ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2019/HC-A/359
ޙަސަން އަނީލް ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް، 2019/HC-A/359
Hassan Aneel v. Prosecutor General 2019/HC-A/359 (2019/HC-A/359, High Court of the Maldives, 8 March 2020)
ޙަސަން އަނީލް ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ނައިފަރު މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން 12/2009 ގެ 3 (ނ) ގެ ދަށުން ކުށް ސާބިތުވެއްޖެކަމަށް ކަނޑައަޅައި 10 އަހަރު ޖަލަށްލުމަށް ޙުކުމްކުރި.
ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް 2015 ވަނަ އަހަރު ރޭގަނޑު ކުޑަކުއްޖަކު ސައިކަލުގައި ގެންގޮސް ގަސްތަކެއްގެ ތެރޭގައި ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިންގިކަމަށް ދަޢުވާކުރި؛ ހާދިސާ ލޮލަށް ފެނުނު ކަމަށް ހެކިވެރިއަކު ބުނި.
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 47 ވަނަ މާއްދާގެ ނިސްބަތަށް ހެކި ނެތި، ހެކިބަހުގައި ދެކޮޅުޖެހުންތައް ހުރެ، އެކަށީގެންވާ ޝައްކު ހުރިއިރު ކުށްވެރިކުރި ކަމަށާއި، ރިޕޯޓު ތައްޔާރުނުކުރި ފަރާތެއް ހެކިބަސް ދިން ކަމަށެވެ. ދައުލަތުން ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދިފާޢުކުރި.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 ގެ 47 ވަނަ މާއްދާގައިވާ 5 ބާވަތުގެ ހެކި ހަމަނުވާ ޙާލަތުގައި، ކުޑަކުއްޖަކާއެކު ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިންގުމުގެ ކުށް އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއްނެތް މިންވަރަށް ސާބިތުވެއްޖެކަމަށް ކަނޑައަޅައި ކުށްވެރިކުރުމަކީ ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތަކާ ޚިލާފު ނިންމުމެއްތޯ.
ނިންމި ގޮތް
އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް
ހުށަހެޅުނީ ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 47 ވަނަ މާއްދާގެ 4 ބާވަތުގެ ހެކި ނަމަވެސް، ހައިކޯޓުގެ ސާބިޤާތަކާ އެއްގޮތަށް ހުރިހާ ހެކިތަކާއި ޤަރީނާ ގުޅުވައިގެން ބަލާއިރު ކުށް އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއްނެތް މިންވަރަށް ސާބިތުވޭ؛ ހެކިވެރިޔާއާމެދު ކުރި އިޢުތިރާޟު ދަށު ކޯޓުގައި ކުރި ނުވާތީ ޤަބޫލުނުކުރެވޭ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 ގެ 47 ވަނަ މާއްދާގެ (ޅ)، (ކ) އަދި (ދ) ގައިވާ ހެކިތަކަކީ ހަމައެކަނި ކުއްޖާ ބުނާ ބުނުމަށް ބުރަވެވޭ ހެކިތަކެއް ކަމުން، 5 ބާވަތުގެ ހެކި ހަމަކުރުމުގައި އެ އަކުރުތައް ވަކިވަކި ބާވަތްތަކެއްގެ ގޮތުގައި ނުބެލެވޭނެއެވެ؛ އެގޮތަށް ބެލުމަކީ ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތަށް ނުޙައްޤު އަދަބެއް ކަނޑައެޅުމުގެ ފުރުޞަތު ބޮޑުވާ ގޮތެކެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3 (ށ)، (ރ)؛ <a class="salj-number-link" href="https://sulthanamhar.com/summary-judgments/dh/case_2014_HC_DM_01/"><bdi class="salj-latin" dir="ltr">2014/HC-DM/01</bdi></a> އަށް ތަބާވެ)
- 47 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ހެކީގެ ތެރެއިން 5 ބާވަތުގެ ހެކި ހަމަނުވިނަމަވެސް، ހުށަހެޅޭ ޝަރީޢަތާއި ޤާނޫނު ހުއްދަކުރާ އެހެނިހެން ހެކިތަކާއި ޤަރީނާތައް ވަޒަންކޮށް، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ) ގައިވާ ފަދައިން އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއްނެތް މިންވަރަށް ކުށް ސާބިތުވާނަމަ ކުށް ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައެޅުމަށް އެ މާއްދާ ހުރަސްނާޅައެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3 (ރ)؛ <a class="salj-number-link" href="https://sulthanamhar.com/summary-judgments/dh/case_2012_HC_A_129/"><bdi class="salj-latin" dir="ltr">2012/HC-A/129</bdi></a>، <a class="salj-number-link" href="https://sulthanamhar.com/summary-judgments/dh/case_2012_HC_A_14/"><bdi class="salj-latin" dir="ltr">2012/HC-A/14</bdi></a>، <a class="salj-number-link" href="https://sulthanamhar.com/summary-judgments/dh/case_2014_HC_DM_01/"><bdi class="salj-latin" dir="ltr">2014/HC-DM/01</bdi></a>)
- ކުއްޖާ ޑޮކްޓަރަށާއި ފުލުހުންނަށާއި ފެމިލީ އެންޑް ޗިލްޑްރަން ސަރވިސް ސެންޓަރަށް ކިޔައިދިނުމަކީ (ޅ) ގެ ބާވަތުގެ ހެކި، ކުއްޖާގެ ބަޔާނަކީ (ކ) ގެ ބާވަތުގެ ހެކި، ހަދައިގެން ދެއްކި ވާހަކައެއް ކަމަށް ބެލެވޭ ސަބަބެއް ނެތި ދިގު މުއްދަތެއް ނުވެ ކިޔައިދިނުމަކީ (އ) ގެ ހެކި، ޑޮކްޓަރީ ގޮތުން ފާހަގަވާ އަނިޔާ ކުއްޖާ ބުނާ އެއްޗާ ދިމާވުމަކީ (ވ) ގެ ހެކި، އަދި ލޮލަށް ފެނުނު މީހުންގެ ހެކިބަހަކީ (ނ) ގެ ހެކިއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3 (ރ))
- ހެއްކެއްގެ ގޮތުގައި ހުށަހެޅުމާއި ހެކިބަސް ނެގުމާމެދު ދަށު ކޯޓުގައި އިޢުތިރާޟުކޮށްފައި ނުވާނަމަ، އެ ހެކިވެރިޔާ ހާޒިރުކުރުމާމެދު ފުރަތަމަ ފަހަރަށް އިސްތިއުނާފު މަރުޙަލާގައި ކުރާ އިޢުތިރާޟަކީ ޤަބޫލުކުރެވޭނެ އިޢުތިރާޟެއް ނޫނެވެ. ރިޕޯޓު ތައްޔާރުކުރި ފަރާތް ވަޒީފާގައި ނެތްނަމަ ރިޕޯޓު ޗެކްކުރި ފަރާތުން ހެކިބަސް ދިނުން ޤަބޫލުކުރެވެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3 (ނ))
- ކުއްޖާގެ ބަޔާނާއި، ލޮލަށް ފެނުނު ހެކިބަހާއި، މެޑިކޯ ލީގަލް ރިޕޯޓުގެ ނަތީޖާ ދިމާވުމާއި، ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ އަމިއްލަ ބަހުން އެނގޭ ޤަރީނާތައް (ކުއްޖާއާއެކު ހާދިސާ ހިނގި ތަނަށް ދިޔުމާއި އޭނާގެ ސައިކަލް އެތަނުގައި ހުރުން) ގުޅުވައިގެން ވަޒަންކުރުމުން އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއްނެތް މިންވަރަށް ކުށް ސާބިތުވެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3 (ރ))
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 3 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ނ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 47 ވަނަ މާއްދާ
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ)
- 2014/HC-DM/01
- 2012/HC-A/129
- 2012/HC-A/14
- ބެންޗު
- އިސް ފަނޑިޔާރު ޝުޖާޢު ޢުޘްމާން، ފަނޑިޔާރު ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް، ފަނޑިޔާރު ޙުސައިން ޝަހީދު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް