ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2019/HC-S-A/42
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ޙުސައިން ޝާމް، 2019/HC-S-A/42
Prosecutor General v. Hussain Shaam 2019/HC-S-A/42 (2019/HC-S-A/42, High Court of the Maldives, 11 February 2020)
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ޙުސައިން ޝާމް
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ފުވައްމުލަކު މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ކުށް ސާބިތުކޮށް، 40 އެތިފަހަރު ޖަލްދުކޮށް، 1 މަހާއި 24 ދުވަހަށް ގޭބަންދުކުރުމަށް ޙުކުމްކުރި.
ތަޙްޤީޤުގައި 2018 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން ބަނގުރާ ބޯކަމަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް އިޢުތިރާފުވުމުން، ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ބަނގުރާ ބުއިމުގެ ދަޢުވާ ކުރި؛ ޝަރީޢަތުގައިވެސް ކުށަށް އިޢުތިރާފުވި. އިސްތިއުނާފު ނުކުރެވުމުން ސަރކިއުލަރގެ ދަށުން މައްސަލަ ހައިކޯޓަށް ފޮނުވުނު.
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް އެދުނީ އިޢުތިރާފު ޞައްޙަކަމާއި، ޤާނޫނުއަސާސީގެ ޙައްޤުތައް ލިބިދީފައިވާކަމާއި، ޙައްދު ޖެހުން މަނާކުރާ ސަބަބެއް ނެތްކަން ކަށަވަރުކޮށްދިނުމަށް.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2015/14/SC ސަރކިއުލަރގެ ދަށުން، ބަނގުރާ ބުއިމުގެ ކުށަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ އިޢުތިރާފުގެ މައްޗަށް ފުވައްމުލަކު މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ކުރި ޙުކުމަކީ ޞައްޙަ ޙުކުމެއްތޯ؛ ޚާއްޞަކޮށް، އިޢުތިރާފު ޞައްޙަތޯ، ޤާނޫނުއަސާސީން ކަށަވަރުކޮށްދޭ ޙައްޤުތައް ލިބިދީފައިވޭތޯ، އަދި ޙައްދާއި އެހެން ޢުޤޫބާތް ކަނޑައެޅީ ޤާނޫނާ އެއްގޮތަށްތޯ.
ނިންމި ގޮތް
ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޞައްޙަކަމަށް ކަނޑައަޅައި ޤާއިމް
ޙައްޤުތައް ލިބިދީފައިވާކަމާއި، އިޢުތިރާފު ޞައްޙަކަމާއި، އިޢުތިރާފުން ރުޖޫޢަ ނުވާކަމާއި، ތަޙްލީލީ ރިޕޯޓުންވެސް ތާއީދުވާކަމާއި، ޢުޤޫބާތް ކަނޑައެޅީ ޤާނޫނާ އެއްގޮތަށްކަމަށް ހައިކޯޓުން ކަނޑައެޅި.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތަށް ދަޢުވާއާއި ކުށަކީ ކޮބައިކަން ރަނގަޅަށް ދޭހަވާގޮތަށް އަންގައި، ކުށުން ބަރީއަވުމަށް އެކަށީގެންވާ ވަގުތާއި ވަސީލަތްތަކާއި ޤާނޫނީ ވަކީލަކާ މަޝްވަރާކޮށް އެހީތެރިކަން ހޯދުމުގެ ފުރުޞަތު ދީފައިވާނަމަ، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ބ) އަދި (ޅ) ގެ ޙައްޤުތައް ލިބިދީފައިވާ ކަމަށް ބެލެވޭނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3.1)
- ބަނގުރާ ބުއިމުގެ ކުށުގައި ދެ ރުކުނެއް ވެއެވެ: ބަނގުރާ ބުއިމާއި، އެކަމުގައި ޖިނާއީ ޤަޞްދު އޮތުމެވެ؛ ތަޙްޤީޤާއި ޝަރީޢަތުގައި ވެފައިވާ އިޢުތިރާފާއި ކުޑަކަމުދާ ތަކެތީގެ ތަޙްލީލީ ރިޕޯޓުން މި ދެ ރުކުން ސާބިތުވެދާނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3.2)
- އަމިއްލަ އިޚްތިޔާރުގައި، މަޖުބޫރުކަމެއްނެތި، ހަމަބުއްދީގައި، ބާލިޣުވެ ތަޞައްރަފު ފުދިފައިވާ ޙާލު ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހުގައި ވާ ޤަޟާއީ އިޢުތިރާފަކީ ކުށް ސާބިތުކުރުމަށް ފުދޭ ހެއްކެކެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3.2)
- ބަނގުރާ ބުއިމުގެ ކުށްފަދަ ހަމައެކަނި މާތްالله ގެ ޙައްޤު އެކުލެވޭ ކަމެއްގައި ވާ ޤަޟާއީ އިޢުތިރާފުން ރުޖޫޢަވެވިދާނެއެވެ؛ ކުށް ސާބިތުވީ އިޢުތިރާފުން ނަމަ، ރުޖޫޢަވާ ޙާލަތުގައި ޙައްދު ތަންފީޒު ނުކުރެވޭނެއެވެ. ރުޖޫޢަ ނުވާނަމަ އިޢުތިރާފުން ކުށް ޝައްކެއްނެތް މިންވަރަށް ސާބިތުވެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3.2؛ <bdi class="salj-latin" dir="ltr">2014/HC-A/180</bdi>)
- ބަނގުރާ ބުއިމަކީ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 616 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން ޖުނަޙްގެ 3 ވަނަ ދަރަޖައިގެ ކުށެއް ކަމުން، ޙައްދުގެ ގޮތުން 40 އެތިފަހަރު ޖަލްދުކުރުމާއެކު، 1002 ވަނަ މާއްދާގެ ތާވަލުގެ އަސާސީ މިންގަނޑު (1 މަހާއި 6 ދުވަސް)، އިޢުތިރާފުވުމުން އެއް ދަރަޖަ ދަށްކޮށް ޖަލު އަދަބު ކަނޑައެޅުމާއި، އެ އަދަބު ކޯޓަށް ލިބިދީފައިވާ އިޚްތިޔާރުގެ ދަށުން ގޭބަންދަށް ބަދަލުކުރުމަކީ ޤާނޫނާ އެއްގޮތަށް ކުރެވޭ ކަމެކެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3.3)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2015/14/SC ސަރކިއުލަރ
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ބ)، (ޅ) އަދި (އ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) ގެ 616 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ (2) ވަނަ ނަންބަރުގެ (ii) އަދި (ށ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) ގެ 1002 ވަނަ މާއްދާ (ތާވަލު)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) ގެ ޖަލު އަދަބު ގޭބަންދަށް ބަދަލުކުރުމާބެހޭ މާއްދާ (ނަންބަރު PDF ގައި ހަލަބޮލި)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުގެ 2014/HC-A/180
- ބެންޗު
- އިސްފަނޑިޔާރު ޝުޖާޢު ޢުޘްމާން، ފަނޑިޔާރު ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، ފަނޑިޔާރު ޙުސައިން މަޒީދު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް