ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2019/HC-S-A/39
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ދީނާ ޝިހާބު، 2019/HC-S-A/39
Prosecutor General v. Dheenaa Shihaabu 2019/HC-S-A/39 (2019/HC-S-A/39, High Court of the Maldives, 8 February 2020)
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ދީނާ ޝިހާބު
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
މަޑަވެލި މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ އިޢުތިރާފުން ކުށް ސާބިތުކޮށް، 100 އެތިފަހަރުން ޙައްދު ޖެހުމަށާއި 1 އަހަރު ގޭބަންދަށް ޙުކުމްކުރިއެވެ (ލިޔުމުގައި ޢަދަދުތައް އޮޅިފައި).
ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ވިހާފައިވާ ކުއްޖަކީ ޒިނޭކުރުމުގެ ސަބަބުން ލިބުނު ކުއްޖެއްކަމަށް ބުނެ ޒިނޭގެ ކުށަށް އިޢުތިރާފުވުމުން، ދައުލަތުން ޒިނޭގެ ދަޢުވާ އުފުލިއެވެ.
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް އެދުނީ އިޢުތިރާފު ޞައްޙަކަމާއި، ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތަށް ޤާނޫނުއަސާސީއާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ ޙައްޤުތައް ލިބިދީފައިވާކަމާއި، ޙައްދު ޖެހުން މަނާކުރާ ސަބަބެއް ނެތްކަން ކަށަވަރުކޮށް ޙުކުމް ނިހާއީ ޙުކުމެއްކަމަށް ކަނޑައެޅުމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ އިޢުތިރާފުގެ މައްޗަށް ޒިނޭގެ ކުށް ސާބިތުކޮށް ޙައްދާއި ގޭބަންދު ކަނޑައެޅި މަޑަވެލި މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުގެ ޙުކުމަކީ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2015/14/SC ސަރކިއުލަރގެ ދަށުން ނިހާއީ ޙުކުމެއްކަމަށް ކަނޑައެޅޭނެ ޞައްޙަ ޙުކުމެއްތޯ (އިޢުތިރާފުގެ ޞައްޙަކަން، ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތުގެ ޙައްޤުތައް، އަދި ޙައްދު ތަންފީޛުކުރުން މަނާކުރާ ސަބަބެއް އޮތްތޯ).
ނިންމި ގޮތް
ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޞައްޙަ (ނިހާއީ ޙުކުމެއްގެ ގޮތުގައި ކަނޑައެޅި)
އިޢުތިރާފު ތަޙުޤީޤުގައާއި ދަށުކޯޓުގައި ވެފައި ހައިކޯޓުގައި ވެސް ކަށަވަރުކުރެވި ރުޖޫޢަވެފައި ނުވާތީ ޞައްޙަ އިޢުތިރާފެކެވެ. ޤާނޫނުއަސާސީގެ ޙައްޤުތައް ދީފައިވާއިރު ވަކީލެއް ނެތި ކުރިއަށް ދިޔައީ އޭނާގެ އެދުމުގައެވެ. ޙައްދު މަނާކުރާ ސަބަބެއް ނެތެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ޙައްދު ކަނޑައަޅާ ޙުކުމެއް އިސްތިއުނާފުނުކުރި ނަމަވެސް، ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2015/14/SC ސަރކިއުލަރގެ ދަށުން އެ ޙުކުމުގެ ޞައްޙަކަން ކަނޑައަޅައި ނިހާއީ ޙުކުމެއްގެ ގޮތުގައި ކަނޑައެޅުމަށް ހައިކޯޓަށް ހުށަހެޅޭނެއެވެ. (3 (ހ))
- ޒިނޭގެ ކުށަކީ އިސްލާމީ ޝަރީޢަތުގައި ޙައްދު ކަނޑައެޅިފައިވާ ކުށެކެވެ. ޒިނޭކުރިކަން ޝަރީޢަތަށް ސާބިތުކުރެވެނީ ޒިނޭކުރި މީހާގެ އިޢުތިރާފުން ނުވަތަ މަދުވެގެން 4 ފިރިހެނުންގެ ހެކިބަހުންނެވެ. (3 (ށ))
- ޒިނޭގެ އިޢުތިރާފު ޞައްޙަވުމަށް އިޢުތިރާފުވާ މީހާ ބުއްދި ސަލާމަތުން ހުރުމާއި ބާލިޣުވުމާއި އިޢުތިރާފަކީ އަމިއްލަ އިޚްތިޔާރުގައި ވެފައިވާ އިޢުތިރާފަކަށް ވުން ޝަރުޠުކުރެއެވެ. ޒިނޭގެ ކުށަށްވާ އިޢުތިރާފުން ރުޖޫޢުވެއްޖެނަމަ ޙައްދު ޤާއިމްކުރުމުން ދުރުހެލިވާންޖެހޭނެއެވެ (2013/HC-A/122). (3 (ށ))
- ތަޙުޤީޤުގައާއި ދަށުކޯޓުގެ ޝަރީޢަތުގައި ވެފައިވާ އިޢުތިރާފު، ހައިކޯޓުގައި ސުވާލުކުރުމުން ވެސް ތަކުރާރުކޮށް، ޒިނޭގެ މާނަ އެނގޭކަމަށް ބުނެ، ރުޖޫޢަވެފައި ނުވާނަމަ، އެއީ އަމިއްލަ އިޚްތިޔާރުގައި، ހަމަބުއްދީގައި، ބާލިޣުވެ ތަޞައްރަފު ފުދިފައިވާ ޙާލު ވެފައިވާ ޞައްޙަ އިޢުތިރާފެކެވެ. (3 (ށ))
- ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ށ)، (ނ)، (ބ) އަދި (ޅ) ގައިވާ ޙައްޤުތައް (ތުހުމަތުކުރެވޭ ކުށް ދޭހަވާ ބަހަކުން ލަސްނުކޮށް އެންގުން، އެކަށީގެންވާ މުއްދަތެއްގައި ޝަރީޢަތްކުރުން، ބަޔާން ނުދިނުމުގެ ޙައްޤު، ދިފާޢުގެ ވަގުތާއި ވަސީލަތް، ޤާނޫނީ ވަކީލެއްގެ ޙައްޤު) ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތަށް ދީފައިވާނަމަ، ވަކީލެއް ނެތި މައްސަލަ ކުރިއަށް ގެންދަން އޭނާ ނިންމުމަކީ ޙައްޤުތަކުން މަޙްރޫމްކުރުމެއް ނޫނެވެ. (3 (ނ))
- ކުށުގެ ރެކޯޑަށް ބަލާއިރު ފުރަތަމަ ފަހަރު ސާބިތުވާ ކުށަކަށްވާތީ އަދަބު ކަނޑައެޅުމުގައި އެކަމަށް ރިޢާޔަތްކޮށްފައިވާއިރު، ޙައްދު ތަންފީޛުކުރުން މަނާކުރާ ސަބަބެއް ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ ކިބައިގައި ނެތްނަމަ ޙުކުމް ޞައްޙަ ޙުކުމެކެވެ. (3 (ރ))
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2015/14/SC ސަރކިއުލަރ
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ށ)، (ނ)، (ބ)، (ޅ)
- މިނިސްޓްރީ އޮފް ޖަސްޓިސްގެ ސަރކިއުލަރ (ބަދުއަޚްލާޤީ ކުށާއި ޒިނޭގެ ކުށުގެ އަދަބު)، ލިޔުމުގައި 'އެމް.ޖޭ/61/6660 ގެ 66 ވަނަ މާއްދާ' ގޮތަށް (ނަންބަރުތައް އޮޅިފައި)
- 2013/HC-A/122
- ބެންޗު
- ޝުޖާޢު ޢުޘްމާން، ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، ޙުސައިން މަޒީދު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް