ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2019/HC-JC/30
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ޙުމައިދާ، 2019/HC-JC/30
Prosecutor General v. Humaidhaa 2019/HC-JC/30 (2019/HC-JC/30, High Court of the Maldives, 12 November 2019)
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ޙުމައިދާ
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
އިޢުތިރާފުގެ މައްޗަށް ޒިނޭގެ ކުށް ސާބިތުކޮށް، ޖިންސީ ކުށުގެ ޤާނޫނުގެ 27 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާ ޙަވާލާދީ (ށ) ގެ ދަށުން 100 އެތިފަހަރުން ޙައްދު ޖަހައި 1 އަހަރު ގޭބަންދަށް ޙުކުމްކުރި.
ދަޢުވާ ލިބޭ ފަރާތް ވިހެއި ދަރިއަކީ ޒިނޭކުރުމުން ލިބުނު ދަރިއެއްކަމަށް ބުނެ ތަޙްޤީޤުގައާއި ދަށުކޯޓުގެ ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހުގައި އިޢުތިރާފުވެ، ވަކީލަކު އައްޔަނުކުރަން ބޭނުން ނުވާކަމަށް ބުނި.
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް 3 ނުކުތާއެއް ހުށަހަޅައި އެދުނީ އިޢުތިރާފު ޞައްޙަކަން، ޤާނޫނުއަސާސީގެ ޙައްޤުތައް ލިބިދީފައިވާކަން އަދި ޙައްދު މަނާކުރާ ސަބަބެއް ނެތްކަން ކަށަވަރުކޮށްދިނުމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ފާދިއްޕޮޅު ނައިފަރު މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުގެ 82/G2C/2019 ޤަޟިއްޔާގައި އިޢުތިރާފުގެ މައްޗަށް ޒިނޭގެ ކުށް ސާބިތުކޮށް ޖިންސީ ކުށުގެ ޤާނޫނުގެ 27 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ކަނޑައެޅި ޙުކުމަކީ (ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ސަރކިއުލަރގެ ދަށުން ނިހާއީ ކުރުމަށް) ޞައްޙަ ޙުކުމެއްތޯ؛ އިޢުތިރާފު ޞައްޙަތޯ، ޤާނޫނުއަސާސީގެ ޙައްޤުތައް ލިބިދީފައިވޭތޯ، ޙައްދު މަނާކުރާ ސަބަބެއް އޮތްތޯ.
ނިންމި ގޮތް
ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޞައްޙަކަމަށް ކަނޑައަޅައި ޤާއިމްކުރި
ހައިކޯޓުން ސުވާލުކުރުމުން އިޢުތިރާފަކީ ޞައްޙަ އިޢުތިރާފެއްކަމާއި ރުޖޫޢުވެފައި ނުވާކަން، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ ޙައްޤުތައް ލިބިދީފައިވާކަން، އަދި ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ރިޢާޔަތްކޮށް އަދަބު ކަނޑައަޅާފައިވާއިރު ތަންފީޛު މަނާކުރާ ސަބަބެއް ނެތްކަން ފާހަގަކޮށް ޙުކުމް ޞައްޙަކަމަށް ކަނޑައެޅި.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ޒިނޭގެ ކުށަކީ އިސްލާމީ ޝަރީޢަތުގައި ޙައްދު ކަނޑައެޅިފައިވާ ކުށެއް ކަމާއި، އެކުށް ޝަރީޢަތަށް ސާބިތުކުރެވެނީ ކުށްކުރި މީހާގެ އިޢުތިރާފުން ނުވަތަ މަދުވެގެން 4 ފިރިހެނުންގެ ހެކިބަހުން ކަމެވެ.
- ޒިނޭގެ ކުށަށްވާ އިޢުތިރާފު ޞައްޙަވުމުގެ ޝަރުޠުތަކުގެ ތެރޭގައި އިޢުތިރާފުވާ މީހާގެ ބުއްދި ސަލާމަތުން ހުރުމާއި، ބާލިޣުވެފައިވުމާއި، އިޢުތިރާފަކީ މަޖުބޫރުކަމެއް ނެތި އަމިއްލަ އިޚްތިޔާރުގައި ވެފައިވާ އިޢުތިރާފަކަށް ވުން ހިމެނެއެވެ.
- ޒިނޭގެ ކުށަށްވާ އިޢުތިރާފުން ރުޖޫޢުވެއްޖެނަމަ ޒިނޭގެ ޙައްދު ޤާއިމުކުރުމުން ދުރުހެލިވާން ޖެހެއެވެ. އިޢުތިރާފުން ރުޖޫޢުވެފައި ނުވާނަމަ އެ އިޢުތިރާފުގެ މައްޗަށް ކުށް ސާބިތުކުރެވިދާނެއެވެ. (ހައިކޯޓުގެ 2013/HC-A/122 ޤަޟިއްޔާއަށް ޙަވާލާދީ)
- ތަޙްޤީޤަށާއި ދަށުކޯޓަށް ދީފައިވާ އިޢުތިރާފުގެ ޞައްޙަކަން ކަށަވަރުކުރުމަށް ހައިކޯޓުން ދަޢުވާ ލިބޭ ފަރާތާ ސުވާލުކޮށް، އަމިއްލަ އިޚްތިޔާރުގައި، ހަމަބުއްދީގައި، ބާލިޣުވެ ތަޞައްރަފު ފުދިފައިވާ ޙާލު ވެފައިވާ އިޢުތިރާފެއްކަން ކަށަވަރުކުރެވުމުން، ([އަލްއިޢުތިރާފު ސައްޔިދުލް އަދިއްލާ] ގެ މަބްދައަށް ރިޢާޔަތްކޮށް) އެ އިޢުތިރާފުގެ މައްޗަށް ކުށް ސާބިތުކުރުމަކީ ޞައްޙަ ގޮތެކެވެ.
- ކުށުގެ ދަޢުވާ ލިބޭ މީހާއަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ ކުށަކީ ކޮބައިކަން ދޭހަވާ ބަހުން ލަސްނުކޮށް އެންގުމާއި، ބަޔާން ނުދިނުމުގެ ޙައްޤު އެންގުމާއި، ދިފާޢުގެ ވަގުތާއި ވަސީލަތް ދިނުމާއި، ޤާނޫނީ ވަކީލެއްގެ ފުރުޞަތު ދިނުމަށް ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާ ކަށަވަރުކޮށްދެއެވެ. ވަކީލެއްގެ ފުރުޞަތު ދީފައިވާއިރު ދަޢުވާ ލިބޭ ފަރާތުން އެ ޙައްޤު ދޫކޮށްލައިފިނަމަ ޙައްޤުތަކުން މަޙްރޫމުކޮށްފައިވާކަމަށް ނުބެލެވެއެވެ.
- ޖިންސީ ކުށުގެ ޤާނޫނުގެ 27 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ޒިނޭގެ އަދަބަކީ 100 އެތިފަހަރުން ޙައްދު ޖެހުމާއެކު 1 އަހަރާއި 3 އަހަރާ ދެމެދުގެ މުއްދަތަކަށް ގޭބަންދުކުރުމެވެ. ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ކުށް ސާބިތުވާ މީހާއަށް އަދަބު ކަނޑައެޅުމުގައި އެކަމަށް ރިޢާޔަތްކުރެވެއެވެ. އަދަބު ތަންފީޛުކުރުން މަނާކުރާ ސަބަބެއް ހުރިކަމަށް ނުބެލެވޭނަމަ ޙުކުމް ޞައްޙަވެއެވެ.
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2015/14/SC (15 ނޮވެމްބަރު 2015) ސަރކިއުލަރ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2014 (ޖިންސީ ކުށުގެ ޤާނޫނު) ގެ 27 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ށ)، (ނ)، (ބ)، (ޅ)
- ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2013/HC-A/122 ޤަޟިއްޔާ
- ބެންޗު
- މުޙައްމަދު ނިޔާޒް، ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، މުޙައްމަދު ފައިޞަލް
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް