ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2017/HC-JC/23
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. އިޝާ ވަޙީދު، 2017/HC-JC/23
Prosecutor General v. Ishaa Waheed 2017/HC-JC/23 (2017/HC-JC/23, High Court of the Maldives, 16 September 2019)
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. އިޝާ ވަޙީދު
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
އިޢުތިރާފުގެ މައްޗަށް ޒިނޭގެ ކުށް ސާބިތުކޮށް، ޖިންސީ ކުށުގެ ޤާނޫނުގެ 27 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާ ޙަވާލާދީ (ށ) ގެ ދަށުން 100 އެތިފަހަރުން ޙައްދު ޖަހައި 1 އަހަރު ގޭބަންދަށް ޙުކުމްކުރި.
ދަޢުވާ ލިބޭ ފަރާތް ވިހެއި ދަރިއަކީ ވަކި މީހަކާ ޒިނޭކުރުމުން ލިބުނު ދަރިއެއްކަމަށް ބުނެ ފުލުހުންގެ ތަޙްޤީޤުގައާއި ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހުގައި އިޢުތިރާފުވެ، ވަކީލެއް ނެތި މައްސަލަ ކުރިއަށް ގެންދިއުމަށް އެދުނު.
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް 3 ނުކުތާއެއް ހުށަހަޅައި އެދުނީ އިޢުތިރާފު ޞައްޙަކަން، ޤާނޫނުއަސާސީގެ ޙައްޤުތައް ލިބިދީފައިވާކަން އަދި ޙައްދު މަނާކުރާ ސަބަބެއް ނެތްކަން ކަށަވަރުކޮށްދިނުމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ 760/Cr-C/2016 ޤަޟިއްޔާގައި އިޢުތިރާފުގެ މައްޗަށް ޒިނޭގެ ކުށް ސާބިތުކޮށް ޖިންސީ ކުށުގެ ޤާނޫނުގެ 27 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ކަނޑައެޅި ޙުކުމަކީ (ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ސަރކިއުލަރގެ ދަށުން ނިހާއީ ކުރުމަށް) ޞައްޙަ ޙުކުމެއްތޯ؛ އިޢުތިރާފު ޞައްޙަތޯ، ޤާނޫނުއަސާސީގެ ޙައްޤުތައް ލިބިދީފައިވޭތޯ، ޙައްދު މަނާކުރާ ސަބަބެއް އޮތްތޯ.
ނިންމި ގޮތް
ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޞައްޙަކަމަށް ކަނޑައަޅައި ޤާއިމްކުރި
ހައިކޯޓުން ސުވާލުކުރުމުން އިޢުތިރާފަކީ ޞައްޙަ އިޢުތިރާފެއްކަމާއި ރުޖޫޢުވެފައި ނުވާކަން، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ ޙައްޤުތަކުން މަޙްރޫމުކޮށްފައި ނުވާކަން، އަދި ޙައްދު މަނާކުރާ ސަބަބެއް ހުރިކަން ނޭނގޭކަން ފާހަގަކޮށް ޙުކުމް ޞައްޙަކަމަށް ކަނޑައެޅި.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ޒިނޭގެ ކުށަކީ އިސްލާމީ ޝަރީޢަތުގައި ޙައްދު ކަނޑައެޅިފައިވާ ކުށެއް ކަމާއި، އެކުށް ޝަރީޢަތަށް ސާބިތުކުރެވެނީ ކުށްކުރި މީހާގެ އިޢުތިރާފުން ނުވަތަ މަދުވެގެން 4 ފިރިހެނުންގެ ހެކިބަހުން ކަމެވެ.
- ޒިނޭގެ ކުށަށްވާ އިޢުތިރާފު ޞައްޙަވުމުގެ ޝަރުޠުތަކުގެ ތެރޭގައި އިޢުތިރާފުވާ މީހާގެ ބުއްދި ސަލާމަތުން ހުރުމާއި، ބާލިޣުވެފައިވުމާއި، އިޢުތިރާފަކީ މަޖުބޫރުކަމެއް ނެތި އަމިއްލަ އިޚްތިޔާރުގައި ވެފައިވާ އިޢުތިރާފަކަށް ވުން ހިމެނެއެވެ.
- ޒިނޭގެ ކުށަށްވާ އިޢުތިރާފުން ރުޖޫޢުވެއްޖެނަމަ ޒިނޭގެ ޙައްދު ޤާއިމުކުރުމުން ދުރުހެލިވާން ޖެހެއެވެ. އިޢުތިރާފުން ރުޖޫޢުވެފައި ނުވާނަމަ އެ އިޢުތިރާފުގެ މައްޗަށް ކުށް ސާބިތުކުރެވިދާނެއެވެ. (ހައިކޯޓުގެ 2013/HC-A/122 ޤަޟިއްޔާއަށް ޙަވާލާދީ)
- ތަޙްޤީޤަށާއި ދަށުކޯޓަށް ދީފައިވާ އިޢުތިރާފުގެ ޞައްޙަކަން ކަށަވަރުކުރުމަށް ހައިކޯޓުން ދަޢުވާ ލިބޭ ފަރާތާ ސުވާލުކޮށް، އަމިއްލަ އިޚްތިޔާރުގައި، ހަމަބުއްދީގައި، ބާލިޣުވެ ތަޞައްރަފު ފުދިފައިވާ ޙާލު ވެފައިވާ އިޢުތިރާފެއްކަން ކަށަވަރުކުރެވުމުން، ([އަލްއިޢުތިރާފު ސައްޔިދުލް އަދިއްލާ] ގެ މަބްދައަށް ރިޢާޔަތްކޮށް) އެ އިޢުތިރާފުގެ މައްޗަށް ކުށް ސާބިތުކުރުމަކީ ޞައްޙަ ގޮތެކެވެ.
- ކުށުގެ ދަޢުވާ ލިބޭ މީހާއަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ ކުށަކީ ކޮބައިކަން ދޭހަވާ ބަހުން ލަސްނުކޮށް އެންގުމާއި، ބަޔާން ނުދިނުމުގެ ޙައްޤު އެންގުމާއި، ދިފާޢުގެ ވަގުތާއި ވަސީލަތް ދިނުމާއި، ޤާނޫނީ ވަކީލެއްގެ ފުރުޞަތު ދިނުމަށް ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާ ކަށަވަރުކޮށްދެއެވެ. ވަކީލެއްގެ ފުރުޞަތު ދީފައިވާއިރު ދަޢުވާ ލިބޭ ފަރާތުން އެ ޙައްޤު ދޫކޮށްލައިފިނަމަ ޙައްޤުތަކުން މަޙްރޫމުކޮށްފައިވާކަމަށް ނުބެލެވެއެވެ.
- ޙައްދު ޖެހުމަށް ޙުކުމްކޮށްފައިވާއިރު، އިސްލާމީ ޝަރީޢަތުގައި ޙައްދު ޖެހުން މަނާކުރާ ސަބަބެއް ދަޢުވާ ލިބޭ ފަރާތުގެ ކިބައިގައި ހުރިކަން ނޭނގޭނަމަ، ޖިންސީ ކުށުގެ ޤާނޫނުގެ 27 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާ ޙަވާލާދީ (ށ) ގެ ދަށުން 100 އެތިފަހަރުން ޙައްދާއި 1 އަހަރު ގޭބަންދު ކަނޑައެޅުމަކީ ޞައްޙަ ގޮތެކެވެ.
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2015/14/SC (15 ނޮވެމްބަރު 2015) ސަރކިއުލަރ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2014 (ޖިންސީ ކުށުގެ ޤާނޫނު) ގެ 27 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ށ)، (ނ)، (ބ)، (ޅ)
- ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2013/HC-A/122 ޤަޟިއްޔާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ ނުކުތާގައި)
- ބެންޗު
- ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް، ޝުޖާޢު ޢުޘްމާން، ޢަލީ ސަމީރު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް