ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ޙަސަން ރަޝީދު

1މިއީ، ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 640/Cr-C/2015 ޤަޟިއްޔާ ނިންމާފައިވާގޮތްޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތަކާ ޚިލާފުކަމަށް ބުނެ، އ ޤަޟިއްޔާ އިސްތިއުނާފުކުރުމަށް އެދިޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހުގެ ފަރާތުން ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓަށް ހުށަހެޅުމުން ބެލިފައިވާ ޤަޟިއްޔާއެކެވެ. މިޤަޟިއްޔާގައ އިސްތިއުނާފު ރައްދުވާ ފަރާތަކީ، މާލެ/ ދަފްތަރު. ނަންބަރު ދރ 1816، ޙަސަން ރަޝީދު)ދިވެހި ރައްޔިތެއްކަން އަންގައިދޭ ކާޑު ނަންބަރ ( އެވެ.

2ޙަސަން ރަޝީދު، 25 މެއި 2015 ދުވަހުގެ ކުރިން، އެކި ދުވަސްމަތިން މީނާގެ އެއްބަނޑު ކޮއްކޮގެ ދަރިއެއްކަމަށްވ ] ކުއްޖާގެ ނަމާއި ދާއިމީ އެޑްރެސް[ )04 އަހަރު( )މީގެފަހުން "ކުއްޖާ/ކުޑަކުއްޖާ" މިގޮތަށް ލިޔެފައިވާ( ގެ ކުރިމަތި ފަރާތުގައި އަތްލައި، ކުއްޖާއާމެދު ޖިންސީ ޢަމަލު ހިންގާފައިވާތީ، ޤާނޫނު ނަންބަރ 2009/12 )ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނެކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު( ގ 15ވަނަ މާއްދާއާ ޙަވާލާދީ އެ މާއްދާގެ )ށ(ގ ދަށުން، ޢާއިލާގެ މެންބަރަކާއެކު ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިންގުމުގެ ކުށުގެ ދަޢުވާ ދައުލަތުން ޙަސަން ރަޝީދުގެ މައްޗަށް ކޮށްފައިވެއެވެ.

3އެމައްސަލަ ބަލާފައިވަނީ ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 640/Cr-C/2015 ޤަޟިއްޔާ އިންނެވެ.

4ދައުލަތުން ޙަސަން ރަޝީދުގެ މައްޗަށް އުފުލާފައިވާ ޢާއިލާގެ މެންބަރަކާއެކު ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިންގުމުގެ ކުށުގެ ދަޢުވިސާބިތުކުރުމަށް ދައުލަތުން ހުށަހެޅި ހެކީގެ ނިސްބަތަށް ބ ލާއިރު، ޝަރުޢީ ހަމަތަކުން އަދ، ޤާނޫނު ނަންބަރު 2009/12 )ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުސ ލުތަކަކށ ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު(ގެ 47 ވަނަ މާއްދާގައި ބުނާ ބާވަތުގެ ހެކި، އެ މާއްދާގައި ބުނާ މިންވަރަށް މި މައްސަލާގައި ލިބިފައިނުވާތް އެ ދަޢުވާ ޝަރީޢަތަށް ސާބިތުނުވު ކަމަށ ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ ނަންބަރ 640/Cr-C/2015 ޤަޟިއްޔާގައި ޙުކުމް ކޮށްފައިވެއެވެ.

5ދައުލަތުން ޙަސަން ރަޝީދުގެ މައްޗަށް އުފުލާފައިވާ، ޢާއިލާގެ މެންބަރަކާއެކު ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިންގުމުގެ ކުށުގެ ދަޢުވާ ސާބިތުނުވކަމަށާ ކަނޑައެޅުމުގައި އ ނިންމުން ބިނާކުރި މައިގަނޑު ކަންތައްތަކާއި މައްސަލައިގެ ހެކި ވަޒަންކޮށްފައިވެގޮތުގެ މައްޗަށް ބަލާއިރު އަންނަނިވި ކަންކަން އެޤަޟިއްޔާގައ ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ފާހަގަކޮށްފައިވެއެވ؛

5.1. މައްސަލަ ސާބިތުކުރުމަށް ދައުލަތުން ހުށަހެޅި ހެކިންގެ ހެކިބަހަށް ބަލާއިރު ޖުމްލަ ގޮތެއްގައި ހުށަހަޅާފައިވާ ހެކިންނަކީ ކުއްޖާއާމެދު ކަންވީގޮތް ކުއްޖާ އެފަރު ތްތަކަށް ކިޔައިދީފައިވާ ފަރާތްތަކުގެ ހެކިބަސްކަމަށާއި، އެފަރާތްތަކުން ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހުގައި ދައްކާފައިވާ ވާހަކަތަކަށް ބަލާއިރު ކުއްޖާގެ ފޫކޮޅުގައި ޙަސަންބެ އަތްލާ ކަމަށް ކުއްޖާ ބުނެފައިވާކަން އެނގެން އޮންނަކަމަށް؛

5.2. ދައުލަތުން ހެއްކެއްގެ ގޮތުގައި ހުށަހެޅި އާމިނަތުފޒްލީނާއާއި ފައުޒިއްޔާގެ ބަހުން އ ގެއަކީ މީހަކު ކުއްޖަކަށް ޖިންސީ ގޯނާއެއް ކުރެވިދާނެފަދަ މާހައުލެއް އޮތް ތަނެއް ނޫންކަމަށާއި، ޙަސަން ރަޝީދު އ ގެއަށް އެހެން ވަދެ ނުކުމެ ނުހަދާކަމަށް ބުނެފައިވާކަމަށް؛

5.3. ދައުލަތުން ހުށަހެޅި އަނިޔާ ލިބުނު ކުޑަކުއްޖާގެ މެޑިކޯ ލީގަލް ރެކޯޑަށް ބަލާއިރު، ކުއްޖާއަށް ޖިންސީ ގޮތުން ބެހިފައިވާކަމަށް ބެލެވޭކަމަށް ފާހަގަކޮށްފައިވާ ކަމަށާއި އަދި ކުއްޖާ ބެލި ޑޮކްޓަރުގެ ބަހުން ކުއްޖާ ބެލި ބެލުމުން ފެނިފައިވާ ޑިސްޗަރޖަކީ އާދައިގެ ޑިސްޗަރަޖެއްކަމަށާއި އަދ ފާހަގަކުރެވުނީ ކުއްޖާއަށް މީހަކު ޖިންސީ ގޯނާކޮށްފައިވާކަނ ކަމަށް ބުނެފައިވާކަމަށް؛

5.4. ކުއްޖާގެ ސައިކޮލޮޖިސްޓް ރިޕޯޓަށް ބެލުމުން، ކުއްޖާއަށް ޖިންސީގޯނާ ލިބިފައިވުމުގެ ސަބަބުން ނަފުސާނީ ގޮތުން އަސަރެއް ކޮށްފައިވާކަން އެނގެން ނެތްކަމަށާއި، ކުއަޖާއަކީ ވަރަށް ފްރެންޑްލ އަދި ވަރަށް އިދަބުވެރި ކުއްޖެއްކަން ފާހަގަވކަމަށް ބުނެފައި އޮންނަކަމަށާއި، އަދި ކުއްޖާއަށް ޖިންސީ ގޯނާ ކޮށްފައިވާކަން އެރިޕޯޓަށާއި އެރިޕޯޓު ތައްޔާރުކުރި ފަރާތުން ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހުގައި ދައްކާފައިވާ ވާހަކަތަކަށް ބެލުމުން އެނގެން އޮންނަކަމަށް؛

5.5. ކުއްޖާއާ ގުޅޭ ރިޕޯޓު ތައްޔާރުކުރި ފަރާތުގެ ބަހަށާއި ރިޕޯޓަށް ބަލާއިރު ކުއްޖާ ދައްކާފައިވާ ވާހަކައިން ކުއްޖާއަށް ޙަސަން ރަޝީދުގެ ފަރާތުން ޖިންސީ އަނިޔާ ވެފައިވާކަމަށް ބުނެފައިވާކަން އެނގެން އޮންނަ ކަމަށް؛

5.6. ދިފާޢީ ހެކިންގެ ގޮތުގައި ޙަސަން ރަޝީދުގެ ފަރާތުން ހުށަހެޅި ހެކީގެ ބަހަށް ބަލާއިރު، ޙަސަން ރަޝީދު ]ކުއްޖާ ދިރިއުޅޭ ގޭގެ ނަން[ އަށް ވަދެ ކުއްޖާއަށް ޖިންސީ ގޯނާ ކޮށްފައިވާކަން ނަފީވާވަރުގެ ހެކިބަހެއް ލިބިފައިނުވާކަމަށް؛

5.7. ކުއްޖާގެ ފޫކޮޅުގައި ޙަސަންބެ އަތްލާފައވަނި ކޮން ދުވަހަކު ކޮން ގަޑިއެއްގައި ކަން ކުއްޖާ ބުނެފައިނުވާކަމަށް؛

5.8. ކުއްޖާގެ ފޫކޮޅުގައި ޙަސަންބެ އަތްލާކަމަށް ކުއްޖާ ކިޔައިދީފައިވާ ކިޔައިދިނުމަށް ބަލާއިރު، އަދި ކުއްޖާއާ މެދު ކަންވީގުތް ކުއްޖާ އެފަރާތްތަކަށް ކިޔައިދީފައިވާ ފަރާތްތަކުގެ ހެކި ބަހުންވެސ ކުއްޖާއާމެދު އެ ޢަމަލު ހިންގާފައިވަނީ ކޮން ދުވަހަކު ކޮންވަގުތެއްގައިކަން އެނގެން ނެތްކަމަށާއި އަދި ކުއްޖާގެ މެޑިކޯ ލީގަލް ރެކޯޑުގައި ކުއްޖާއަށް ޖިންސީގޮތުން ބެހިފައިވާކަމަށް ބެލެވޭކަމަށ ފާހަގަކޮށްފައިވާއިރު، އެކަމަކީ ދާދިއަވަހަށް ނުވަތަ ގިނަ ދުވަސްތަކެއް ނުވަނީސް ޖިންސީ ގޮތުނ ވެފައިވާ އަނިޔާއެއްކަން ކަނޑައެޅިގެން އެނގެން ނެތްކަމަށް؛

5.9. ދައުލަތުން މައްސަލަ ސާބިތުކުރުމުގައި ހެކީގެ ނިސްބަތް ހަމަކޮށްފައިވަނީ ޤާނޫނު ނަންބަރު 2009/12 )ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޫނޯ ކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުސ ލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު( ގެ 47 ވަނަ މާއްދާގެ )ޅ(، )ކ( އަދި )ދ( ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ހެކި ހިމަނައިގެންކަމަށާއި، އެ އަކުރުތަކުގައި ބަޔާންކުރާ ކަންކަމަކީ އެމާއްދާގެ ބޭނުމަށް 5 ބާވަތެއްގެ ހެކި ހަމަކުރުމުގައި ވަކިވަކި ބާވަތެއްގެ ހެކިތަކެއްގެ ގޮތުގައި ބެލިދާނެ ހެކިކަމުގައި ބެލވެނ ނެތްކަމަށާއި މިއަކުރު ތަކުގައި ބުނެފައިވާ ހެކިތަކަކީ ކުއްޖާ ބުނާ ބުނުމެއްގެ މައްޗަށް އެކަނ ބުރަވެވޭ ހެކިތަކެއް ކަމަށްވާއިރު އިތުރު ހެކި ޤަރީނާ ނެތީސް ބުނެވުނު އަކުރު ތަކުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ އެކިފަރާތްތަކުގެ ނުވަތަ އިދާރާ ތަކުގައި ކުއްޖާ ބުނާ ބުނުމުގެ ތެރެއިން 5 ފަރާތެއް ނުވަތަ އިދާރާއަކުން 5 ހެކިހަމަކޮށް ހަމަ އެކަނި އެހެކިތަކުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް މައްސަލަ ސާބިތުކުރުމަކީ ކުށުގެ ތުހުމަތުވާ މީހާއަށް ޢަދުލު އިންސާފުގެ ހަމަތަކާއި އުޞޫލުން އ ދަބެއް ދެވުމަށްވުރެ ބޮޑަށް އެމީހާގެ މައަޗަށް ނުހައްޤުނު އިދަބެއް ދެވުމުގެ ފުރުޞަތު ބޮޑު ޙާލަތެއްކަމަށް ބެލެވޭކަމަށާއި، ހަމައެކަނި ބުނެވުނު ހެކީގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް 5 ހެކި ހަމަކޮށް ކުށް ސާބިތު ކުރުމަކީ ޝަރުޢީ ގޮތުން ބަލާއިރު ހަމަޖެހކަމެއ ނޫންކަން ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2014/HC-DM/01 ޤަޟިއްޔާއިން އެނގެން އޮންނަކަމަށް؛

5.10. މީހެއްގެ މައްޗަށް ކުށެއް ސާބިތުކުރެވޭނީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51ވަނަ މާއްދާގެ )އ( ގައި ބުނާ އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއްނެތް މިންވަރަށް ހެކި ލިބިގެންކަމަށާއި، މިއީ ޖުމްލަ ގޮތެއްގައި ކޮންމެ ޖިނާއީމައްސަލައެއް ސާބިތުކުރުމުގައި ހެކި ވަޒަންކުރަންޖެހޭ މިންގަނޑު ކަމަށާއި، ނަމަވެސް ޤާނޫނު ނަންބަރ 2009/12 )ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނުކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުސޫލި ތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު(ގެ ބޭނުމަށްޓަކައި ކުޑަކުދިންނަށް ޖ ންސީ ގޯނި ކުރި މައްސަލަތައް ސާބިތުކުރުމަށްޓަކައ އެ ޤާނޫނުގެ 47ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ ބާވަތްތަކުގެ ހެކީގެ ތެރެއިން މަދުވެގެން ފަސް ބާވަތެއްގެ ހެކި ހުރެއްޖެނަމަ އެއީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51ވަނަ މާއްދާގެ )އ( ގައި ބަޔާންކުރެ މިންވަރަށް ލިބިފައިވާ ހެކިކަމުގައި ބލެ ވޭނެކަން އެނގެން އޮންނަ ކަމަށ؛

5.11. މިމައްސަލާގައި ޤާނޫނު ނަންބަރު 2009/12 )ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުސޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރމުގު ޤާނޫނު( ގ 47 ވަނަ މާއްދާގައި ބުނާ ބާވަތުގެ ހެކި، އެމާއްދާގައި ބުނެފައިވާ މިންވަރަށް ލިބިފައިނުވާކަމަށްދަށުކޯޓުން ހުކުމަށް ވާސިލުވުމުގައި ފާހަގަކޮށްފައިވެއެވެ.

6ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 640/Cr-C/2015 ޤަޟިއްޔާނިމިފައިވާގޮތް ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނ އުޞޫލުތަކާ ޚިލާފުކަމަށް ބުނެ އ ޤަޟިއްޔާ އިސްތިއުނާފު ކުރުމަށް އެދި ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހު ގ ފަރާތުނ އަންނަނިވ ނުކުތާ ހުށަހަޅާފައިވެއެވެ. އެއީ؛

6.1. ދިވެހު ރާއްޖޭގި ޖ މްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143ވަނަ މާއްދާގެ)ރ( ގައި މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުނި ނިންމާ ނިންމުމަށް ދަށު މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ތަބާވާންޖެހޭނެ ކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައޭ އޮންނަ އުޞޫލާ ޚިލާފަށް މައްސަލަ ނިންމާފައިވާކަމަށް ބުނެހުށަހެޅި ނުކުތާއެވެ.

7އިސްވެ ބަޔާންކުރެވުނު ނުކުތާއާ ގުޅީގޮތުން ތަފި ޞލުގައ ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހް ގުފަރާތުނ މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި ބުނެފައިވަނީ؛

7.1. ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2012/HC-A/129 ޤަޟިއްޔާގައި ކުއްޖާގެ ތަޙްޤީޤަށް ދީފައިވާ ބަޔާނާއި ކ އްޖާގެ ރަޙި މަތްތެރިއަކަށް ކިޔައިދީފައިވާ ކިޔައިދިނުމާއި ކުއްޖާގެ މެޑިކޯ ލީގަލް ރިޕޯޓު އަދި ޖެންޑަރގެ ފަރާތުން ތައްޔާރުކޮށްފައިވާ ކުއްޖާއާބެހޭ ރިޕޯޓަށް ބަލައި ޤާނޫނު ނަންބަރ 2009/12 )ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނޫކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުސޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު(ގ 47ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ 5 ހެކި ހަމަނުވިކަމުގައި ވީނަމަވެސް، ޤާނޫނުއަސާސގ 51 ވަނަ މާއްދާ ގެ )އ( ގައި ބޔާންކޮށްފައިވަ މިންވަރަށް ޝަރީޢަތަށް ސާބިތުވާކަމަށިކަނޑައަޅާފައިވ ކަމަށާއި، މިމައްސަލާގައި ޙަވާލާދެވުނު ޤަޟިއްޔާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ މިންވަރަށްވުރެ އިތުރަށް ހެކި ހުށަހެޅިފައި ހުރިކަމަށާއި؛

7.2. ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2015/HC-A/150 ޤަޟިއްޔާގައި ޤާނޫނު ނަންބަރު 2009/12 )ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީގޯނެ ކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުސޫލާ ތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު(ގ 47 ވަނަ މާއްދާގެ )ހ( އިން )ދ( އަށް ބަޔާންކުރެވިފައިވާ ހެކިތަކުގެ އިތުރަށް މައްސަލަ ސާބިތުކުރުމަށް ހުށަހެޅ ހަރުދަނާ ހެކިތަކަށް ރިޢާޔަތްކުރެވިދާނެކަމަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ ކަމަށާއި، މި މައްސަލާގައި ހުށަހެޅިފައިވާ ކުއްޖާގެ އިންޓަރވިއުގެ ވީޑިއޯ ރެކޯޑުން ކުއްޖާއާމެދު ތުހުމަތު ކުރެވޭފަރާތް ކަނކުރިގޮތް ކުއްޖާގެ ޢަމަލުތަކުނި ވަރަށް ތަފްޞީލުކޮށް ކިޔައިދީފައިވާ ކަމަށާއި، އަދި ދައުލަތުން ހުށަހެޅި ހެއްކެއްކަމަށްވާ ހައްވާ ޢަލީގެ ހެކިބަހުން މިމައްސަލާގައ ހާދިސާ ހިނގި ދުވަސްވަރު ކުއްޖާ އުޅޭ ގެއަށް ޙަސަން ރަޝީދު ގޮސް އުޅޭކަމެއި، މީގެ ކުރިންވެސް ޙަސަން ރަޝީދު ކުޑަ ދ ކުއްޖަކާ ބެހިގެން މައްސަލަ ހުށަހެޅިކަމާއި،މިކަންކަމަކީ ކުއްޖާގެ ބަޔާނަށް ބާރުލިބިދޭ ހަރުދަނާ ޤަރީނާ ކަމަށާއި،

7.3. ޙަސަން ރަޝީދުއާ ދެކޮޅަށް މި މައްސަލާގައިލިބިފައިވާ ހެކިތަކާއި ޤަރީނާތަކުގެ މައްޗަށް ބެލުމުން ޙަސަން ރަޝީދު ކުއްޖާއާމެދު ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިންގާފައިވާ ކަމަށް ކުއްޖާ ތަފާތު އެކި މީހުންގެ ގާތުގައި ބުނެފައިވުމާއި ކުއްޖާއަކީ ޢުމުރުގެ ގޮތުން ވަރަށް ތުއްތު ކުއްޖަކަށްވާއިރު، އެފަދަ ކަމެއް ދިމާވުމުން ނޫން ކިޔާދޭން ނޭނގޭ ވާހަކަތަކެއް ދައްކާފައިވާކަން އެނގެން އޮތުމުންނާއި ކުއްޖާގެ އުޅުމާއި ކުއްޖާގެ މެޑިކޯ ލީގަލް ރިޕޯޓުންވެސް ކުއްޖާއަށް އަނިޔާވެފައިވާކަން އެނގެން އޮތުމުން ޙަސަން ރަޝީދުގެ މައްޗަށ ކުރި ދަޢުވާ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51ވަނަ މާއްދާގެ )އ( ގައިވާ މިންވަރށް ސާބިތުވާން އޮތްއިރު އެކަންކަމުގެ މައްޗަށް ރިޢާޔަތްކޮށްފައްނު ވާކަމަށް ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހް ގުފަރާތުނ ފާހަގަކޮށްފައިވެއެވ.

8އިސްވެ ބަޔާންކުރެވުނު ނުކުތާ ފާހަގަކޮށް ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހި ގ ފަރާތުން މިޤަޟިއްޔާގައ ހައިކޯޓުގައި އެދުނު ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ ނަންބަރ 640/Cr-C/2015 ޤަޟިއްޔާއިން ޙަސަން ރަޝީދުގެ މައްޗަށް ކުށް ސާބިތުނުވާކަމަށް ކަނޑއަޅާފައިވ ނިންމުމަކީ ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ އަސްލުތަކާއި ޚިލާފަށް ނިންމާފައިވާ ނިންމުމެއް ކަމަށް ކަނޑައަޅައިދިނުމާއެކާ،ޙަސަން ރަޝީދުގެ މައްޗަށް އުފުލާފައިވާ ޢާއިލާގެ މެންބަރަކާއެކު ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިންގުމުގެ ކުށުގެ ދަޢުވާ އޭނާގެ މައްޗަށް ސާބިތުވާ ކަމަށް ކަނޑައަޅައި ދިނުމަށެވެ.

9އަދި މިދަޢެވާ ސާބިތުވެއްޖެ ނަމު ދެވޭނު އަދަބަކީ ޤާނޫނު ނަންބަރ 2009/12 )ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުސޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމާ ގެ ޤާނޫނު(ގ 15ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން 20 އަހަރއާ 25 އަހަރާ ދެމެދުގެ މުއްދަތަކަށްޖަލަށލުން ކަމަށްވެސް ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހް ގ ފަރާތުނ ފާހަގަކުރިއެވެ. ޙަސަން ރަޝީދުގެ ފަރާތުން ދިން ޖަވާބު:

10ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 640/Cr-C/2015 ޤަޟިއްޔާ އިސްތިއުނާފުކޮށްފައިވަނީ އިސްތު އުނާފ މުއްދަތު ހަމަވިފަހުންކަމަށް ބަޔާންކޮށް މައްސަލަ ކުރިއަށް ގެންދިއުމާމެދް އިޖުރާއީ އިޢުތިރާޟެއެޙަސަނ ރަޝީދުގެ ފަރާތުން ފާހަގަކޮށްފައިވެއެވެ.

11އަދި ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 640/Cr-C/2015 ޤަޟިއްޔާގެ ޙުކުމަށް ވާޞިލުވި ސަބަބު އެމައްޗަށް ބިނާވެފައިވަނީ ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރ 2014/HC-DM/01 ޤަޟިއްޔާއަށް ކަމަށާއި އެޤަޟިއްޔާއަކީ ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސެ ގޯނެ ކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުސޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގާ ޤާނޫނުގެ 47 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ ހެކި ހަމަކުރުމުގައި ކޯޓުތަކުން ރޢާޔަތްކުރަންޖެހޭ އުޞޫލުތައް އޭރު ކަނޑައެޅި އިސްތިޤުރާރުވެގެން ދިޔަ ޤަޟިއްޔާ ކަމުގައި ވާތީ، ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހު ގ ފަރތުނ ޙަވާލާދީފައިވާ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރ 2012/HC-A/129 ޤަޟިއްޔާއާއި އަދި ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރ 2015/HC-A/150 ޤަޟިއްޔާގައި ނިންމާފައިވާ އުޞޫލުތަކްށް މިމައްސަލާގައި ރިޢާޔަތްކުރަން ނުޖެހޭނެ ކަމަށު އ، މައްސަލަ ނިންމުމުގައި ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރ 2014/HC-DM/01 ޤަޟިއްޔާއަށް ރިޢާޔަތް ނުކުރެވޭނެ ސަބަބެއް ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހަށް ދެއްކިފައިނުވާ ކަމަށާއި؛

12ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 640/Cr-C/2015 ޤަޟިއްޔާ އިސްތިއުނާފުކުރުމަށް ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހް ގ ފަރާތުނު ހުށަހެޅި ސަބަބަކީ ޤާނޫނ ނަންބަރ 2010/22 )ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގާ ޤާނޫނު(ގެ 43 ވަނަ މާއްދާގައި ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމްތައް ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުގައި އިސްތިއުނާފު ކާރެވޭނު ކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައިވފަދ ސަބަބެއް ނޫންކަމަށާއި؛

13އުހެންކަމުންޙަސަން ރަޝީދގު ފަރާތުން އެދުނީ، ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ ނަންބަރ 640/Cr-C/2015 ޤަޟިއްޔާ ގައި އެ ކޯޓުން ކޮށްފައިވާ ޙުކުމަށް ބަދަލު ގެންނަންޖެހޭ ފަދަ ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ ވިޔަސް ހަމައެއް ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހަށް ދެއްކިފައި ނުވާތީ މިމައްސަލައަކ ހައިކޯޓަށް ބަލައިގަނެވޭނެ މައްސަލައެއް ނޫންކަމުގައި ކަނޑައަޅައި ދިނުމަށެވެ. އިސްތިއުނާފީ މުއްދަތާއި ގުޅޭ ގޮތުން ޙަސަން ރަޝީދުގެ ފަރާތުން ފާހަގަކުރި ނުކުތާ:

14ޕްރިސިޑެންސް 1ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 640/Cr-C/2015 ޤަޟިއްޔާ އިސްތިއުނާފުކޮށްފައިވަނީ އިސްތިއުނާފ މުއްދަތު ހަމަވުމަށްފަހު ކަމަށާއި، އިސްތިއުނާފު މުއްދަތު ހަމަވުމަށްފަހު އިސްތިއުނާފަށް ހުށަހެޅޭ މައްސަލައެއް ބަލައިގަނެވޭނެ ހަމައެކަނި ޙާލަތަކީ އަމިއްލަ ބާރު ނުފޯރާފަދަ ޙާލަތެއް މެދުވެރިވުންކަމަށާއ އެފަދަ ޙާލަތެއް މިމައްސަލައިގައި އޮތްކަމަށް ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެއޮފީހަށްދެއްކިފައިނުވކަމަށ ފާހަގަކޮށް މިމައްސަލަ އަކީ ހައިކޯޓަށް ބަލައިގަނެވޭނެ މައްސަލައެއް ނޫންކަމުގައި ކަނޑައަޅައި ދިނުމަށް ޙަސަން ރަޝީދުގެ ފަރާތުން އެދިފައިވެއެވެ. އެ އިޖުރާއީ އިޢުތިރާޟާ ގުޅިގެން ބަލާއިރު؛

14.1. އިސްތިއުނާފު ކުރެވޭ ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 640/Cr-C/2015 ޤަޟިއްޔާގައި އެ ކޯޓުން ޙުކުމް ކޮށްފައިވަނީ،01 އޮކްޓޫބަރު 2019 ގައެވެ. މިމައްސަލަ ދަށުކޯޓުން ނިންމިއިރު، މ ބާވަތުގ މައްސަލަތައް އިސްތިއުނާފަށް ހުށަހަޅަންޖެހޭ މުއްދަތު ބެލުމުގައި ޢަމަލުކުރަމުން ދިޔައީ . އިސްތިއުނާ ފީ ދަޢެ ވ ގެ ޖަވާބު ހުށަހަޅާ ފޯމުގެ 04ވަނަ ނަންބަރުގެ 19. ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2015/06/SC ސަރކިއުލަރ ގައި ބޔާންކޮށްފައިވަ ގޮތުގެ މަތިން 10 ދުވަހުގެ ތެރޭގައެވެ.

14.2. ދ ވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2015/06/SC ސަރކިއުލަރ ގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ އިސްތިއުނާފުކުރުމުގ ޢާންމު އުސޫލުގެ ދަށުން މ މައްސަލަ އިސްތިއުނާފަށް ހުށަހަޅަންޖެހޭ އެންމެ ފަހު ތާރީޚަކީ 16 އޮކްޓބަރޫ 2019 އެވެ.

14.3. އެހެންނަމަވެސް މިމައްސަލައިގެ ޙުކުމް ކުރި ތާރީޚުގައި މައްސަލައިގެ ޝަރީޢަތް ނިމުނު ގޮތުގެ ރިޕޯޓާއާއަދާ ޝަރީޢަތް ނިމުނު ގޮތުގެ ޚުލިސ ރިޕޯޓު ލިބިފައު ނުވްމުގެ ސަބަބުން އިސްތިއުނާފު މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި މައްސަލަ އިސްތިއުނާފަށި ހުށަހެޅިފައި ނުވާތީ ހައިކޯޓުގެ ގަވާއިދު 29ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން އިސްތިއުނާފު ކުރުމުގެ ހުއްދއަށ 16 ފެބްރުވަރީ 2020 ގައި ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހުގެ ނަންބަރ 196-A1/95/2020/84 ސިޓީން ހައިކޯޓުގައި އެދުނު ވެ. މައްސަލައިގެ ޝަރީޢަތް ނިމުނު ގޮތުގެ ރިޕޯޓު ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހަށް ލިބިފައިވަނީ 30 ޖަނަވަރީ 2020 ގައެވެ.

14.4. އިސްތިއުނާފު މ ކުރެވޭ ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ ނަންބަރ 640/Cr-C/2015 ޤަޟިއްޔާ އިސްތިއުނާފަށް ހުށަހަޅަންޖެހޭ މުއްދަތުގައި ހުށަހެޅިފައި ނުވާކަމަށް ސިޓީގައް ބަޔާންކޮށްފައިވ ސަބަބަކީ މަޤުބޫލު ސަބަބެއްކަމަށެ ކަނޑައަޅައި ހައިކޯޓުގެ ޤަވާޢިދުގެ 29ވަނަ މާއްދާގެ ) ނ ( ގ ދަށުން މި ޤަޟިއްޔާ އިސްތިއުނާފުކުރުމުގެ ހުއްދަ ދިނުމަށް ހައިކޯޓުން އެ މައްސަލަ ބެލި ފަނޑިޔާރުން 12 އެޕްރީލް 2020 ގައި ނިންމިއެވެ. ރިޕޯޓު ލިބުނުތޯ 10 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި އިސްތިއުނފުކުރުމުގެ ހުއްދައަށް އެދް ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފހުގީ ފަރާތުނ މި 10 ދުވަހުގެ މުއްދަތު ގުނާނީ ފުރަތަމަ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުން މައްސަލަ ނިންމި ދުވަހާއިމުއްދަތު ހަމަވާ ދުވަހާއި އެދެމެދަށް އަންނަ ސަރުކާރު ބަންދު ދުވަސްތައް ނުހިމެނޭ ގޮތަށްކަމަށް ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2015/06/SC ސަރކިއުލަރގައި، އިސްތިއުނާފުކުރުމަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ 10 ދުވަހުގެ މުއްދަ ތ ގުނުމާ ގުޅޭގޮތުން، އެކޯޓުން ނެރެފައިވ ނަންބަރ 2015/05 ޢާއްމު ސިޓީ ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވޭ. ހުށަހަޅާފައިވް އިރު، އިސްތިއުނާފުކުރުމުގެ ހުއްދަ ދިންއިރު، ފަނޑިޔާރުން އެކަނ ފާހަގަކޮށްފައިވެއެވެ.

14.5. ހައިކޯޓުގެ ޤަވާޢިދު ގ 29 ވަނަ މާއްދާގެ )ނ( އަށް ބަލާއިރު އަމިއްލަ ބާރު ނުފޯރާފަދަ ކަމެއް މެދުވެރިވެގެން، ކަނޑައެޅިފައިވާ މުއްދަތުގައި އިސްތިއުނާފަށް ހުށަނޭޅޭ މައްސަލަތައް، އިސްތިއުނާފުކުރުމަށް ކަނޑައެޅިފައިވާ މުއްދަތު ފާއިތުވުމަށްފަހުގައިވެސް، މައްސަލަ ބަލައިގަތުމުގެ އިޚްތިޔާރު ހައިކޯޓަށް ލިބިގެންވާކަމަށް ބަޔާންވެފައި އޮވެއެވެ. އަދި ހައިކޯޓުގެ ޤަވާޢިދުގެ 29 ވަނަ މާއްދާގެ )ނ( ގެ ދަށުން ހުއްދަ ދެވޭ މައްސަލަތައް ހުށަހަޅަންޖެހޭނެހުއްދަދިންކަން ހައިކޯޓުން އ ފަރާތަށް އަންގާ ދުވަހުން ފެށިގެން 10 )ދިހައެއް( ދެވަސް ތެރޭގައެވެ. އެމުއްދަތު ގަތެރޭގައި ހުށަނައަޅައިފިނަމަ ބލެ އ ނުގަނެވޭނ ކަމަށް ހައިކޯޓުގެ ގަވާއިދުގެ 29ވަނަ މާއްދާގެ )ޅ( ގައި ބުނެއެވެ.

14.6. އިސްތިއުނާފު މިކުރެވޭ ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ ނަންބަރ 640/Cr-C/2015 ޤަޟިއްޔާ އިސްތިއުނާފުކުރުމުގެ ހުއްދަ ދިންކަން ހައިކޯޓުން ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް އޮފީހަށް އަންގާފައިވަނީ 08 ޖޫން 2020 ގައެވެ.މައްސަލަ އިސްތިއުނާފުކުރުމުގެ ހުއްދަ ދިނުމުން ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހުގެ ފަރާތުން މައްސަލަ ހައިކޯޓަށް ހުށަހަޅާފައިވަނީ 14 ޖޫން 2020 ގައެވެ. މިތާރީޚުތަކަށް ބަލާއިރު، އިސްތިއުނާފުކުރުމުގެ ހުއްދަދިނުމުން މި މައްސަލަ ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލެ ގެ އޮފީހުން ހުށަހަޅާފައިވަނީ ހައިކޯޓުގެ ގަވާއިދުގެ 29ވަނަ މާއްދާގެ )ޅ( ގައި ކަނޑައެޅިފައިވާ މުއްދަތުގައިކަން އެނގެއެވެ.

14.7. ވުމާއެކު، މިމައްސަލަ ހައިކޯޓަށް ބަލައިގެންފައިވަނ، އަމިއްލަ ބާރު ނުފޯރާފަދަ ކަމެއް މެދުވެރިވެގެން،ކަނޑައެޅިފައިވާ މުއްދަތުގައި އިސްތިއުނާފަށް ހުށަނޭޅޭ މައްސަލަތައް މައްސަލަ އިސްތިއުނާފުކުރުމުގެ ހުއްދަ ދިން ކަން އަންގައި މިކޯޓުން ފޮނުވި ނަންބަރު CR/196/2020/19-95 )14 އެޕްރީލް 2020( ސިޓީ ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހަށް މެއިލް ކުރެވުނީ 08 ޖޫން 2020 ގައި ކަމަށް މިކޯޓުގެ ރެކޯޑު ތަކުން ދައްކައެވެ. ބަލައިގަތުމުގައި ޢަމަލުކުރަންޖެހޭ ގޮތްކަމަށް، ހައިކޯޓުގެ ޤަވާޢިދުގެ 29ވަނަ މާއްދާގެ )ނ( އަދި އާމާއްދާގެ )ޅ( ގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ އުޞޫލު އެއްގޮތަށެވެ.

15މި މައްސުލައަ ގައި އިސްތިއުނާފެ ރައްދުވި ޙަސަން ރަޝީދުގެ ފަރާތުން ހުށަހެޅި އިޖުރާއީ އިޢުތިރާޟުތަކުގެ މައްޗަށް ބަލައި، މި މައްސަލަ އިސްތިއުނާފުކުރުމަށް ހުށަހެޅިފައިމިވަނީ، އިސްތިއުނާފުކުރުމުގ ހުއްދަދިނުމަށް ހައިކޯޓުން ނިންމި ނިންމުމުގެ މައްޗަށ ބިނާކޮށަ ކަމަށާއި، އެހެންކަމުން މިމައްސަލ ކުރިއަށް ގެންދެވޭނެކަމަށް 03 ޑިސންބަރެ 2020 ދުވަހު ބޭއްވުނު ޝަރީޢަތގު މަޖިލީހުގައި 03 ފަނޑިޔާރުންގެ އިއްތިފާޤުން ނިންމައި ޖަވާބުދެވިފައިވެއެވެ.

16އިސްތިއުނާފުކުރެވިފައި މިވާ މައްސަލައީ ގައި ހުށަހެޅުނު ދަޢުވާ ސާބިތުނުވާކަމަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ނިންމި ނިންމުން ބިނާކުރި މައިގަނޑު އަސާސަކީ ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސަ ގޯނަކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުސޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 47ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ ބާވަތުގެ ހެކި އެ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ މިންވަރަށް )05 ހެކި( ލިބިފައިނުވާކަމަށް ފާހަގަކުރި ކުރުމެވެ.

17ޕެ ރޮސިކިއް ޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހުގެ ފަރާތުން ހުށަހަޅައާ ފައިވި އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާއާއި އެ ނުކުތާގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ދައްކޯ ފައިވާ ވާހަކަތަކުގެ މައްޗަށް ބަލާއިރު، ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގުނާކުރ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އަސެ ލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 47ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ބާވަތުގެ 05 ހެކި ލިބިފައި ނުވާކަމަށް ބަޔާންކޮށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން މި ދަޢުވާ ސާބިތުނުވާކަމަށް ނިންމީ ރަނގަޅަށް ނޫންކަމަށް އެފަރާތުން ބުނުސަބަބަކީ، ދިވެހިރެ އްޖޭގެ ހައިކޯޓާ ގ ނަންބަރ 2012/HC-A/129 އަދި ނަންބަރު 2015/HC-A/150 މި ދެޤަޟިއްޔއަށި ބަލާއިރު، މި ބާވަތުގެ ދަޢުވާއެއް ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައެޅުމުގައ ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސަ ގޯނާ ކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުސޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 47 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ ބާވަތުގެ 5 ހެކި ލިބިފައިވުން ލާޒިމުނޫންކަމަށއި،އަދި އެ މާއްދާގޮ އާބަޔާންކށްފައިވް ހެކިތަކުގެ އިތުރޭ ށ މައްސަލަ ސާބިތުކުރުމަށް ހުށަހެޅް ހަރުދަނާ އެހެނިހެން ހެކިތަކާއި ޤަރީނާތަކުގެ މައްޗަށްވެސް ރިޢާޔަތްކުރެވިދާނެކަމަށ ކަނޑައަޅާފައިވާތީ ކަމަށެވެ.

18ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެއޮފީހުގް ފަރާތުން ހުށަހެޅި ކަންކަމުގެ ޖަވާބުގައި ޙަސަން ރަޝީދުގެ ފަރތުނ ހައިކޯޓުގައި ބުނެފައިވަނީ، ކްރިމިނަލް ކޯޓުން މި މައްސަލަ ނިންމުމުގައި ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުގ ނަންބަރ 2012/HC-A/129 ޤަޟިއްޔާއާއި ނަންބަރު 2015/HC-A/150 ޤަޟިއްޔާއަށް ރިޢާޔަތްކުރަން ނުޖެހޭކަމުގައެވެ. ސަބަބަކީ އ 02 ޤަޟިއްޔާ ނިމުނު ފަހުން، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރ 2014/HC-DM/01 ޤަޟިއްޔާ ނިމިފައިވާއިރު، އިސްތިއުނާފުކުރެވިފައި މިވާ މައްސަލަ ނިމުމާ ހަމައަށް މިފަދަ މައްސަލަތަކުގައި އޭގެފަހުން ހެކީ ހަމަކުރުމުގައި ކޯޓުތަކުން ރިޢާޔަތްކޮށް ބަލަންޖެހޭ ޤަޟިއްޔާއަކީ މިއީ ކަމުގައެވެ.

19އިސްތިއުނާފުކުރެވިފައި މިވާ މައްސަލައިގައި ހުށަހެޅުނު ދަޢުވެ ސާބިތުކުރުމަށް ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހުގު ފަރީތުން ހުށަހެޅި ހެކިތަކުގެ މައްޗަށް ބަލާއިރު ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސު ގޯނަކުރާ މީހުންނާމެދާ ޚާއްޞަ އުސޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 47ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާބާވަތުގެ ހެކި އެ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ މިންވަރަށް )05 ހެކި( ލިބިފައިނުވުމުން ދަޢުވާ ސާބިތުނުވާކަމަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ނިންމި ނިންމުމަށާއީ، ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހުގެ ފަރާތުންނާއި ޙަސަން ރަޝީދުގެ ފަރާތުނ . ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރ 2012/HC-A/129 ޤަޟިއްޔާ ނިމުނުގޮތުގެ ރިޕޯޓުގެ ފާހަގަކުރެވުނު ނުކުތާތަކުގެ 3ވަނަ ނަންބަރުގެ )ނ(. . ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރ 2015/HC-A/150 ޤަޟިއްޔާގެ ފާހަގަކުރެވުނު ނުކުތާތަކުގެ 3 ގެ )ނ(. . ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރ 2012/HC-A/129 ޤަޟިއްޔާ ނިމިފައިވަނީ 12 ސެޕްޓެންބަރު 2012 ގައެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުގ ނަންބަރ 2015/HC-A/150 ޤަޟިއްޔާ ނިމިފައިވަނަ 28 ފެބްރުވރަ 2016 ގައެވެ. . ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2014/HC-DM/01 ޤަޟިއްޔާ ނިމިފައވަނި 24 އޮކްޓޫބަރު 2016 ގައެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުގައި ދައްކާފައިވާ ވާހަކަތަކުގެ މައްޗަށް ބަލާއިރު، މި މީއްސަލާގައަ މި ކޯޓުނ ޖަވާބުދޭންޖެހޭ މައިގަނޑު ސުވާލަކީ؛

19.1. ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީގޯނާކުރުމުގެ މިފަދަ މައްސަލަތަކުގައި ދަޢުވާ ސާބިތުކުރުމަށް ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސުގޯނެ ކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުސޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމެ ގ ޤާނޫނުގެ 47ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ ބާވަތުގެ 05 ހެކި ލިބިފައިވުން ލާޒިމުތޯ؟ އ ބާވަތުގެ ފަސް ހެކި ލިބިފައިނުވާނަމަ ދަޢުވާ ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑަނޭޅޭނެތޯ؟

19.2. މި މައްސަލައިގައ ހުށަހެޅުނު ހެކިތަކުން ދަޢުވާ ސާބިތުވޭތޯ؟ ކުޑަކުދިންނަށް ކުރާ ޖިންސީގޯނގާ މައްސަލަތައް ސާބިތުކުރުމުގައި ބަލާ މިންގަނޑު

20ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 )ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޫނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އޯ ސ ލުތަކަކެ ށ ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު(ގ 47 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާން ކޮށްފައިވަނީ، އެހެން ޤާނޫނެއްގައި، ޖިނާއީ ކުށް ސާބިތުކުރުމަށް ބޭނުންވާ ހެކީގެ މިންގަނޑުކަމަށް ނުވަތަ ޝަރީޢަތަށް ޤަބޫލުކުރާ ހެކީގެ ބާވަތްކަމަށ އެހެން ގޮތަކަށް ބަޔާންކޮށްފައިވީނަމަވެސް، މިޤާނޫނުގެ ބޭނުމަށްޓަކައި ނުވަތަ މޭ ޤާނޫނުގެ ދަށުން އުފުލި ދަޢުވާއެއްގައި، މީހަކު، ކުޑަކުއްޖަކާއެކު ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިންގައިފިކަން ސާބިތު ކުރުމަށްޓަކައި، ނުވަތަ މ ޤާނޫނުގައިވާ ކުށެއް ސާބިތު ކުރުމަށްޓަކައި، އަންނަނިވި ބާވަތުގެ ހެކީގެ ތެރެއިން މަދުވެގެން 05 ބާވަތެއްގެ ހެކި ހުރެއްޖެކަމަށްވާނަމަ، އެހެއްކކަ، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ )އ( ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ފަދައިން، މީހަކު ކުށެއް ކޮށްފިކަން އެކަށީގެންވާ މިންވަރެއްގެ ޝައްކެއްނެތި ޝަރީޢަތަށް ސާބިތުކުރުމަށް ބޭނުންވާ މިންވަރަށް ލިބިފައިވާ ހެކިކަމުގައި ބެލެވޭން ކަމަށެވެ. މިފަދައިނނެވެ. އެ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ހެކިތަކަކީ: - )ހ( ޖިންސީ ޢަމަލު ކުޑަކުއްޖަކާއެކު ހިންގައިފިކަން ސާބިތުކޮށްދޭ ރަސްމީ ލިޔުމެއް؛ )ށ( ސައިންޓިފިކް ތަޙްލީލުތަކުން ދައްކާ ނަތީޖާ؛ )ނ( ލޮލަށް ފެނުނު މީހުންގެ ހެކީގެ ބަޔާން؛ )ރ( ފޮރެންސިކް ނިޝާންތަކުންނާއި ތަޙްލީލުތަކުން ލިބޭ ހެކި؛ )ބ( ވީޑިއޯ ރެކޯޑުތަކުން ލިބޭ ހެކި؛ )ޅ( އެކަމެއް ހިނގުމުން ދާދިއަވަހަށް ނުވަތަ އެކަމެއް ހިނގުމާދެމެދު ގިނަ ދުވަސްތަކެއް ނުވަނީސް ކުއްޖާގެ މައިންބަފައިންނަށް، ނުވަތަ ގާތްތިމާގެ މީހަކަށް، ނުވަތަ ރަޙްމަތްތެރިއަކަށް، ނުވަތަ ޑޮކްޓަރަކަށް، ނުވަތަ ޞިއްޙީ އެހީތެރިއަކަށް، ނުވަތަ ސައިކޮލޮޖިސްޓަކަށް، ނުވަތަ ސައިކިއޭޓްރިސްޓަކަށް، ނުވަތަ މައްސަލަ ތަޙްޤީޤުކުރާ ފުލުހަކަށް ނުވަތަ ކުޑަކުދިން ރައްކާތެރި ކުރުމުގެ ޚިދުމަތުގައި މަސައްކަތްކުރާ މީހަކަށް ކުޑަކުއްޖާ ދީފައިވާ ބަޔާން؛ )ކ( އޭ ނާއާމެދު ކަންވީގޮތްކަމަށް ނުވަތަ އެކަން ހިނގާދިޔަ ގޮތްކަމަށް ކުޑަކުއްޖާ ކިޔައިދީފައިވާ ބަޔާން؛ )އ( މީހަކާ ބެހޭގޮތުން ޙަޤީޤަތެއް ނެތް ވާހަކަތަކެއް ހަދައިގެން، ނުވަތަ އަލަށް އުފައްދައިގެން ކިޔައިދިނުންކަމަށް ބެލެވޭ ސަބަބެއްނެތި ނުވަތަ ހާދިސާ ހިނގި ވަގުތާއި އެވާހަކަ ކިޔައިދިން ވަގުތާ ދެމެދު މދިގު މުއްދަތެއް ފާއިތުނުވަނީސް، ކުޑަކުއްޖާ ކިޔައިދީފައިވާ ކިޔާދިނުމެއް؛ )ވ( ކުޑަކުއްޖާ ކިޔައިދޭ އެއްޗަކާ އެކުއްޖާއަށް ޖިސްމާނީ ގޮތުން ލިބިފައިވާ ގެއްލުންކްމަށް ޑޮކްޓަރ ގޮތުން ފާހަގަވާނހުރި ކަންކަމާއި ފޮރެންސިކް ތަޙްލީލުތަކުން ފާހަގަވާންހުރި ކަންކަން ދިމާވުން؛ )މ( އެކުއްޖާއާއެކު ޖިންސީ ޢަމަލު ހިންގި މީހަކީ ކުރިން ޖިންސީ ޢަމަލު ހިންގި މީހެއްކަން ސާބިތުވެފައިވުން؛ )ފ( މާއްދީ ހެކި؛ )ދ( މައްސަލަ ބަލާ ފަރާތުން ކުއްޖާއާ އިންޓަރވިއު ކުރުމުން ކުއްޖާ ކިޔައިދީފައިވާ ވާހަކަ؛ މ ހެކިތަކެވެ.

21ޕްރިސިޑެންސް 2ޕްރިސިޑެންސް 3މިފަދަ މައްސަލަތައް ސާބިތުކުރުމުގައި 5 ބާވަތުގެ ހެކި ލިބިފައި ނެތް ނަމަވެސް، ލިބިފައިވާ ހެކީގެ މައްޗަށް ބަލާއިރު، އ ހެކިތަކަކީ، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51ވަނަ މާއްދާގެ )އ( ގައި ވާފަދައިން މީހަކު ކުށެއް ކޮށްފިކަން އެކަށީގެންވާ މިންވަރެއްގެ ޝައްކެއްނެތަ ޝަރުޢޭ ތަށް ސާބިތެ ކުރުމަށް ފުދީ ހެކިތަކެއްކަމަށްވާނަމަ، އ ހެކިތަކުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ކުށް ސާބިތުވާކަމަށް ނިންމިދާނެކަމާއި، އެއް ޤާނޫނު ނަންބަރ 2009/12 )ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުސ ލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނ(ގ 47 ވަނަ މާއްދާ ހުރަސްއަޅާ ކަމެއް ނޫންކަމަށް ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2012/HC-A/14 ޤަޟިއްޔާއާއި ނަންބަރު 2012/HC-A/129 ޤަޟިއްޔާގައިވެސް ކަނޑައަޅާފައިވެއެވެ. މި ދެ ޤަޟިއްޔާގައި މިފަދައިން ކަނޑައަޅާފައިވާއިރު، އަދި ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހުން މި މައްސަލާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރ 2015/HC-A/150 ޤަޟިއްޔި އަށް ބަލާއިރު، މި ބާވަތުގެ ދަޢުވއެއާ ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައެޅުމުގައި ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސަގޯނާ ކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުސޫލުތަކެ ކަށ ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 47ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ ބާވަތުގެ ހެކިތަކުގެ އިތުރަށް މައްސަލަ ސާބިތުކުރުމަށް ހުށަހެޅް ހަރުދަނާ އެހެނިހެން ހެކިތަކާއި ޤަރީނާތަކުގެ މައްޗަށްވެސް ރިޢާޔަތްކުރެވިދާނެކަމަށ ކަނޑައަޅާފައިވާއިރު، މި ޤަޟިއްޔާތަކުގައި ކަނޑައެޅިފައި މިވާ އުޞޫލުތަކަށް ޢަމަލުނުކުރެވޭނެކަމަށ މިހާތަނަށް ދިވެހިރާއްޖޭގު ހައިކޯޓުން އަދި ދިވެހިރާއްޖެގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުންވިޔަސް ކަނޑައަޅާފައި ނުވެއެވެ. އަދި ޙަސަން ރަޝީދުގެ ފަރާތުން ފާހަގަކޮށްފައިވާ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރ 2014/HC-DM/01 ޤަޟިއްޔާގައިވެސް އެފަދައިން ކަނޑައަޅާފައިނުވެއެވެ. ދުސްތޫރީ މި މައްސަލާގައި މައިގީ ނޑުގޮތެއްގައ ކަނޑައަޅާފައިވަނީ ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސު ގޯނެ ކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުސޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރެ މުގ ޤާނޫނުގެ 47ވަނަ މާއްދާގެ)ޅ(، )ކ( އަދި )ދ( ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކަންކަމަކީ އެމާއްދާގެ ބޭނުމަށް 05 ބާވަތުގެ ހެކި ހަމަކުރުމުގައި ވަކިވަކި ބާވަތެއްގެ ހެކިތަކެއްގެ ގޮތުގައި ބެލެވެން ނެތްކަމުގައެވެ. މި ބަޔާންކުރެވުނު ޤަޟިއްޔާގައި ކަނޑައެޅިފައިވާ ކަންކަމުގެ މައްޗަށް ބަލާއިރު، މި ނަންބަރުގައި ކުރިން ބަޔާންކުރެވިދިޔަ ޤަޟިއްޔާތަކުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ ހެކި ބަލައިގަތުމުގެ އުޞޫލުތަކަށް ހުރަސްއެޅިގެން ނުދެއެވެ.

22ޕްރިސިޑެންސް 4ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞައުސޫ ލުތަކަކަށެ ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 47ވަނަ މާއްދެދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލގް އޮފީސް ވ. އަޙްމަދު މުޚްތާރު ޤަޟިއްޔާގައިތަފްސީލުކޮށް މާން ކޮށްދީފައިވ އެވެ. އެގޮތުން ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުސޫލުތަކަކަށެ ޢް މަލުކުރުމުގެ ގާނޫނުގެ 47ވަނަ މާއްދާގައި 12 )ބާރަ( ބާވަތެއްގެ ހެކި ވަކިވަކިން ލިސްޓުކޮށްފައި އެވަނީ އެކުއްޖާގެ ހެކިބަހަކީ އެއީ އާދަޔާ ޚިލާފަށް ތެދުކަމަށަޤަ ބޫލުކުރެވޭ ހެކިބް ހެއްތޯ ނުވަތަ ނޫންތޯ ކަށަވަރުކުރުމުގެ ގޮތުން ފަނޑިޔާރުންނަށް ބޭނުން ކުރެވިދާނޭ ވަސީލަތްތަކެއްގެ ގޮތުގައެ ކަމަށާއި، އ 12 ބާވަތުގެ ހެއްކަކީ އެކަތި އަނެކައްޗާ މުޅިން ވަކިވެފައިވާ މުސްތަޤިއްލު ހެކީގެ ގޮތުގައި ނޫންކަމަށާއި، ކުޑަކުދީންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރުމުގެޢަމަލުތައް ހިންގަނީ އެކަހެރި ތަންތަނުގައި ސިއްރުން ކަމަށްވުމާއެކު މިނިވަން މުސްތަޤިއްލު ގިނަ ހެކިތަކެއް ގިނަ ޙާލަތްތަކުގައި ނުހުންނާނތ، މި ޤާނޫން ން އެގޮތަށް ޤަބޫލުކޮށްފައު އެވަނީ ކުށް ސާބިތުކުރުމުގެ މިންގަނޑު ލުއިކުރުމުގެ ބޭނުމުގައިކަމަށް ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލގު އޮފީސް ވ. އަޙްމަދު މުޚްތާރު ޤަޟިއްޔާގެ 46ވަނަ ނަންބަރުގައި ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުން ފާހަގަކޮށްފައިވެއެވެ.

23އަދި ކުށް ސާބިތުކުރުމަކީ އެއް ނ ންބަރ އަނެއް ނަންބަރާ އެއްކޮށްގެން ނެރޭ ހިސާބު ނަންބަރެއްގަގޮތުގައ ކުރެވޭނޭ ކަމެއް ނޫނކަމަށާއި،ކުށް ސާބިތުކުރުމަށް ވަކި ޢާ ދަދަކަށް ހެކި ހަމަކުރުމުގެ ބަދަލުގައި، މައްސަލު ގައި ކުޑަކުއްޖާ ދީފައިވާ ހެކިބަހަކީ އާދަޔާ ޚިލާފަށް ގަބޫލުކުރެވޭ ހެކިބަހެއް ކަމުގައިވާ ނަމަ، އ ހެކިބަހުގެ މައްޗަށް ދައުވާ ސާބިތު ކުރެވިދާނެ ކަމަށް ވެސް އިސްވެބުނެވުނު ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލގ އޮފީސް ވ. އަޙްމަދު މުޚްތާރު ޤަޟިއްޔާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2019/SC-A/77 ޤަޟިއްޔާ

24ޕްރިސިޑެންސް 5އަދި އަނިޔާ ލިބުނު ކުޑަކުއްޖާގެ ހެކިބަހުގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައިވާ، ޖިންސީ ގޯނާކުރުމުގެ މައްސަލަތަކުގައި ކުޑަކުއްޖާ ދީފައިވާ ހެކިބަހަކީ އާދަޔާ ޚިލާފަށް ގަބޫލުކުރެވަހެކިބަހަކަށްވާނަމަ، އެ ހެކިބަހުގެ މައްޗަށް ދައުވާ ސާބިތުކުރެވޭނެކަމަށް ތަހުޒީބުވެފައިވާ ގައުމުތަކުގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ކ މަށްވެސުދިވެހިރާއްޖޭގ ސަޕްރީމް ކޯޓުގި ބަޔާންކުރެވިދިޔަ ޤަޟިއްޔާގައި ފާހަގަކޮށްފައިވުމުގެ އިތުރުން، މިފަދަ މައްސަލައެއްގައި އަނިޔާ ލިބުނު ކުޑަކުއްޖާގެ ހެކިބަހަކީ އާދަޔާ ޚިލާފަށް ގަބޫލުކުރެވޭ ހެކިބަހެއްތޯ ނުވަތަ ނޫންތޯ ބެލުމުގައި ކުއްޖާގެ ހެކިބަސް އެތެރެފުށުންނާއި ބޭރުފުށުން އެއްގޮތްވޭތޯ އާއި ޝަކުވާ އުފުލި ފަރާތުގެ އަޚުލާގާއ ޢަމަލުތަކާއި، ކުއްޖާގެ އުޅުން ހުންނަ ގޮތުގެ މައްޗަށާ އ، ކުއްޖާ މުއްތަހަމާބެހޭ ގޮތުން ޝަކުވާކުރުމުގައި އެއްވެސް ނުނިޔަތެއް އޮތްތޯ ބެލިދާނެ ކަމަށާއި، އަދި މިކަންކަން ކުރުމުގައި ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުސޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 47ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ވަސީލަތް ތަކުގެ ތެރެއިން އެ މައްސަލައެއްގައި ލިބެންހުރި ހުރިހާ ވަސީލަތްތައް ބޭނުން ކުރެވިދުނެ ކަމަށްވެސް ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ އިސްވެ ބަޔާންކުރެވިދިޔަ ޤަޟިއްޔާގައި ފާހަގަކޮށްފައިވެއެވެ.

25އެހެންކަމުން، ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުސޫލުތަކަކަށެ ޢް މަލުކުރުމުގެ ގާނޫނުގެ 47ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާނކޮށްފައިވް ބާވަތުގެ 05 ހެކި ހަމަނުވިކަމުގައިވިޔަސް، ލިބިފައިވާ ހެކިތަކަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ )އ( ގައި ވާފަދައިން މީހަކު ކުށެއް ކޮށްފިކަން އެކަށީގެންވާ މިންވަރެއްގެ ޝައްކެއްނެތަޝަރުޢް ތަށް ސާބިތިކުރުމަށް ފުދޭ ހެކިތަކެއްކަމުގައިވާނަމަ، އެ ހެކިތަކުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ކުށް ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައެޅިދާނެކަމާއ، ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނަކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުސޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 47ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާބާވަތުގެ ހެކިތައްނޫން އެހެނިހެން ހެކިތަކާއި ޤަރީނާތަކުގެ މައްޗަށްވެސް ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރުމާ ގުޅޭ މިފަދަ މައްސަލަތައް ސާބިތުކުރުމުގައި ރިޢާޔަތްކުރެވިދާނެކަން އެނގެއެވެ.

26ޙަސަން ރަޝީދުގެ މައްޗަށް ޢާއިލާގެ މެންބަރަކާއެކު ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިންގުމުގެ ކުށުގެ ދަޢުވް ހުށަހެޅު މުނު އެދަޢުވާއަށް ޙަސަން ރަޝީދީއިންކާރުކުރުމުން އެދަޢުވާ ސާބިތުކުރުމަށް ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް އޮފް ހުގެ ފަރާތުން ކަރިމިނަލް ކޯޓަށެ އަންނަނިވި ހެކިތައް ހުށަހަޅާފައިވެއެވ ؛

26.1 ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 )ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޫނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އޯ ސ ލުތަކަކެ ށ ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު(ގ 47ވަނަ މާއްދާގެ)ޅ( ގެ ދަށުން ހެކީގެ ގޮތުގައި ކުއްޖާގެ މަންމަ ]ކުއްޖާގެ މަންމަގެ ނަމާއި ދާއިމީ އެޑްރެސް[ އަދި މިނިސްޓްރީ އޮފްޖެންޑަރ ގެ ފަރާތުން ތައްޔާރުކޮށްފައިވ ކުއްޖާއާބެހޭ ރިޕޯޓާއި އެރިޕޯޓް ތައްޔާރުކިރުމުގައި ކުއްޖާއާއި އިންޓަރވިއު ކުރް ފަރާތްކަމުގައިވާ މިނިސްޓްރީ އޮފެ ލޯ އެންޑް ޖެންޑަރގ ސީނިއަރ ސޯޝަލް ސަރވިސް އޮފިސަރްއާމިނަތު ނިސް ރީންއާއި އާމިނަތު ފަޒްލީނ އަދި ކުއްޖާގެ ސައިކޮލޮޖިކަލްރިޕޯޓް އަދި އެރިޕޯޓް ތައްޔާރުކުރި ފަރާތްކަމަށްވާ […] މަރްޔަމް ޝހުނަ ހުށަހަޅާފައިވެއެވެ.އަދި މީގެ އިތުރުން ކުއްޖާގެ ސައިކޮލޮޖިކަލް ރިޕޯޓު ތައްޔާރު ކުރުމަށްޓަކައި ޕްލޭ ސެޝަން ނަގައިދިން ތ. ގާދިއްފުށި/ ލަކީ، ޢާއިޝަތާއޒްލ ވެސް ހެއްކެއްގެ ގޮތުގައި ހުށަހަޅާފައިވެއެވެ.

26.2 އަދި އެ މާއްދާގެ )ހ( އަށް ރިޢާޔަތްކޮށް މެޑިކަލް ލީގަލް ރިޕޯޓާއި އެރިޕޯޓު ތައްޔާރު ކުރި ފަރާތްކަމަށްވާ ޑރ. އާމިނަތު ޝަހދި އާއި އަދިތަޙްޤީޤުގައ ކުއްޖާއާ ކުރެވުނު އިންޓެ ރ ވިއުގ އޯޑިއޯ ވީޑިއޯ އަދި ތަޙްޤީޤުގައި ކުއްޖާއާއި ސުވާލުކުރި ފަރާތްކަމަށްވާ ޕޮލިސް ސަރޖަންޓް )ސ.ނ 2243( ޝަޒީނާ ސަޢީދު އާއި މައްސަލަ ތަހްޤީޤުކުރި ފަރާތްކަމަށްވާ ޕޮލިސް ކޯޕްރަލް )ސ.ނ 2411( ޢާއިޝަތު ޝެނީން އަދި ] ކުއްޖާ ދިރިއުޅޭގޭގެ ނަން[، ފައުޒިއްޔާ ހެކީގެ ގޮތުގައި ހުށަހަޅާފައިވެއެވެ. އަދި އިތުރު ހެކީގެ ގޮތުގައި ކުއްޖާ އެ ހާދިސާ ކިޔައިދީފައިވާ ފަރާތެއްގެ ގޮތުގައި ދައުލަތުގެ ފަރާތުން 18 ފެބުރުވަރީ 2016 ގައި ކްރިމިނަލް ކޯޓަށދިން ބަޔާން. ދައުލަތުން ހުށަހެޅި ހެކިންގެ ތެރޭގައި މިނަން ހިމެނުނު ނަމަވެސް މިފަރާތުގެ ބަޔާން ޝަރީޢަތުން ނަގާފައިވާކަން އެނގެންނެތް. ގއ. ވިލިގިނލި/ ފޮނިމާގެ،އާމިނަތު ފަޒްލީނާ އާއް އަދި ޙަސަން ރަޝީދު ކުއްޖާ އުޅޭ ގެއަށްގޮސ އުޅޭކަން ސާބިތުކުރުމަށްޓަކައ ކުއްޖާ އުޅޭ ގޭގައި ދިރިއުޅޭ ފަރާތެއްކަމަށްވ ] ކުއްޖާ ދިރިއުޅޭގޭގެ ނަން [، ޙައްވާ ޢަލީ ހެއްކެއްގެ ގޮތުގައި ހުށަހަޅައިފައިވެއެވެ. ހެކިތަކަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ދަޢުވާ ސާބިތު ވޭތޯ ބެލުން މިފަދަ މައްސަލަތައް ސާބިތުކުރުމުގައި ރިޢާޔަތްކުރަންޖެހޭ މިންގަނޑަށް ރިޢާޔަތްކޮށްމިމައްސަލާގައ ހުށަހަޅާފައި ވާ ހެކިތަކުނާމ ދަޢުވު ސާބިތުވޭތޯ ބ ލާއިރު އަންނނިވި ކަންކަން ފާހަގަކުރެވެއެވެ؛

27މިމައްސަލައިގައި ހިމެނޭ ކުޑަކުއްޖާއަކީ ބަޔާން ނެނގޭވަރަށްވުރެ ކުޑަކުއްޖަކަށްވާތާ ހުށަހެޅިފެ އިވަނީ ކުއްޖަ މިމައްސަލާގިތަޙ ޤީޤުގައެކިޔައިދީފައިވާ ވހަކަތަކުގާ އޯޑިއޯ ވީޑިއޯ ރެކޯޑިންގ އެކެވެ. 31 މެއި 2015 ގައި ކުއްޖާ އިންޓަރވިއު ކޮށްފައިވަނީ މިނިސްޓްރީ އޮފް ލޯ އެންޑް ޖެންޑަރގ ސީނިއަރ ސޯޝަލް ސަރވިސް އޮފިސަރ އ މިނަތު ނިސްރީންގެ ހާޟިރުގައި ޕޮލިސް ސަރޖަންޓި ޝަޒީނާ ސަޢީދުއެވެ. މ އިންޓަރވިއުގައި ކުއްޖާ ދައްކާފައިވާ ވާހަކަތަކަށް ބަލާއިރު،އެކުއްޖާއާމެދ ޙަސަން ރަޝީދު ޖިންސީ ޢަމަލު ހިނގިގޮތް ތަފްސީލުކޮށް ކިޔައިދީފައިވެއެވެ.

28މި އިންޓްރަ ވިއުއަށ ބަލާއިރު، އިންޓުރަ ވިއު ކުރިފަރާތުން ކުއްޖާއަށް އެއްޗެއް ކުރަހަން ފުރުޞަތު ދިނުމުން އަންހެން ކުއްޖަކު ކުރެހިއެވެ. އަދި ކުރެހި ކުއްޖާގެ ހަށިގަނޑުގެ ބައިތަކާއި ބެހޭ ގޮތުން ސުވާލުކުރުމުން ކުއްޖްކިޔައިދިނެވެ. ކުދިންގެ ހަށިގަނޑުގައި އެހެންމީހުން އަތްލައިގެން ނުވާނެ ގުނަވަން ތައޯ އެނގެ ތ ސުވާލުކުރުމުން "ފޫކޮޅު" ގައި އެހެން މީހުން އަތްލައިގެން ނުވާނެ ކަމަށ ކުއްޖާ ބުނެފައިވެއެވެ. ފޫކޮޅަކީ ކޮބައިތޯ ސުވާލުކުރުން ކުރިމަތި ފަރާތަށް އަތުން އިޝާރާތްކޮށް ދެއްކިއެވެ. ކުއްޖާގެ ގައިގައި އެއްވެސ ކުއްޖަކޯއަތްލައިގެން ނުވާނެ ތަނެއްގައި އަތްލިތ އިންޓުރަ ވިއުކުރި ފަރާތުން ސުވާލުކުރުމީން "ފޫކޮޅުގައ ހަސަންބެ އަތްލި" ކަމަށް ބުނެފައިވެއެވެ. އަދި ޙަސަންބެ ހެދީ ކިހިނެތްތޯ ސުވާލުކުރުމުން "ހަސަންބެ ބުނީ ނުބުނައްޗޯ" ކަމަށް ކުއްޖެ ބުނެފައިވެއެވެ. ޙަސަންބެ އަތްލި ފަހުން ކުއްޖާ ހީސްލާ ގަޑީގައި ކުއްޖާގެ ހީސްލި ތަނުން ދިލަނަގާ ކަމަށް ބުނެ ކުއްޖާގެ ކުރިމަތި ފަރާތުގައި އަތްލުމަށްފަހު އެތަން ދައްކާފައިވެއެވެ. އަދި ކުއްޖާ ގެ ފޫކޮޅުގައ 05 ފަހަރު ހަސަންބެ އަތްލަ ކަމަށި އަތުގެ ފަސްއިނގިލި ދައާ ކ މުން ކުއްޖާ ބުނެފައިވެއެވެ. ކުއްޖާ ފޫކޮޅުގައި އަތްލިއިރު ކުއްޖއޮތ ސިޓިންގ ރޫމްގައި ހުރި އެދެއްގައި ޓީވީ ބެލުމަށް އެދުގައި އޮށޯވެގެން ކަމަށާއި އެއްވެސް މީހަކު ނެތްކަމަށް ކުއްޖާ އިންޓަވިއުގައި ބުނެފައިވެއެވެ.ޙަސަންބ އަންނަނީ ހެދުނު ގަޑީގައި ކަމަށާއި ހަސަންބެ އަންނންކީ އަކުރަންތޯ ސުވާލުކުރުމުން "ހަސަންބެ އަންނަނި ދޮންތި ފޫކޮޅުގއި އަތްލާން" ކަމަށް ކުއްޖާ ބުނެފައިވެއެވެ. ޙަސަންބެ ނޫން އެހެންމީހަކު ފޫކޮޅުގައ އަތްނުލާކަމަށް ކުއްޖާ ކިޔާ ދިނެވެ. ކުއްޖާގެ އަތުގައި އޮތް ކުޅޭ ބުދި އ ދައްކައި ކުއްޖާ ލައިގެން ހުރި ޖަނގިޔާގެ މަތިންނާއެ ޖަނގިޔާ ތިރިންވެސް ކުއްޖާގެ ފޫކޮޅުގައި ހަސަންބ އަތްލިކަމަށް ކުއްޖާ ކިޔައިދިނެވެ. ޙަސަންބެ އަތްލިވާހަކަ މަންމަ ކައިރީގައް ބުނިކަމަށާއި އެކަމާއި ގުޅިގެނާ މަންމީ ކުއްޖަގެންދިޔައ ހޮސްޕިޓަލަށް ކަމަށް ކުއްޖާ ކިޔައިދީފައިވެއެވެ.

29ޕްރިސިޑެންސް 6ކުއްޖާގެ މިވާހަކަތަކަށް ބަލާއިރު ކުއްޖާއާމެދު ކަންވީގޮތް ތަފްސީލުކޮށް ކުއްޖާކިޔައިދީފައިވާއިރު، މި ޢް މުރުގެ ކުއްޖަކު ހަދަހަދައިގެން ނުދައްކާނެފަދަ ތަފްސީލުކޮށް ކުއްޖާއާމެދު ކަންވީގޮތެ ކިޔައިދީފައިވާކަނ ކުއްޖާގެ ބަހުން އެނގެއެވެ.

30ކުއްޖާއާމެދު ޙަސަން ރަޝީދާ ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިންގި ކަމުގެ ވާހަކްކުއްޖ ކިޔައިދިން އަޑުއެހިކަމަށް ކުއްޖާ ދިރިއުޅޭ ގޭގައި އުޅޭ ފަރާތެއްކަމަށްވާ އާމިނަތު ފަޒްލީނާގެ ހެކިބަހުގައި ބުނެފައިވެއެވެ.ކުއްޖާ އެވާހަކަ ކިޔައިދިނީ އާމިނަތު ފަޒްލީނާގެ ދަރިފުޅު )ކުއްޖާއާ އެއް އުމުރުގެ އަންހެންކުއްޖެއް( ކައިރީގައި ކަމަށު އާ މިނަތި ފަޒްލީނގެ ހެކިބަހުގައި ބުނެފައިވެއެވެ. އަދިއެ ވާހަކަ ކުއްޖާގެ މަންމގް ކައިރީގައި ބުނިކަމަށާ އާމިނަތު ފަޒްލީނ ހެކިބަސްދެމުން ބުނެފައިވެއެވެ.

31އަދި ކުއްޖާގެ މަންމަ ]ކުއްޖާގެ މަންމަގެ ނަން[ގެހެކިބަހުގައި ބުނެފުއިވަނީ ކުއްޖާއާ މީހަކު ބެހުން ވާހަކަ އެނގުނީ ގޭގައި އުޅޭ ފަހަރިއެއްގެ ފުށުން ކަމަށެވެ. އެކަމާއި ގުޅިގެން ކުއްޖާއާ ހަމަ އެދުވަހު ސުވާލު ކުރިކަމަށާއި ޙަސަންބެ އަބަދު ފޫކޮޅުގައި އަތްލާކަމަށް ކުއްޖާ ބުނި ކަމަށެވެ. ކުއްޖާ ކައިރީގައި ފޫކޮޅުގަތ ސުވާލުކުރުމުނި ކުރިމަތި ފަރާތުގައި އަތްލްކަމަށް ކުއްޖާގެ މަންމަ ބުނެފައިވެއެވެ.ކުއްޖާ މަވާހަކަތައް ކުއްޖާގެ މަންމޭ އަށް ކިޔައިދިންއިރި އެގޭގައި އުޅެ އާމިނަތު ފަޒްލީނާއާއު އާމިނަތު ފަޒްލީނާގާ ދަރިފުޅު ހުރިކަމަށް ކުއްޖާގެ މަންމަ ބުނެފައިވެއެވެ. ކުއްޖާ ހޮސްޕިޓަލަށް ގެނި ގޮސްފައިވަނީ ކުއްޖާގެ މަންމަކް މަށާއި ކުއްޖާ ބަލާފައި ކޮންމެވެސް ވަރަކަށް ރަތްވެފައި ހުރި ވާހަކަ ހޮސްޕިޓަލުން ބުނިކަމަށް ކުއްޖާގެ މަންމަ ބުނެ ފައިވެއެވެ.މިމައްސަލ ކަމާބެހް ފަރާތަށް ރިޕޯޓުކޮށްފައިވަނީ އިންދިރާ ގާންދީ މެމޯރިއަލް ހޮސްޕިޓަލި މެދުވެރިކޮށެވެ.

32އިންދިރާ ގާންދީ މެމޯރިއަލް ހޮސްޕިޓަލުން 26 މެއި 2015 ގައި ތައްޔާރުކޮށްފައިވާ ކުއްޖާގެ މެޑިކޯ ލީގަލް ރެކޯޑުންއެނގޭ ގޮތުގައި، މ މައްސަލާގައި އަނިޔާ ލިބުނު ކުޑަކުއްޖާ އިންދިރާ ގާންދީ މެމޯރިއަލް ހޮސްޕިޓަލްގެ އިމަޖެންސީ ރޫމްއަށް ގެންގޮސފައިވަނ 26 މެއި 2015 ދުވަހުގެ އިރު އޮއްސ 6:00 ހާއިރުކއްޖާގް މަންމައެވެ. ކުއްޖާ ހޮސްޕިޓަލަށީ ގެނަގޮސްފައިވަން ކުއްޖާއަށް ޖިންސީ ހާނިއްކއެއ ކުރިކަމަށް ޝައްކުކުރެވިގެންކަމަށް މި މެޑިކޯ ލީގަލް ރެކޯޑުގައިބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ. ކުއްޖާގެ ކުރިމަތި ފަރާތގު ވަށައިގެން ރަތްވެފައިވާ ކަމަށާއި، ކުއްޖާއަށް ޖިންސީ ހާނިއްކްކޮށްފައިވކަމަށާ ބެލެވޭކަމަށް މި ރިޕޯޓުގައި ފާހަގަކޮށްފައިވެއެވެ. ކ އްޖު ގެ ކުރިމަތި ފަރާތުގައި ކުއްޖާގެ މަންމާ ފަރާތުގެ ބޮޑު ބޭބެއެއް އަތްލިކަމަށް ކުއްޖާ ބުނިކަމަށް މިރިޕޯޓުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ. މި މި މެޑިކޯ ލީގަލް ރެކޯޑުގެ ހާދިސާގެ ތަފްސީލުގައި؛ “ ...According to [victim’s name] Hassanbe was touching the frontel genital area (she was pointing to the area) and said “nubunacho”. She has been complianing dysurea +, [victim’s name] said it happened once. Was touching beneath under pants.” މިފަދައިން ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ.

33އަދި ކުއްޖާގެ މި މެޑިކޯ ލީގަލް ރެކޯޑުތައްޔާރުކުރެ އިންދިރާ ގާންދީ މެމޯރިއާލް ހޮސްޕިޓަލުގެ އަންހެނުންގެ ޚއްސަ ޑޮކްޓަރެއަކަމަށްވާ އާމިނަތު ޝަހެދާގެ ހެކިބަހަށީ ބަލާއިރު، ކުއްޖާގް ކުރިމަތި ފރާތަ ވަރަށް ރަތްކޮށް ހުރިކަމަށާއި ވައިޓް ޑިސްޗަރޖެއް ހުރި ކަމަށަކުއްޖާ ލޯކަލް އެގްޒަމު ނޭޝަނުން ފާހަގި ކުރެވުނު ކަމަށް ބުނެފައިވެއެވެ.ނޯމަލކޮށް ވެސް ޑިސްޗަރޖް ހުރެދާނެކަމަށާއި، ކުއްޖާގެ ހުރީ ނޯމަލް ޑިސްޗަރޖެއްކަމަށް ބުނެފައިވެއެވެ. އެކަމަކު ރަތްކަމެއް އެގޮތަށް ހުރެގެން ނުވާނެކަމަށާއި "ޑިސްޗަރޖ" އެއީ އިންފެކްޝަނެއްގެ ސަބަބުން ކަމަށްވަންޏާ ކުއްޖާ ކަހާ އެކަހަލަ ކަމެއް ކޮށްފަ ހުރިއްޔާ ފަހަރެއްގަ ރަތްކޮށް ހުރެދާނެއެވެ. އެކަމަކު ކުރިމަތިފަރާތް ހުރީ "ނޯމަލް ވަރަށް ވުރެން ބޮޑުކޮށް ރަތްކޮށ" ކަމަށް ބުނެފައިވެއެވެ. މިގޮތަށް ކުރިމަތި ފަރާތް ރަތްވެ މިކަހަލަ "މިސާލަކަށް ކުއްޖާގެ ޖަނގިޔާ ތެރެއިން ކުރިމަތި ފަރާތުގައި އިނގިލި ޖައްސާލައި އަތް ޖައްސައި އެކަހަލަ ކަމެއް ކުރަނިކޮށް،ތ ނާކޮޅެއަޖޯޝް އެކު ކުރްނިކޮށ ވެދާނެކަމަށް" ބުނެފައިވެއެވެ. ކުއްޖގާ"ހައިމަން" ނޯމަލް ކަމަށާއި ކުއްޖާގެ ހިސްޓްރީއާއި ލޯކަލް އެގްޒާމިނޭޝަނުން ބޮޑަށް ބެލެވެން ޖިންސީ ގޯނާ ކޮށްފައި ހުރިކަމަށްކަނ ބުނެފައިވެއެވެ.

34މިހާދިސާއާ ގުޅިގެންތަޙުޤީޤުގައި ކުއްޖާއާ އިންޓަރވިއުކުރި ފަރާތްކަމަށްވާ ޕޮލިސް ސަރޖަންޓް ޝަޒީނ ސަޢީދގް ހެކިބަހަށް ބަލާއިރު އިންޓަރވިއުގައި ކުއްޖާއާ ކުރެވުނު ސުވާލުތަކުގައި ކުދިން ހަށިގަނޑުގައި އަތްލައިގެން ނުވާނެ ތަންތަން އެނގޭތޯ އަހާ ކުއްޖާއަށް އެކަން ސާފުކޮށްދިނުމަށްފަހު އެކުއްޖާގެ އެއިން އ އްވެސ ތަނެއްގައި މީހަކު އަތްލިތޯ ސުވާލުކުރުމުން ޙަސަންބެ އަތްލިކަމަށް ކުއްޖާ ބުނެފައިވާ ކަމަށާއި އަތްލީ ކޮންތަނެއްގައިތޯ އެހުމުން އަތްލާފައިވަނީ ފޫކޮޅުގައި ކަމަށް ބުނެފައިވާކަމަށާއު"ފޫކޮޅ" ކިޔަނީ ކޮންތަނަކަށްތޯ ސުވާލުކުރުމުން ކުއްޖާގެ އިޝާރާތުން ދައްކާފް އިވަނީ ކުއްޖާގެ ކުރިމަތި ފަރާތްކަމަށާއި ކުއްޖާ އުޅުނު އުޅުމުން ކުއްޖާ އެވާހަކަތައް ކިޔައިދީފައިވަނީ އެއްވެސް މީހަކު ފީޑްކޮށްގެން ނޫންކަން ފާހަގަކުރެވުނުކަމަށާއްޙަސަންބެ އަތްލިކަމަށް ކުއްޖާ ބުނާތީ ޙަސަންބެ އަތްލީ ކިހިނެތްތޯ ސުވާލުކުރުން މަތިންނާއ ތިރިނ ކުއްޖާއާ ބެހުނުކަމަށް ބުނިކަމަށާއި ކުއްޖާއަކީ ތުއްތު ކުއްޖަކަށްވާތީ މަތިންނާއި ތިރިންނޭ އެބުނަނީ ކިހިނެތްކަން ސާފުނުވާތީ މަތިންނާއި ތިރިނ ކަމަށް ބުނެފައިވަނީ ކިހިނެތްކަން ސާފުކުރުމަށް ކުއްޖާގެ އަތަށް އެތަނުގައި އޮތް ކުޅޭ ބުދެއް ދިނުމުނެއ ބުދުގެ ސޯޓުގ މަތިންނާއި ތިރިން ކުއްޖާ ދައްކާފައިވާ ކަމަށާއި މަތިންނާއި ތިރިން އެއަޖަނގޔް ލުގެ ރަބަރުފަށް ދަށުންކަމަށެވެ.ކުއްޖާ ކިޔައިދިން ކިޔައިދިނުމުގައި އެއްވެސް ފުށު އެރމެއް ފާހަގަވެފައިނުވާކަމަށާއ ކުއްޖާ ކިޔައިދީފައިވާ ވާހަކަތަކުން އެ އުމުރުގެ ކުއްޖަކަށް އެފަދަ ވާހަކައެއް ދައްކަން އެނގޭނީ އެފަދަ ކަމެއް ދިމާވުމުން ކަމަށް ފާހަގަކުރެވުނު ކަމަށާއި އަދި އެއީ މީހަކު ކުއްޖާއަށް ކިޔައިދީގެން ދައްކާފައިވާ ވާހަކަތަކެއް ކަމަށް އެއްވެސް ވަރަކަށް ޤަބޫލުނުކުރެވޭ ކަމަށް ބުނެފައިވެއެވެ.

35ތަޙު ޤީޤުގައު ކުއްޖާއާ ސުވާލުކުރެވުނުއިރު ޖެންޑަރ މިނިސްޓްރީގެ ފަރާތުން ހާޟިރުވެހުރިއާމިނަތ ން ސރީން ޝަރީޢަތުގައި ދީފައިވާ ހެކިބަހަށް ބަލާއިރު، މިނިސްޓްރީ އޮފް ލޯ އެންޑްޖެންޑަރގީފަރާތުން ކުއްޖާއާ ގުޅޭގޮތުން ތައްޔާރު ކޮށްފައިވާ ރިޕޯޓު ތައްޔާރުކޮށްފައިވަނީ މ ނާއެވެ. ކުއްޖާއީގުޅޭ ރިޕޯޓު ތައްޔާރުކުރި ލިބިފައިވާ މައުލޫމާތުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށްކަމަށް ބުނެފައިވެއެވެ. ކުއްޖާގެ އިންޓަރވިއުއިން ފާހަގަކުރެވުނީ ކުއްޖާއަކީ ފަސޭހައިން މީހުނާ ރައްޓެހިވާ ކުއްޖެއްގެ ގޮތުގައި ކަމަށާއި އަދި ވަރަށް އޯޕަނ ކުއްޖެއްގ ގޮތުގައި ކަމަށް ބުނެފައިވެއެވެ.ކުއްޖާ އަތުން ފަހެއް ދައްކާފައި ކުއްޖާއަށް ހަސަންބެ ފަސްފަހަރަށް ކުރިމަތި ފަރާތަށް އާ ތްލުންފަދަ ކަންކަން ދިމާވެފައިވެކަމަށް ބުނެފައިވާ ކަމަށާއި ކުއްޖާ ކިޔައިދީފައިވާ ގޮތަށާއި ކުއްޖާގެ އުމުރަށް ބަލާއިރު މިއުމުރުގެ ކުއްޖަކަށް މިފަދަ ކަމެއް ދިމާނުވަނީސ މިފަދަ ވާހަކައެއް ދައްކައިފާނެކަމަށް ފާހަގަނުކުރެވޭ ކަމަށާއި ކުއްޖާއާ އިންޓަވިއު ކުރެވުނުއިރު ކުއްޖާގެ ކިބައިން ޖެހިލުންވުމުގެ އެއްވެސް ކަމެއް އަދި ދޮގު ހަދައިގެން ނުވަތަ އެހެންމީހަކު ކިޔައިދީފައިވާ ގޮތަށް ކިޔައިދޭން އުޅޭކަންވެސް ފާހަގަ ކުރެވިފައިނުވާކަމަށް ބުނެފައިވެއެވެ.

36މިމައްސަލައާއި ގުޅިގެން ހުށަހެޅިފައިވާ މިނިސްޓްރީ އޮފް ލޯ އެންޑް ޖެންޑަރގ ފަރާތުން ކުއްޖާއާ ގުޅޭގޮތުން ތައްޔާރު ކޮށްފައިވާ ރިޕޯޓަށް ބަލާއިރު، މެރިޕޯޓަކީ ކުއްޖާއާ ގުޅޭ ގތުނޮ އ މިނިސްޓްރީގައި ހުރި މަޢް ލޫމާތުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ހެދިފައިވާ ރިޕޯޓެކެވެ. ކުޑަކުދިންނަށު ޖިންސީ ގުނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުސ ލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނގ 03ވަނަ މާއްދާގެ )ހ( ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކުށް ޙަސަން ރަޝީދުކޮށްފައވި ކަމަށް ކުއްޖާއާ ދެކެވުނު ވާހަކައަށް ރިޢާޔަތި ކޮށް ޤަބޫލުކުރާކަމަށިއެރިޕޯޓުގައ ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ. މ ރިޕޯޓު ތައްޔާރު ކުރި ފަރާތަކީ މިނިސްޓްރީ އޮފް ޖެންޑަރގެ ސީނިއަރ ސޯޝަލް ސަރވިސް އޮފިސަރ އާމިނަތު ނިސްރީނުއެވެ.

37ކުއްޖާއަށް ނަފްސާނީ ގޮތުން އެއްވެސް ގެއްލުމެއް ވެފައިވޭތޯ ބެލުމުގެ ގޮތުން ސައިކޮލޮޖިކަލް ރިޕޯޓެއް އިންސްޓިޓިއުޓް ފޯ މެންޓަލް ވެލް ބީންގ އިން 13 އޮގަސްޓް 2015 ގައި ތައްޔާރުކޮށްފައިވެއެވެ. މިރިޕޯޓުގައި ފާހަގަކޮށްފައިވާ ކަންކަމަށް ބަލާއިރު،ކުއްޖާއަކީ މީހުންނާ ގުޅޭ ރީތިކޮށް ވާހަކަ ދައްކަން އެނގޭ އަދި ވާހަކަ ކިޔައިދޭ ހިތްވާ މަޖާ މިޒި ޖެއްގެ ކުއްޖެއް ކަމަށާއި، އެފަރާތުން ކުރިއަށް ގެންދިޔަ ސެޝަންތަކުގައިޙަސަންބެ ފަރާތުން ކުރިމަތިވި ޖިންސީ ގޯނާގެ ވާހަކަ ތަކުރާރުކޮށް ކުއްޖާ ކިޔައިދިންކަމަށާއ، އެފަރާތަށް އެއްކުރެވުނު މަޢުލޫމާތުތަކުން ދޭހަވާ ގޮތުގައި ކުއްޖާއަށް ވަނީ ހަސަންބގެ ފަރާތުން ޖިންސީ ގޯނާ ލިބިފައިކަމަށް އ ރިޕޯޓުގައި ފާހަގަކޮށްފައިވެއެވެ.

38ކުއްޖާގެ ސައިކޮލޮޖިކަލް ރިޕޯޓު ތައްޔާރުކުރި މަރްޔަމްޝަހުނާގެ ހެކިބަހަށް ބަލާއިރު، ކުއްޖާ ހިއްސާކޮށްފައިވާ ވާހަކަތަކުން ކުއްޖާއާ އެކަހަލަ ޢަމަލެއް ހިންގާފައިވާ ކަމަށް ފާހަގަ ކުރެވޭ ކަމަށާއި، މޭއްސަލައާ ގުޅިގެން ކުއްޖާގެ މަންމައާ ކުރި އިންޓަރވިއުއިންތުހުމަތު ކުރެވަހާދިސާގެ ވާހަކަ ކުއްޖާ ދެއްކިކަމަށް ފާހަގަކުރެވޭ ކަމަށާއި ފުލުހުންގެ އިންޓާ ރެވިއުގައި ކުއްޖާއާ މިފަދަ ޢަމަލެއް ހިންގިކަމަށް ކުއްޖާ ކިޔައިދިން ކަމަށާއި ކުއްޖާއާމެދުގައި އީ ޢަމަލު ހިންގާފައިވަނާ ޙު ސަންބެ ކަމަށް ފުލުހުންނަށް ކުއްޖާ ކިޔައިދިން ކަމަށާއި، އޭނާގެ ތަޖުރިބާއަށާއި އަދި ހެދިފައިވާ ރިސަރޗްތަކަށް ބަލާއިރު މިއުމުރުގެ ކުއްޖަކު އެބާވަތުގެ ވާހަކައެއް ހަދަހަދައިގެން ދެއްކމަށްވުރެ ގާތީ ނުދެއްކުންކަމަށް ބުނެފައިވެއެވެ.

39ކުއްޖާގެ ޕްލޭ ތެރަޕީ ސެޝަންތައް ނެގި ފަރާތްކަމަށްވާ ޢާއިޝަތު އަޒުލާގެ ބަހަށް ބަލާއިރު، ކުއްޖާ ޓީވީ ބަލަނައިންދާ ކުއްޖާގެ ފޫކޮޅުގައި ޙެސަންބެ ކިޔާ މީހަކު އަތްލިކަމަށް ކުއްޖާ ބުނި ކަމަށާއި ކުއްޖާ ފޫކޮޅުކަމަށް ބުނެ ކުރިމަތި ފަރާތް ދައްކާފައި ވާކަމަށް ބުނެފައިވެއެވެ.

40މިމައްސަލާގައި ހުށަހެޅިފައިވާ އޯޑިއޯ ވީޑިއޯ ރެކޯޑިންގައި ކުއްޖާ ދައްކާފައިވާ ވާހަކަތކަށަ އިތުރު ބުރަދަނެއް ދިނުމުގެ ގޮތުން ހުށަހެޅިފައިވާ ހެކިތަކަށް ބަލާއިރިކުއްޖް ކިޔައިދިން ވާހަކަތަކާއި ކުއްޖާ މިވާހަކަތައް ކިޔައި ދިން ފަރާތްތަކާއި ކުއްޖެމިވާހަކަތައް ކިޔައިދންއިރު ހާޟިރުވެތިބި ފަރާތްތަކުގުވާހަކަތަކަ ށ ބަލާއިރު، ކުއްޖާއާމެދު ކަންވީގޮތް ކުއްޖާ ކިޔައިދީފައިވާ ގޮތުގައިފާހަގަކުރެވޭފަދަ ފުށުއެރުމެއް ނެތެވެ. އަދި ކުއްޖާގެ ކިޔައިދިނުމަށް ބަލާއިރު ކުއްޖާ އެވާހަކަތައް ތަފްސީލުކޮށް ކިޔައިދީފައިވަނީ ކުއްޖިއަމިއްލައަށކަމާއް މީހަކު ކިޔައިދީގެން ނޫންކަން ހުށަހެޅިފައިވާ އޯޑިއޯ ވީޑިއޯ ރެކޯޑިންގ އިން އެނގެއެވެ.

41ކުއްޖާ ޙަސަންބެ ކިޔަނީ ޙަސަން ރަޝީދުއަށެވެ.ޙު ސަން ރަޝީދކީ ކުއްޖާގެ މަންމައާއި އެއްބަނޑު މީހެކެވެ. ކުއްޖާގެ ބޮޑުބޭބެއެކެވެ. ކުއްޖާއަކީ ވަރަށް ހަނގު، ޢުމުރުން 04 އަހަރުގެ ކުއްޖެކެވެ. ކުއްޖާ ޙަސަން ރަޝީދުއާ ގުޅޭ ގޮތުން މިފަދަ ވާހަކައެއޭ ހަދައިގެން ނުވަތަ އަލަށް އުފައްދައިގެނަ ދައްކަންޖެހޭ ފަދ ސަބަބެއަ ނެތެވެ. އަދި އެފަދިމަޤުބޫލްސަބަބެއް ޙަސަން ރަޝީދަށް ދެއްކިފައވެސނުވެއެވެ.

42އަދި ކުއްޖާ ކިޔައިދީފައިވާ ވާހަކަތަކަކީ މިއުމުރުގެ ކުއްޖަކަށް މެފަދަ ކަމެއް ދިމާނވ މިފަދަ ވާހަކައެއް އަމިއްލައަށް ހަދައިގެން ކިޔައިދޭނެ ނޭނގޭނެ ފަދަ ވާހަކަތަކެވެ. ކުއްޖާ މިކަން ހިނގި ގޮތްކިޔައިދީފައިވާ ވީޑިއޯ ރެކޯޑިނަ އަށް ބަލާއިރު، ކުއްޖާއާމެދީ ޙާ ސަން ރަޝީދު ޖިންސް ޢަމަލެއް ހިންގިފައިވާކަމާއި އެކަނ ކުރިގޮތާއި ބެހުނީ ކިތައް ފަހަރުކަނީ ވެސް ކިޔައިދީފައިވާކަން އެނގެއެވެ. އެވާހަކަތަކަކީ ހަގީގަތެއްނެތި އެ އުމުރުގެ ކުއްޖަކަށް ކިޔައިދެވިދާނެ ވާހަކަތަކެއްނޫނެވެ. އެކުއްޖާއާ ބެހުނު ގޮތް ކިޔައިދަކުއްޖާގ ހްށގަނޑުގައި ޙަސަން ރަޝީދު އަތްލިތަނަށ އިޝާރާތްކޮށް ދެއްކުމުގައި ކުއްޖާގެ ހަރަކާތްތަކަށް ބެލުމުން އެއީ އެ ކުއްޖާއާ ކުރިމަތިވެފައިވާ ކަމެއް ކިޔައިދޭ ކިޔައިދިނުމެއްކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވެއެވެ.ކުއްޖާގެ ވާހަކަތަކުގައި )އެ އުމުރުގެ ތުއްތު ކުއްޖަކު އެފަދަ ވާހަކައެއް ކިޔައިދިނުމުގައި ދިމާވެދާނެ ކަންކަން ފިޔަވައި( އެ ވާހަކަތައޤ ބޫލުނުކުރެވޭ ވަރުގެ ފުށުއެރުންތަކެއް ނެތެވެ. ކިޔައިދިން ތަފްޞީލުތަކަކީ އެފަދަ ކަމެއް ދިމާނުވެ ކިޔައިނުދެވޭފަދަ ތަފްޞީލުތަކެކެވެ. ކުއްޖާ އެކި މަޙައްލުތަކުގައި މިވާހަކަ ކިޔައިދީފައިވާ ކިޔައިދިނުމުގައަވެސް އެ ކުއްޖާގެ ބަސް ޤބޫލުނުކުރެވޭފަދަ ފުށުއެރުމާއި ދިމާނުވުންތަކެއް ނެތެވެ. ކުއްޖާ ކިޔައިދިން ދިނުމާއި ޖެހިގެން އައިދުވަހު ކުއްޖާ ޑޮކްޓަރަށް ދެއްކުމުން ފާހަގަވި ކަންކަމާ ދިމާވެއެވެ.ކުއްޖާ ކިޔައިދިން ކިޔައިދިނުމާއި ހުށަހެޅުނު އެހެނިހެނަ ހެކިތައް ގުޅިގެން ދެއެވެ. ހުށާހެޅިފައިވާ ހެކިތަކަށް ރިއާޔަތްކޮށް ބަލް އިރަ ކުއްޖާގެ ބަހަކީ ތެދުކަމަށެޤ ބޫލުކުރވެއެވެ.

43އެހެންކަމުން، ޤާ ނޫނު ނަންބަރ 2009/12 )ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުސޫލެ ތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު(ގ 47ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުނ މާ މައްސަލައިގައި ހުށަހެޅިފައިވާ އ ސްވެބަޔާންކުރެވުނު ހެކިތަކުގެ މައްޗަށާއި، މި ފަދަ މައްސަލަތަކުގައި ހެކި ބަލައިގަތުމާއި ހެކި ވަޒަންކުރުމަށް ކަނޑައެޅިފައިވާ އުޞޫލުތަކުގެ މައްޗަށަރިޢާޔަތްކުރާއިރު، ޙަސަން ރަޝީދުގެ މައްޗަށް ދައުލަތުން ކޮށްފއިވާ، ޤަ ނޫނު ނަންބަރ 2009/12 )ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުސޫލެ ތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު(ގ 15ވަނަ މާއްދާގެ )ހ( އާ ޙަވާލާދީ އެ މާއްދާގެ )ށ( ގެ ދަށުނާޢާއިލާގެ މެންބަރަކާއެކު ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިންގުމުގެ ކުށުގެ ދަޢުވެ ޤާނޫނުއަސސީގ 51 ވަނަ މާއްދާގެ )އ( ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ، އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއްނެތި މިންވަރަށް ސާބިތުވެއެވެ.

44ޙަސަން ރަޝީދުގެ މައްޗަށް މިކުށް ސާބިތުވާ ކަމަށް 25 އޮކްޓޫބަރު 2021 ގައި ކަނޑައެޅުނެވެ. އަދި ގަވާއިދު ނަންބަރ 2021-SC-REG-01 ޝަރީޢަތް ކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ގަވާއިދުގެ 137 )އ( އަށް ރިޢާޔަތްކުރާއިރު، މިމައްސަލ އިގައި ދަޢުވާލިބޭ ޙަސަން ރަޝީދުއަކީ ބަންދުގައި ހުރި މީހެއްކަމުގައިނުވާތީ، އަދި އޭނާގެ މައްޗަށް ކަނޑައެޅިދާނެ އަދަބަކީ ބަންދުގެ އަދަބެއްކަމަށްވާތީ، އިސްތިއުނާފު މިކުރެވޭ މައްސަލައިގެ ޙުކުމް އިއްވަންދެން ނުވަތަ 25 އޮކްޓޫބަރު 2021 އިން ފެށިގެން

10 )ދިހައެއް( ދުވަހުގެ މުއްދަތަށް ޙަސަން ރަޝީދަ ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް މޯލްޑިވްސް ކަރެކްޝަނަލް ސަރވިސްގެ މައްޗަށ މ ކޯޓުގެ ނަންބަރު B1/CHT/2021/6244-95 )ބަންދުކުރުމުގެ އަމުރު( ނެރެވިފައިވެއެވެ.

45މި މައްސަލައި ގައި ދައުލަތުން ޙީ ސަން ރަޝީދުގެ މައްޗަށް އުފުލާފައިވެ ޢާއިލާގެ މެންބަރަކާއެކު ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިންގުމުގެ ކުށުގް ދަޢުވާ ސާބިތުވުމާގުޅިގެން، ކުށް ސާބިތުވކަނ ކަނޑައެޅުމަށްފަހު އެކުށަށް އަދަބު ކަނޑައެޅުމަށްޓަކައި އަދަބާއި ބެހޭ ގޮތުން ވާހަކަ ދެއްކުމަށްޓަކައާ 28 އޮކްޓޫބަރު 2021 ދުވަހު ބޭއްވުނު އަޑުއެހުމުގައި ދައުލަތުގެޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހުގެ ފަރާތުނ ބުނެފައިވަނީ، މި މިއްސަލައގައި ޙަސަން ރަޝީދުގެ މައްޗަށް ދަޢުވާ އުފުލާފައިވަނީ، ޤާނޫނު ނަންބަރު 2009/12 )ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުސޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު(ގެ 15ވަނަ މާއްދާގެ )ހ( އާ ޙަވާލާދީ އ މާއްދާގެ )ށ( ގެ ދަށުންކަމަށްވާތީ، މި މައްސަލައި ގައެކަނޑައަޅަންޖެހޭ އަދަބަކީ، އ މާއްދާގެ )ށ( ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވ 20 އަހަރާއި 25 އަހަރާ ދެމެދުގެ މުއްދަތަކަށް ޖަލަށްލިމުގެ އަދަބު ކަމަށާއި، މ މައްސަލައިގައި އަނިޔާ ލިބުނު ކުއްޖާގެ އުމުރާއި، އަނިޔާ ލިބުނު މިންވަރާއި، ކުއްޖާގެ ޙާލަތާއި އަދި ކުއްޖާއާއި ޙަސަން ރަޝީދާއިއޮތް ގުޅުމާއި ކުށް ކޮށްފައިވާ ގޮތަށް ރިޢާޔު ތްކޮށަމި މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ އެންމެ ބޮޑު އަދަބު ކަނޑައަޅައިދިނުމް ށ އެދޭކަމަށެވެ. ޙަސަން ރަޝީދގު ފަރާތުން އެދިފައިވަނީ މ މައްސަލައިގައި ދެވެން އޮތް އެންމެ ކުޑަ އަދަބެއް ކަނޑައަޅައިދިނުމަށެވެ.

46ޕްރިސިޑެންސް 7ޤާނޫނު ނަންބަރު 2009/12 )ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުސޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު(ގ 15ވަނަ މާއްދާގެ )ހ( ގައި ބުނެފައިވަނީ، މީހަކު، އޭނާގެ ޢާއިލާގެ ކުޑަކުއްޖަކާއެކު ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިންގުމަކީ ކުށެއްކަމުގައެވެ. )ށ( ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވަނީ މި ކުށުގެ އަދަބެވެ. އެއީ، 20 އަހަރާއި 25 އަހަރާ ދެމެދުގެ މުއްދަތަކަށް ޖަލަށްލުމެވެ.

47މި މައްސަލައިގައި ޙަސަން ރަޝީދު ބަންދުގައި ހުރި މުއްދަތު ކަށަވަރުކޮށްޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހުގެ ފަރި ތުން ހުށަހަޅާފައިވާ ލިޔުންތަކެއް ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހުގްފަރާތުން ދައްކާފައިވާ ވާހަތަކަށިބަލާއިރު، މ މައްސަލައިގައި ޙަސަން ރަޝީދު، 17 އޮގަސްޓު 2015 ދުވަހު ގ 14:46 އިން ފެށިގެން 27 އޮގަސްޓު 2015 ދުވަހުގެ 14:45 ގެ ނިޔަލަށް 10 )ދިހައެއް( ދުވަހުގެ މުއްދަށް ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް އަމުރުކޮށްފައިވާކަން ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ ނަންބަރ 145-J/MD/2015/5640 ކޯޓުއަމުރުން އެނގެއެވެ.އަދި މި އަމުރުގެ ފަހުން އ މައްސަލައިގެ ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރުމާއި ހަމައަށް ޙަސަން ރަޝީދު ހުރީ ބަންދުގައިކަން ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހުގެ ބަހުން އެނގެއެވެ. ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 640/Cr-C/2015 ޤޟިއްޔާގަ ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ޙަސަން ރަޝީދު ބަންދުކޮށްފައި ބެހެއްޓުމަށް 18 އޮކްޓޫބަރު 2015 ގައި އަމުރުކޮށްފައިވާކަން ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 145-J/MD/2015/6956 ކޯޓު އަމުރުން އެނގެއެވެ. އަދި 18 އޮކްޓޫބަރު 2015 އިން ފެށިގެން 16 އޮކްޓޫބަރު 2019 ދުވަހުގެ 13:30 ގެ ނިޔަލަށިޙަސަން ރަޝީދު ބަންދުގައި ބަހައްޓާފައިވާކަންކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ ނަންބަރ 2015)17145/ABA/2019-K(640- )16 އޮކްޓޫބަރު 2019( ކޯޓު އަމުރުން އެނގެން އޮވެއެވެ. އަދި ޙަސަން ރަޝީދުގެ މައްޗަށް މި ޤަޟިއްޔާގައި ކުށް ސާބިތުވާ ކަމަށ 25 އޮކްޓޫބަރު 2021 ގައި ކަނޑައެޅު މާއި ގުޅިގެން މި ޤަޟިއްޔާގައި ޙުކުމް ކުރެވެންދެން ޙަސަން ރަޝީދު ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް މ ކޯޓުގެ ނަންބަރު B1/CHT/2021/6244-95 )ބަންދުކުރުމުގެ އަމުރު( ނެރެވފައިވެއެވެ.

48އެހެންކަމުން، މ މައްސަލައާ ގުޅިގެން ޙަސަން ރަޝީދު، 04 )ހަތަރެއް( އަހަރާއި 02 )ދޭއް( މަހާއި

04 )ހަތަރެއް( ދުވަސް ބަންދުގައި ހޭދަކޮށްފައިވާކަން އެނގެން އޮންނާތީ މި މުއްދަތު ޙަސަން ރަޝީދުގެ މައްޗަށް މި ޤަޟިއްޔާގައި ކަނޑައެޅޭ ޙުކުމުން އުނިކުރަން ޖެހެއެވެ.

ދެންފަހެ، އިސްވެ ބަޔާންކުރެވިދިޔަ ސަބަބުތައް އެފަދައިން ހުރުމުން، ދައުލަތުން ޙަސަން ރަޝީދުގެ މައްޗަށް އުފުލި، ޢާއިލާގެ މެންބަރަކާއެކު ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިންގުމުގެ ކުށުގެ ދަޢުވާ ސާބިތުނުވާކަމަށް އިސްތިއުނާފުކުރެވިފައި މިވާ، ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ ނަންބަރ 640/Cr-C/2015 ޤަޟިއްޔާގައި ކަނޑައަޅައި ނިންމާފައިވާ ނިންމުން ބާޠިލުކޮށް، ޢާއިލާގެ މެންބަރަކާއެކު ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިންގުމުގެ ކުށުގެ ދަޢުވް ޙަސަން ރަޝީދުގެ މައްޗަށް ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައަޅައި، ޤާނޫނު ނަންބަރު 2009/12 )ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުސޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު( ގ 15ވަނަ މާއްދާގެ )ހ( އާ ޙަވާލާދީ، އެ މާއްދާގެ )ށ( ގެ ދަށުނ ޙަސަން ރަޝީދު 20 )ވިހި( އަހަރު ދުވަހުގެ މުއްދަތަށް ޖަލަށްލުމަށް ކަނޑައަޅައި، މި މައްސަލައާ