުށަހެޅިފައިވާނަމަ، ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމަންޖެހޭނީ އެ މައްސަލަ ބަލާ ކޯޓުން، އެ މައްސަލަ ބަލާ ފަނޑިޔާރެވެ. (3 (ރ))
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 48 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާ
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 22 ވަނަ މާއްދާގެ (ޅ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 58 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 59 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 63 ވަނަ މާއްދާ
- ހައިކޯޓުގެ ޤަޟިއްޔާ ނަންބަރު 2012/HC-A/260
- ހައިކޯޓުގެ ޤަޟިއްޔާ ނަންބަރު 2013/HC-A/35
- ބެންޗު
- ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، މުޙައްމަދު ފައިޞަލް
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް